Literarishe bleter · 1930-11-28 · 48 (28.11.1930) · p. Seite 901

(343> 43 דועדט לייבט אין דינד אין חדיצך מיז געדײמערםן. גײם נעמדז־ייבמ. אין ־כאנזגב אײנגעפאכצן ליככו. דעיפיל איך. רואב עב!רענגם מיך, דעם דערדוײטע־מן. אין גרייהן פאיבב אחעיצד פאי זײן אנגעזיבמ. א, ניעמ עדם ־ימל־מעננדד, װאש װײזמ זיך װי א בליץ, איז ידלאגצ די עי־ד אונז מימ זײן פײעיידיעע־ זעג! באגי׳במע״יינג זד* *?יעפן איי^ מײן נײעב װעג איז ז״ן נאגעי. דעי זיך־אױעקגענן נאגעי■ װאם האט די העבבטע אייד אין זי״יהײהדזמיי: גע*ב£״זמ — דע־ זעלנע־ צע־ פא־ םעכמ־ג; איז די דךנע מ־עי. די זעלנע תײליקײט פין לענן אין פין גײפמי״ ־א־; א, א־עס־; זאגנ. א.ז ע־ ״קע; :אך נ־ז א־צ- ד׳מ פנ־= :־•ג־ס פא־געס;׳, א־; ־־ ,,י־נב-בע־עב י-ע:ע; ז־ך ב־ז א־צט :־•ג־ס פא־יעיג־; ־אס יעצגע א־י (יאס פע־צנג־עו א־• װ־ א סי־־ע־־תע.־ אקא־־ פ״ אג יע־ י־כגע־־־ג־ע־ ב־גפאנ־ע ,,ג־־יענ־יב י־־בג ־אס ל־י ״א ג־וקענע־ זאכ־־-־ו־:ג פא־־ג־ג־־בג א־:ז א ,.־־אבע- ־־קע נ־־ר־ק־י,״ ־ואב יע־יבג־קג־״. א. ר־עס־; ־זאג א־־־ננעב־אכג ־עי ־יי״גיע־ י־בטונג א ׳:־־; געיג־אנק ג״ען םיר אין דורות ערגעץ אין געא״ל. װי עס דר״ען זיך די שנ״עו צ״ל נאד צ״ל! תאמ ער אויך דעם ועלבן •!ונ״־םרויער :א*סען. און אין זיך און אויסער זיך נעהערט דאם גרוס־ען. איז ער אין א עוניי אהער געלאפן, פון א דױפ זון־װעלם צו דעם :סורנעם צפון. א־גגע־עמזגגג א־ז יאס ריי (13) ״א־; גאונס קרוװ״. — א וװניערבא־ע װיזיע פ.־; יעס דיכגער ״או־פנער־ינג או; הער״, ״:־•ג־ג ,וו־םגייה פאײואס״, קומג ער יגפעג א־; א־ונג א־; נא־גב קרויז א־יץ. אץ װן>י אץ גרויס, ריכג־ או; יג־אג־;, װ־ר; א־; פאנעי גי־גץ זיך אץ זיץ פאגגאז־ע אץ תאיץ. אג י־ יג־ודות פץ ריד יעי־ גא:ע; א; ד־ פ־עכג־קע ־ג־ודית פץ ביאר־קס ״תס־תג־ר״. װ• ־אדג א־ז א־־ך ־א יי קלאג פו; דו־ות, אכע־ עס ־גװעבג או־ך ־־ ־ג־כ־נה, .־ואס א־ז אויפגעקוגע; אץ יעס תו־ז. ״און *רוצלינג ־םיינם סיר אויץ ד• נעװאלםיקע גע־םםאיצ. װאם האם €.־ן קינדה״ם סיר, אין :אםע־ם הויז אמאל װי גאםם א םלאך־עלױן, װונדערלעך גע־צם־אלם ןאין פלאקעי גאוני־דן און קדװםה־א־עאי...) ינ י / / 1 ו א ד ש ע ן * א ה ר ע מיבאל װײבעיטו ,.נאװא׳צטיגי ׳מעאמע" טרימ (צו דער ײדי״צער אויפירונג פרן ע א כאיױסט־זײן פ תע-״״־־״ײ ןע — <; פ־נב געפיר. אץ פין הינטעי־ האיראדאכביאי־ע יא־יקארעי־ײעז, אפטיוױנ־ע־רעך פא־־מירירטע, אין תוך אבע־ יגנטרעך־פראכע, *טתײנוט ־אך א"יכ דע־ ברוטנ־ירעל טעניט״ס פ'טן רד אי; לאטאסטיאפע. רע־ ־עריגיעזער, בראס־ ג־<ז<- ניענכדט ־<־ אי־ב. (יױ בײ איטרעב; אמת; פאעיג דןן־י גע; א־־ך כ־• ב־כנע־; '־־<:ע; :?>־ ־אס. ־ואס ־גג־יג צ י ו * יג־; ־־ ־ג״־־ות). ־א, יע־ א־־כ אץ ־ע־ י־אגאג־קעי ־ואיוס ־אס כ&װוסג- ז־ץ פץ ־גויי אץ קאגאסג־אפע •— אג ־אס באי־װסגז־ץ ־ג־אפג פץ איץ ז־יג־ יעס ־ער־נ־עז;, פץ יע־ צ־ו־־גע־ —■ ־עס ־־אגא- ג״גץ דענג־ג. אץ אץ ־עס זץ ג־עפן ז־ך <־:־־־־ ׳־עליג־ע כײג י־אגע. אץ ־עב זץ קא; גע; י־ע־; ־־ענ; ־ע־ ־על־נ־עז־געג פץ ־ג־עהספ־ר;, פץ ב־בנע־;, פץ ־ו־ספ־אנסקץ אץ — פץ ־אסגא־עו־- סק־, ,־ואס ז־ץ גאיאנג א־ז בעצס א י־אגאג״גיע־, באגיג• ע־ יאגי ק־־נגאר ק־ץ ־־איגעס :״ג־ג;ע־ב:־׳:;. נעיג־ו־״יא־ב; א־ז ־ע־ ןג-־ע־־קע־ פץ נעה־י;-א:צ־:ױ;נ ־ע־- פץ א־ז ב־בנע־;ע־גגא־ב; אץ דע־פץ א־־גנטיעך האג <־ או־ך גערעבט. ־אס ג־עה־־; ז־־נס האג;״גג בתס אז״ פ־נקצ־אנ־־יג, געבא;״ג־;א'גאל אץ א־־נגאי פא־ איעגאר אנגע־־־־ג װ־ א ז״- גער, — עס א־ז נע־וע; אץ א צ״גגא:־ פץ ״גגענ־־קע־ א;:עצ״נױ- קייג. אג ־־ פע־גאנענגע נעהי־ז־־ג־פה האג ־ע־ זועליד נעראזג ב־־־יגה צ־ו״ גױ־סא־ג־קע ג־א:ע־־ע-גא־ס;: ״װאצער — — ג־אנעי־ע פץ ־ע־;אס אץ פץ ־עס יגי;-ג־<:גיג, אץ ,־אנגאנס גו־ג״ — ־־ ג־אנע־־ע פץ ־ע־ ־עװאל־צ־ע אץ פץ ־ע־ ־עװאלו- צ־אנע־ע־ פע־זענלעבי־־ג. יאס ה־־סג; פץ ־עס א־־נצלגעס, ־ואס יגג־־ג צ־ע־־גג א־־ס ה־ ג א ס; - פ;— ה " ג אץ זזכג יעי־נאך ־־ פ ע י ז ע נ ר ע כ ע פי־יה״ט. ה־נ־עיג ־א־ א־ז כ־סנע־ געלעגז א־־פז פ־־־עס פץ הע־ ־־־גיגע•* ל־גע־אגז־-נדג־בגע. ״לעאנכ אץ לענא״, א; א־־אכ־׳גע;־אגעםקע, א־ז נעפל־ב; א־גכאקאגג, ״האנגאנג גו־ג״ א־ז פאי- כ״ א; עבא. אץ ״־.־אצעק״ א־ז אנג־עקג :עװארז על-פ־-צופאל. יעי ״־ואצעק״-גאנוסקר־פג א־ז א־ננאנצ; נע־וע; צעג־לבג אץ צעג־יבג, א; אות;״צג אױיסצ־פאננע;. עריגג א בעג״גע דעאקציע — פץ פארס אוי; תוך פו; ביכנערס יגאפ; 4״ יא־ סך-הבל (1813—1837) האג געלעבג געא־: ביכנעי. ה־אגאג־קעד פאליגיקע־ רעװאלוציאנעי און;עלעינגע־ אנאגאב ןפאץ גויג נעװא־; פ־־װאג-־אצע;ג פץ פא־נל־יכנהיקעי א:א- יגאג״ע אץ צ־ריך). פא־א; אץ א־ס יגג־יכ;, נואס ב־עננעז אױיך או־פ; רע־ץ א צוו״ט; פענאגע; פץ פי־-ױ־פק״ג, פ־־-־ו־סנ־־ק־־ג אץ פ־י-פא־נ־יגוננ: דעס װינעד גוגער-לעסגעיע־, קאנג־אנ״גץ;עניאי־געג;•,דגלעבגס-גא־אל־סג אץ געא־עג־קע־ פץ יע אגא װייניננער דעד פאגע־ איז נעװע; דאקגאר און הע־ זץ, נעאדנ. האג האס ביםל, װאס ע־ האג באװױ; אנציג־״ב;, אננעיג־יב; :״גג ג־ט ־ע־ פעהעד, נא־ גיט; סעציד-געסע־ נעא־גס ב־ודעי אױ נעװע; יענער ביכנער פץ ״ק־אפג אץ יגסאה , װאס תאג אויסנעהילעגאנגעװעג א גאגע־־אל־סג״גע ״פילאזאפ־ע״ אץ אױ אין ןיין •,**יי• *עװע; ן״עי בא־־ג)־.׳. אױך אץ נעא־נ; האג, אץ פלזנ, נעלעבג ־ענין אגע־סג״ג-גאגע־־אל־סג״גע — צונלייך ג־ג דעם ראקגא־״ג-אנאגאג״ג;, אוגי־חגגותה־יר אנאליגייג; אץ װױויסעקגא־״ג;. ער האג הי װעלג נ י ו ־ ז א ס צ ע ׳ג: י ט־; א ו י.? ה ר א ג א ג ־ג ע פ י א נ ג ע : ג; . א״נעי זאנט ב־י איס ע־געץ; ״ג־טן ׳גבל קא; גע; באװ״ה יי טציאות פץ גאט, יאס נעפיל אבע־ יגטעלט זיך אקענ;״. א טיפי- ׳גע־ בי״צפיל פא־ ביכנערב ױנכגלעב; פא־א־אהבן-אגעיזס אנגי־ ראגאנגיק, :יהיליזס, באגאנונג פץ יעס ב־א-פױיאלאג״ג;, פץ ת־ננער אץ געיגלעכט — יאס אלץ אױ ב־בנעי אבע־ נ״גג סלו־ז ראם. אױ עס יאך דעד זעלבער ביכנעד. װאס תאט אננע־ער־ב; י־ פלאכדננד־קע ביבל״ג<ביא״גע זיקכסן פץ דעס ״העםייג; לאנדבאגע״ — רעם רעװאלוציאנע־ז אייפרופ צו די הייג׳עע גאם;, װו ־י יא- נרי&ז פץ גאט אץ פרײתיי׳ג װעד; ענג פא־קניפג. סיאױ :״גיגא קיץ שום גרוגט אנצונעגע;, אז האם פארקניפ; הי צװיי באנ־יפ; אױ ־ארג בלוױ גאקגיק אץ דעמאנאגיע. דע־ ג־־־בע־ אץ יװילדער פאעג אץ ביכנעה; ראגעװעג א־ב את״ם אץ דערהויבט אים איבעה אלע ־וגנטלעכע קאקע־