Literarishe bleter · 1930-11-28 · 48 (28.11.1930) · p. Seite 908

?'18190'#!! 3?008ר נ*4 6* (543) יזײכי 908 בינ^יאטעק םח ״וזא ײדישער װיסנשאפטלעכער אינםטיטוט תיסטןןרישע סזןקציע אדזיסנע-געבז דזדך ב. ק^עצקיו שימעוז דובנאװ געשיכטע פרו חסידיזם אויפן יםוד פון ^ריניגע^ע מתוריס, געדרוסטע און כתב־ידן א ין דר י י בעגד ערשטער באנד אינהאצמ פון עחפמן באנד; וזקדכיה פון ש. דובנאװ צו דער ״דישער אויסגןןנע. אריינפיר•. חסידות און איר ארס אין דער יידישער געשינמע. קבלה און חםידות. דער סןוגיאלער םגב אין טוילן אין 18־טן ׳״ה. דאס לעבן פון די קהלות און דער םדר פון דערגיונג. מיסטישע שטימונגען אין פוילן. היםםארישע פערםפעםטיװן. דער םדר פון דער געשיכטע םון הסידיזס, אירע מרןורים, און ווי אזוי דארף מען זיי פארשן. עד׳עטעד קאפיסל: דער *נהויב פון חםידיזם: דער בעל־שם־םוב און דער צענטער אין פאדזןריע (ניז גום י&ר 1760). צװייטער קאפיטל: דער מעזריטשער מגיד און זיינע חברים און דער גענםער אין װאלין (ביז 1772). דריטער קאפיטל: די עדשכזע םחלוקת און אירע רעזולטאפן (ביז 1780). פערטער קאפיטל: די צװייטע מחלוקת (ביז 1784). — פרייז 8 ג״לדז — _אדדעס; קאאיפ, ״ניכעד״, גזזלעװקי 2א-_ םאדלאג. 9.?ו ל ונ ו 9 י! עחסם דעחסינען נײ גיה 88 88 םראש. מאיר באלאכאן 88 88 ײדז איז פױלן (שטודיעם און שילדעדונגען פון טארגאגגענע תקוטות) (טיס 54 בילדער *ויף 82 בלעטער) אין בוך קוסען פיל ארטיקלען א״גגעם״לט אין 6 *•ט״לך. 1. ראשים און סנהינים פון די אלםע טיפן. 2. פון אלםע קהלות. 3. גו דער געשיכטע פון ״דישע דדוקערײען אין פוילן. 4. נאפאלעאן. 5. ״דישע קונםט. 6. זברונוח. 1 צים םוף קומען ביבליןןגראפישע נאטיען און הוספות. 340 זייטן, םיט פיל בילדער — פרייז 10 גילדן — אדרעס-. ^פ. ״ביבער״, יועןרשע, נ4>לעװקי 2א. פן4ר0>נ ב. קלעצקין ׳ ערשט דעד׳פינען: ױםױ ביטענססי אפאריזמען אוי געדאנהעז — פרייז —.5 גילח. — ,פ2 1}1^ו16בא ,.3^.3X523^ ,"ז16(סץ8״ .12)<6ק5 אין אװנט די אדבעמעד זענען פוגקכ ארוים פון די פאיריקן— האב איך זי באגל״ט אויפן מדובה־ײאקיאד, — דעס ה״נטיקן מאסאריק־ װאקזאל, פונװאנען זי איז אפגעפאדן ק״ן מינכע;. אין א געװיסן םאג תאב די פאדיגיי קאנפיפקירט א פעקד סיט רו־ סישע ביכער, װאם איז געװען אדרעםירט אויף מ״ן נאמען, אויפגעפאקט און דאכ פעקד ערשט ארויסגעגעבן נאך א גענויע אויספארשונג, פונװאנען עס שטאסט און פאר װעמען דיזם איז באשטיכט. איך חאב װעגן דעם באדד גו־װיםן געגעבן רעם חבר םייער אין מינבען, אויך נאך דעם זענען אנ־ געקומען די פאםטרפעקדעך אויף מיין אדרעס. צו װיי־נאכט 1901 האט מיין קדיינע טאבטער באקומען פון פרוי םייער פון מינבען א שאבטד פיגורדעך, שטערנם א־ן אנדערע קד״ניק״טן, םיט װעדבע װיינאכט־ביימער װערן באהאנגען. פון דער מתנה האט זי :אך ביז היינט אפגעהיט א גאדדענעם שטע־ן סיט א מדאך אינדערמיט, װאם איז שוין ה״נט ז״ער שײארץ געװא־ן. פ־ידינג אדער זומער 1902 (אױי גדייב איך, אז םאיז געװען אי; יאר 1902) איז געקוםען צו מיר א יונגער ־ום סיט א רעקאמענדאציע בײ — ש*י ין רופדאנד. ד אייפגאבע באז ע׳טלאפ־ צר., פדן פייע־־, דדאע ־אט געזאדמ אדמדעגאד פא-ן ק בין זדפעמע־ פדן איס געדרדיר גערדזןרן, איז זײן א־־נע־ןודביענגען עצדעכע קאסבנב ביבע־. ער איז : . ד־ײ טעג *גפעטער ־אבן רדכי״ד־גאליצי׳צע־ גרענעץ האב אדיף זײן וראגן גע־ מיר אדן געפא־ן דע־נאך דרײמער די צײטדנגען געי־ענגמ א ידיעה״ קײן ק־אק אז אדי־ דע איז דע־״כאסן געװןו־ן א נ י ה י ד י נ *, װאס פרדװמ ארײנ־נדפרגדען נאך רדסלאנד רעדדאדדציאנערע *כי־יפמן אדן צ׳ימדנ־ גען. אדיב עס איז געװען יענער ררס, װזוכ האמ בײ מיר געװוינמ״ קאן איך נײבמ זאגן׳ אבעי איך גדײב, אז עס איז געװען דער רדכ. פרן יעגער צײפ אן האב איך יעדע פא־בינדדנג כייימ די ״סײע־סי פא־לדירן, אדן די ראמאנמי״צע באקאנב־כאפכ ודאדמ מיר זיכער געװען ארדיס פדן זכרדן, רוען ני״כט דאס, װאכ איך פדעג פדן צײמ צד צײמ בא־ קדפען צדגע־כיקט פדן דע־ יכדדײץ פא־־ע־ידענע דדסי־כע דר־ק־זאבן, דע־דנ־ מער אדיך די צײט׳טריפט ,,זאריא", דדד סיאיז צדמאד נײכפ געװען אנגע־ געכן״ װער שייטיקט םיר דאט. איך ־אב מיר אבער געטי־אכט, אז דאס פדז •בטאפען פדן מײערן. אבער אדיף דער אידײ, אז אדיך די מערקװירדיקע גרדכן פדן דעם םיר אדמבאקאנטן לענין *טטײט אין צדזאפענהאנג מיט דעם זעלבן מײער— בין *ןיך קײנפאל נײכפ געק״פען. ביז איך האב אפאד דערזען די פאטא־ גראפיע. נד, האב איך געזדבט, װי דערפאנט, אין פײנע אלטע פאפירן, אדיב כיאיז נײשמ איבערגעבליבן עפעש פדן דעם בריװ־אדיסטדי׳ט מיט פייערן. אדן איך תאב באמת געפדנען באיטטעד־־טײנעז פדן װר־טאװיצער *אסט-אמיט אדיף רעכ*קענדירטע ברידו, פעקלעך און אפגדטיקט געדב. זײער אדרעס איז געװען: ״ד״ר מעד. קאי־ל לעהמאן, פינבען, גאבעלסבער־ געײיטטראסע 2, א 20; פאר העי מייער״. תדפעטער ־־־ אדיף ״קארל לעהפאן, םינכען״ און ״געארג ריטפײהטער, פינבעןי/ אדן זײ האבן דאכ װײטער געתזיקט צ• םײע־ן. די עלטסמע פדן די ־אסט־אנװײזדנגען ־טטאמט פדן 13 םע־ץ 1901 און באציט זיך אריף א פעקל, װאס האט געװויגן 3 קילא־ ג־אפ און 200 ג־אם אין א פעקל פון 3 קילאג־אם און 700 גראם. אנער דאכ אלץ מאכט מיך נאך ני״צט באגלוייט, אז פײן גאסט איז גי־אד געויען לעגין. האב איך אבער לסדה געפונען אט דעם א#געב־עײן פדן װר׳גאדויצער פאסט־אמט, גע־דטעכדיפלט פון 3 מאי 1901, אויף אים װערט בא־טטעטיקמ, אז אין יענעם טאג האב איך אפגע׳ציקמ א רעקאמעכ־ דירטן ירידו מיט דעם דײטזו־געפריבענעם אד־עכ: ״פרוי אדליאנאװ, פאסקדוע'. נד, האב איך עס איצט תװין פדין דעי מלובה באיטמעטיקט, אז לענין איז נייכט געװען קײן אנדערער, װי אדנזע־ פײער. און די מעמוארן שדן קרדפטקאיא דערצײלן פיר גארנײםט קײן גײעפ. אז זי האט דעכזאלם באקדמען קגײדלעך צו עסן, ײײס א י ך ני׳דמ, אז זי האט דעמאלב פערד־ פלײ׳כ געגעכן — װײסט ז י;י״כט. פ־אגטי״טעק מאדראטתזעק, דער אדטע־ סאציאלדעפאק־ווט, װײסמ :אך עפעס. ער װײסט, אז די עי־׳כטע העפםן פדן דער ״איסקרא״ זעכען דדרך זײגע העכש געגאנגען אדיף זײער דועג אין צארן־לאנד, װד זײ האבן פיר יאד שםעטע־ אנגעצדנדן דאס ער׳טטע פײער אדן אין די ײײםערדיקע צװעלף יאר ׳טפעטער — די ג־דיפע ׳טרפה. װאס אבעי פראנטי׳טעק מארדאטתדעע, דער אלטע־ סאציאלדעמאקיאט, װײכ נייטט, איז דאס: אז ער האט פאר דער ־דסײ-ער רעװ#לדציע גרויסע פארדינסטן, וואס ער האט ארויכבאװיזן פרײנמטאפט צו אײנעם א פרעכזדן, װאס האט אזדי אײנפאך אדיסגעזען און זיך גערופן פיט אזא פראכטן;אמען, װי מײער... . פדן דײמט ת אג י ג