Literarishe bleter · 1930-11-21 · 47 (21.11.1930) · p. Seite 892

7'ססר3>1'שס 731;5ססר 013. 42 (347) <"ס 892 * ו ו א ד 1530X00 א1ן ק0031 סון די דואדזזעװעד ײדיזיע טרעםע האש זיך אפגערופן מים גרויםער דופריתגן״ס ײעגן דער נ״ער אויפירונוג ״דאנסאנס םוים״ (רעזשי ם. װ״בערט). אין ״דישן רעפרעזענם׳אנץ־שעאבוער (״נאװאשםשי״ — דיר. י. רעגירעד). סיאיז זי• נער, אז די פיעסע װעט גײן עטלענע װאבן. ןןןן אין;ןאמינםעי־סעאםער הוינט אן םנחם רובין צו פרובירן א נייע פיעבע פון סאװעטישן לעבז• ןןןן דער ״דישער ארגענטינעד םעאםער (אנפידער םעמועל גאלדינבורג) פיחט איצם אויף א פיעסע פון אן א״גענעם ״דישן דראםאטירג. עס איז די פיעסע ״זיםיע גויי' *ון דעם שדיפטשםעלער שמואל גלאזעיםאן. , וווו אין םאדק שוו״דס ״בראנקס נןונסט־םעאםעד״ ג״ט א צוו״טע פיעסע, חנא גאםעםפעלדם א נייע קאמעדיע ״גאנס גנבים״. — ט. שװ״ד שפילם די ראלע פון א רבין, די ראלע פון א גנב א שומד־שבת שפילט אליהו מינץ, דעד פרוד׳ער פון לודװיק זאץ. ןןןן רודאלף זאםלאיוסקי .שפילט עפילענע װאנן אין ביאליסטאק מיט א גדליסן ערפאלג. ער האם אויפגעפירמ א ריי פיעסעם, צװישן אנדערע דזשעק לאנדאסם ״וועלפישע נשמה״, ״חידים״ פון װע־ װיאדקע. אין פדאבן ״םםעמפענױ״ פון שלום־ עליסם, ״באנקראם״ פון ה. לײװיק. , ווןן דער ריגער ״פרימארגן״ איז באג״סםערם פון זיגםונם טורקאװס אויפירונג און שפילן אין דעם ״קזורגן״. די מוייםע אויפירוננ — ל. אנדרעיעװ ״זיבן געהאגגענע״. ןןןן דער באקאנטער רעזשיסער און אנפירער פון װ״םרוסישן יידישן טלונה־םעאםער משה דא־ פאלםקי איז באשאנקען געװארן דורך דעם דאםפאלקאם פון װ. ם. ם. ד. מיסן טיטל פאר״ דינסםפולער ארטיםט. ןןןן נעלי קעםנזאן, װאם םדעם 'לעזיםנם אויף אין ניו־יארק, ווערט אויפגענונזען דוח־ דער קריםיק און עולם סיט באגייםםערונג. —■ ״נייע קינסם־ דערישע םענסאציע פון ניו־יאדק״ — שרייבן די זו״טינגען. ״דאם מאל — שר״בם מען זדנז פון ניו־יאדק — איז גראד ײארשע גערעכסער פזן ניו־יארק! ווארשע האט או״פמערקזאס געמאבם ניו־יארק, אז נעלי קעםמאן איז א טאלענםפולע סוברעטין!״ ןןןן דער באײוםםער יידישער קינםםלער ׳. ב. ייבאק האם איצם א״נגעארדנם אן אויסשםעלוננ פון זיינע בילדער אין בריסעל. ןןןן די באקאנםע ״אזאזעל״־ארטיםםן אלא לילית און ײ. גאדיק ןענען אויפגעםראטן לעצטנס אין בעלגיע. ןןןן קלאדא יאננ שפילם איצם אין פאריז. וומ תיקװ טעותו די װילנער קאםיםיע פאר דער ״װילנעד םרופע״ האט זיד געשםעלט אן אויפ־ גאבע, אז די ״ײילנער״ זאלן פזי־בלייבן שפילן און ארבעטן אין װילגע, און נישט אין װאד׳&ע, ווי םיאיז ע״פ םעות אפגעדרוקט אין ״פין ײאך צו וואך״ פארגאנגענע וואך. ר ס ד. 3 ח ט ן ס ׳ ' 7 פ ד ז ו ו א ד צ ד צונג פון ״מיך הונגערט״ דערש״נם אינגינן אין פארלאג ש. גאלדפארב. ןןןן די װארשעװער ״פאלקסצ״טונג" איז די טעג געװען שנזאר׳ק אויפגעבראכט אויפן ווילנער .,אװנט־קוריעי״, חדמאי עד דרוקמ איבער זאבן פון ״פאלקפצייטונג״ און װייזם נישט אן דעם מקור. פ־עגן מיר די ״פאלקםצייטונג״, פאחואס זי האם (אמת, מיט ענדערונגען) איבערנעדרוקם דעם ארטיקל פון נ. מ״זיל (״ליט. בלעטער״, פארגאנגענעד נומעד) ״פרץ אינם װאל־קאמף״ און נישם דערסאנט פון װאנעט די מאםעריאלן זענען גענומען. ןןןן אין פא־לאג ב. קלעצקין װערמ געזעצט א נ״ע פיעסיע פון מנחם באריישא ״דער פאסטוך דוד״ (א שפיל אויף א ביבלישן םאטיװ) אין זעקם בידדער. אין קלעצקין־פארלאג װעם בקרוב אויך דעיש״נען א נ״ע (דריטע) אויפלאגע פון באװוסםן בוך ״זאװל רימער״ פון מ. באר״שא. וומ י. אפאטאשו האט איצט צוגעגר״ם צום דרוק א גייעם באנד נאװעלן ״קלאסנקאמ,־■". דאם װעט ז״ן דער צװערפמער באנד פון י. א&אםאשום זועדק. ווןן אין א ר״ן שטעט האבן די פריינט פון די ״ליטערארישע בלעטער״ צוגעטראטן צו זאמלען אבאנענטן פאר דער א״נציקער יידישער ליטע־ ־אטוחצ״טשריפט. אזעלסע זאמלער־גר־פעק האבן זיך אויך געבילדעט אין א״ניקע שטעמ אין אויסלאנד. א דאנק אט דער מיטהילף פון די פר״נט־לעזער איז געלונגען אין אייניקע ערטער די צאל אבאנענטן פון די ״בלעטער״ פארטא*לען און פארדרייפאסן. ןןןן דעי שליח פון צ. י. ש. א. ב. םאבאםשינםקי, וועלסער האט פארבראסט עםלעבע װאסן אין לעט־ לאנד, איז אין שליחוח פון דער צ. ׳. ש. א. אפגעפארן קיין קאפענהאגען, װו ער פירט אן מים זיין אדבעט לטובת די יידישע שולן אין פוילן. ןןןן דער ״ביבעו־קלוב״ כ״ דער יידישער קול־ טור־געזעלשאפט אין אמעריקע איז צוגעםראטן צו דער אדבעם. אלם דעם ערשםן בוך איז בא־ שםעלט געװארן בײם קאאפ. ״ביבער״ אין וואדשע א גרויםער קװאנטום פון ש. דובנאווס ״געשיבטע פון חסידיזם״ (ביבילאסעק פון ייװא — ארוים־ געגעבן דררך פא־לאג ב. קלעצקין). — דאס בוך איז פ־אבטפזל געבונדן. ןןןן אין װארשעװער אקאדעםישן הויז (אויף פראגע) איז פארגעקומען א ליםערארישעד אװנט, אין װעלבן סיהאבן זיך באט״ליקט די יונגע שריפטשטעלער: קלמן לים, דוד םיצמאבער, י. פא־ פיערניקאװ, ש. ל. שנ״דערםאן. דער יידיש־ פוילישעי דיכטער ם. שימעל האט רעציטירט די שאפונגען פון די אויבן־דערסאנטע שריפטשטעלער אין ז״ן אייגענעד פוילישער איבעדזעצונג. ןןןן דאס בוך פון װאלעגטין ב־לגאקאײ ״םאלם־ טאי, לענין און גאנדי״ איז איבערגעזעצט אין יידיש דורך א. ם. און ש. אזז עס דעדש״נמ אינגינן. ןןןן אין ביאליסםאק איזי פארגעקומען אן אקא־ דעמיע לבבוד ש. דובנאװ צו זיין 70־יאריקן - ױביליי, א״נגעאדדנם דורך די ״ייווא־פריינם״, ליםעראטן־קרייז און ״. ש. א.—םיהאבן גערעדט אינזש. ם. זאבלודאוףםקי, מאג. י. טרונק און מ. ם״במאן. 7'100א110 18ן ק71ם11 ןןןן װי מיד האבן שוין געמאלדן אין אונזער בא־יבט פון דער פלענארער זיצוננ פון דער צענ־ ט־אלעד ״ורא־פא-ורארטונג, איז אויף דער זיצונג באשדאסן געווארן פון יאנואר 1931 ארויסצו־ געבן א װיסנשאפטלעבן ח־דש־זשוחאל א. נ. ״״װא־בדעטער". אין יעדן העפט װעם ז״ן מא־ טע־יאל פו ןאלע אדבעטס־נעבימן פון ייװא- סיװעט אויך געגעבן װערן אינפא־מאציע װעגן דעד אי-נעװ״ניקסטער א־־בעט פון ״װא און אינ־ פארמאציע וועגן װיסנשאפםלעבע אויפטוען בסלל. די ־עדאקציע װעט זיך געפינען ביי די וויםנ־ שאפטלעבע סעק־עטארן פון די פיר סעקציעס, יעדער פא־ ז״ן אפט״לונג. אין װילנע, װו דער זשו־נאל וועט איויםגיין, װערפ געשאפן א פא־ ־אנטװארטדעבע קאלעגיע מיט טעבניש־רעדאק־ ציאנעלע פונקציעס. אזוי־איום וועלן זאויסער די װיבנשאפטלעבע סעק־עטארן־רעדאקטארן (מ. װיינדייך, א. טשעריקאדועד, ל. דעחדעד, יעקב דעשצינטקי) זײן אן ארויסגע־ערישע קאלעגיע: מ. װיינר״ך, ז. קלמנאווימש און ז. יר״זעךדער זשו־נאר װעט ארויס 10 סאל א יאי, צו 0 ד־וקן־בויגן א העפט. אין א״נצל־פארקויף וועט דער רסורנאר נישט פאיקויפט ווע־ן. אבאנא־ מענטס־פר״ז אין פוילן 25 גילדן א יא־■ אין אויסלאנד — 3.50 דאלאר. ײעגן אלע ענינים דאיף םען זיך װענדן אין װילנע צום יױוא (גרויס פאהולאנקא 18). ןןןן דעד צ. ב. ק. אין ווילנע גר״ט אן א״נ־ מאדיקע אויסגאבע וועגן דער ״דישעיר שול. די אויםנאבע װעש געדרוקט װעין אין 5.000 עקז. ןןןן א־י־- דעס 4־טן נאװעמבער איז באשטימט געװען א גרויסע אפש״ד־פא־שטעלונג אין ניו־ יארק פאי זלמן רייזען, װעלבעו־ תאס פארבראכט אין שליתות פון יױוא אין אםעריקע. — די נםיעה פון ז. רייזען איז אדורך מים עיפאלג און געב־אכם פאין ייװא גרויס אונטערשמיצונג. ןןןן אויס דער לויה פון ש. ל. ציטראן אין װיל־ נע איז געקומען אן עולס פון עטלעבע טויזנמ מענטשן. אין נאמען פון ווילנער ליטעיאסן און זשוינאליםטן האט אויפן ביח־עלםין גערעדט א. ׳. גאלדשמידט. ןןןן אין װין דעיש״נט זינט עםלעבע װאבן א נייע יידישע װאבנצ״טונג ״די יידישע וואבג־ פאסט״. עס איז די א״נציקע יידיש־אומפאר־ ט״אישע צ״םונג פאר די ״דישע אינטערעסן אין עםט־ייך, טשעבאטלאװאקאי און אינגארן. די ציי־ טונג װערם רעדאקטירט דורך ש. י. דא־פזאן, ב״ דעו־ באט״ליקונג פון י. טיגער. — ״די ״דישע װאבנפאסם״ קוסט איצט אין װין נאך א לענגערע הפםקה, ווען אין װין איז קיין שום ײדישע פע־יאדישע פדעסע נישט געװען. — װעט די נ״ע װאבנשריפט מאריך ימים ושנים ז״ן? ןןןן די דיגער משפחה ליטעראםן און זשוינאי ייםנון פ״ערט איצט דעם צװאנציק יאקריקן יו־ ביליי פון מ .קיטאי, — אליין א ריגער, איצט מיטאדבעטעד פון ״פײמאיגן״. ןןןן אין טאמאשעװ איז פאדגעקוסען א פייער־ לעבע עפענונג פון א ביבליאםעק ביי די ״פועלי־ ציון״ (.יעבטע). ןןןן דער נ״ער ראמאן פון געארג פינק ״װען ד• חאסם זיך פאדבלאנדזשעם״, — די פאדזע־