Literarishe bleter · 1930-11-21 · 47 (21.11.1930) · p. Seite 888

^_ליעעדז>ד״שע ב?סססר נוב 47 '342) /ײע 568 גע׳רױשצאזע •צפאנע;. םיאס איז ׳עסײן נעבציבן ב?*ײענ5אז. מען דאס נע׳ט׳טאלס האס זיך דערנענסערט צ• אים ד,אס ער דעיין דערקענט דעם הע־צאנ אלײ;, אין זײן נאכט-העםד, — װײזט אויס, ער האט א־צט נע׳װאנדרט אין ׳טיא־ כדי נייעט איםערצו־טרעקן דעם אסטן םא;, האט םי׳צס זיך באנויט אויסצובאד״ארטן א׳נם יטא׳טן פזנם דהוידנםאנומענט. יע־ העיצאג האט אװעסנע׳טפאנט נל״ך אינם טאאעכצ ארײן. ע־ האט דא־ט אנה־עינעסנ־ט א־ן אננעהויין פאנאנדעדצוידאצן די עיד ם־ט ר־ הענט, פ־נקט װי א כארסוק. אין עטיעבע םיגוט ארום איז ער או־פנ־עועטאנען, ־עװע־ אפנעזיםצט און אװעק צוריק נויטן זיעאביקן װעג, מיט װעיאכן ע־ איז נעקוםען. ני־ט׳ט װעצנדיק אים אייפװעקן, אבער מורא האבנדיק, אז אים זאא קײן ־עיעכט־ם ני׳צט־ נעיעע;, איז אים םיצס גערוײעיאז נאכנע- נאננען. ־ער הערצאנ תאט קיין ברעקצ נ״עט נעביאנ־זיעעט. איז אר״ן א־ן פא־ק, ׳דורכן פא־י־, — אין ׳עטוב, װוהין ער איז א־יין דורך אן אפן פענםטעיר, — װארשײנצעך, דורכן זעצביקן פענםטער רורך יןעקין עי איז ארויס. ׳ע׳ט־׳צינקעההײט האט מיילם פאדםאכט הינטער אים ,דאס פענםטער, און איז נאבדעם אװעק צו זיך א ה״ם. ער האט ניעתאצט׳ן פאר אוםנויטיק א־יפצורודערן דאם חויז: ער תאט באשראסן צו װא׳־טן א־ן זען, װאס דער םארנן װעט ברעננען. דעם ׳רע׳עטא םון דער נאכט׳ האט ער ׳פונדעםטװענן פארב׳־אכט ז״ער יאזארנט, סײ מחמת דעם פערזענצעכן צו׳עטאנד פונם הערצאנ און ם״ םהיםת דעם, װאם ריא׳ט נע׳מוזט טארגן פאםירן. נאניז פר• א־ז עי אײעק ק״ן ׳ע״ק-פארעםט-טורעםס. רי ראאעטן זענען נאך נע־וען דא־ט א־־נטער׳נעצאזט װען דער לאקיי האט נעעפנט די טיר, א־ז א־יך זײן פנים נעװע׳ן צו באםערקן אן אויםדרוק פון עפעס א־יםערנעװײנאעכם. מיאם חאט נ׳עפרענט, װאם עם מאכט דער הער- צאנ םיט א עטיצ קול האט דער װעכמער דעםא׳צט נעענטפעדט: — םער ן םיטוט םיר צײד צו סעצדן, אז זײן עקםעאענע איז טויט. ייינאכט איז ער ארוים פון ריויז און ערנעץ ארומנעװאנדערט — ק״נער װייםט ני׳צזט וװ. װען ע׳ר האט זיך אומנעקערט צוריק, הא׳ט עי א׳װפז צװײטן ׳עטאק פארצוירן דאס נצייכנעװיכש און זיך אדונטערנעקייקצט סון אלע טרעפ. אײדעי דער נלח תאט נאך אפיצו א״סנערעדט צו אים א װארט, האמ אים מיצם אצ״ן רערצ״צט די נאנצע נע׳עיכטע: ער האט ע׳ס דאך ׳צװין צאננ געהאט באיעצאסן צו טון נצייך נאבדעם הע־צאניי טויט עיר האט זיך נערן אדנטערנעװארפן די קאנםעקװענצן פין זיין װתי. איער ער האט ם״ װי צאננ ני׳עט נעצעבט מער, װען ער איז נאך ׳קוים אצט :עװען נ״ן-און-פערציק יאר איז ער נע׳צזטארכן. עי תאט ד־גםאצט נעצעיבט שוין אויפן קייפאצםא פארםע׳י די אװםנעצ״בנטע ראיע פון די םאצבערי ׳עעפסנםטאדעס איז איצט פ־נקט אזוי באײמט װי אםאצ. פארן אוינ זענען ־עס די ועצ- כיקע הע־׳טצעך, װאם אין די אמאציקע צ״טן. אכער די יעאה. װאס האבן ז״ צוזאםעננע׳טטעצט, בי״עת אט יענע אויבן-יא׳צוריבענע פא- סי־ונגען, זענען אפגעט״צט פון די םימגצידעי פון רי איצטיקע הערטצעך דורך עטצעכע יצזעפםנדורות. צעמיננזן־קאי־׳נער װערט ׳םויז צאננ מער נישט געברויכט פא־ן צװעק פון צע׳מצען זיך, כאט׳צו דע־ נאםען פונט ארט איז נאך אצ׳ז פאיבציין ־ער זעצביקע־ דאם האט פאםיחט ט״צװ״ז םחםח ידעם, װאם עם זענען פאר דע־ צייט אפגע- האקט נעװא־ן יעגע קוםטעם װיצד-דא־ן, װעצכע פצענן אםאצ אזוי כאקװעם שיצן דאם ראזיקע ארט. טייצװ״ז, קאן עם אויך האין פא־ ס־דט םחמת אן אנ׳דער אימשטאנד װײצ צװי׳םן די א־צטיקע פאכ- טוכעי פון אט יענע־ נעננ׳מ דעדצ״צ׳ט םע!: אין די נעכט פון ,דער װיינאכט-װאך, זעט םען, אזיפן ציידיקן שטיק םטעפ, װאס אר׳ום רעם טריציטהא;, ארוםשװעיז פא־- ש״רענע נ׳גשטאצטן; םען זעט דא׳יט אײך אױמשװעין דעם קאצטן כצישד׳״ ״ין א כיע׳חעד און דעם שאטן פין אײנע׳ם א םענטשן, װעצ־ כער ׳םצעפט נאך זיך נאך א שװערע םיטא אין טאצעכצ אר״ן. עם פא־שטײט זיך, או קײן זיכערע כאװ״זן דענען אויח דעם אצעםען נישטא 1 1) •1עםינג: לעמלען זיך טעם־ט א־יר צו װעצן פיארבצײבן אין פארבא״עניש. כיאיז אלץ זײער קלאר... םיט דװײ שעה צ־ייק א־ז דער נצח צו א־ם אװעיר גענאנגעז. אין װאכ עם האט וױיטעד פאבײט — תאב א־ך :אך נײםט נעהערט. — ־אם אציין איז ש׳ו־ן גענונ. מא׳־גן פאיטאג װעל א־ך אצײן זען דעם נצח — װאם װיצט אי־ דען םון? — פא־םאכן אים ־אם מויצ א־יר פיד-א־ן-צױאנצ־ק ־א־ — ביז א־ך װעצ ־עטא־כן א־ינם עצטער פ־ן פ־י-א־ן-נײנצ־פ, פונקט װ־ רע־ אצטער פאםטוך, — אײער עקםעלענץ׳.,. אזוי צאננ װי אײ זענט מיך םתח״כ, צ־ם ־םװײג;, װעצ איך ק״; א־ינציק װא־ט :ישט צאזן פאצ!, ותןי אפ־צו א־ך זאל י־ר-כי־-ם־־ ־א־פן מ־ט מײן קאפ כאצאצן די יכט׳־א־ א־ך האכ פא־־ג־פי־אכן צו נעהערן צו אײך — א־־ א־ך נעהער צ־ א־־ך. אכע־ װאס פא־ א נ־צן װעט ד־ ־אזיקע אײננע־ שפא־טקײט דען ב־עננען? — א־ך האכ דאך שו־ן געזאנט: א־ך ־ועצ א־ב פאישציפן ראם מ־־צ׳ — האט א־־םנעשי־גן רע־ הערצאנ, א־ן א־ן וײן ק־א האט זיך געצאזט פ־צן אב־םצ פון זײן אםאל־ק־עי נב־־ה — דו, ם־צם, נײ. צײנ ז־ך ש־צאפן, — א־ך װעצ ־עם ענין שוין אצ״ן באזאדנן. דאם נעשפ־עך האט ז־ך נעענ־יקט. רער בארינע־ האט ז־ך צו׳־־קגעד־־נן. ד־ הײנט־קע :אכט — װ־ ע־ האט טאקע פ־־עי אינב נעשפ־עך א׳צ״ן נעזאנט — א־ז געװען פונקט אזא װ• אט ־ענע :אכט טיט צװײ-און-צװאנציק יא׳ר צ—יק. רי פאטירומען פון ה״נט־קן אװנט האכן א־ן א־כ אפנעװײטט יעטוװעדעד געפיצ פון ױב-טובדיקײט אין װײגאכט-מ־ייד ער א־ז אװעק צו זיך אין שטוב. עכ ,האט זיך גע- פ־נען א־ן א װײטן ־װ־נקצ פ־נם פא׳רק. עד האט דארט די גאנצע צ־יט נעפ־רט אן אײנזאם צעכן, כסעט אן שום פר״נט, עצוי א זײנער האט ער זיך אגגעהויבן נרײטן צו צ״נן זיך שצאפן; ער האט ז־ך אכעי :־שט צ־נעצײנט. ער א־ז נעיציכן זיצן פארטיפט אין םחש־ב־ת. דער זײגער האט נעשלאגן צ״על׳ד ער האט א־ויםנעקוקט דורכן פענםטער או־ה ד־עד פא־בצאזער צבנה און ט־טאםאצ — ע־ האט אצײן נישיט נעװופט װאם עם האט אים נע- טריין — האט ע״■ אנגעטון זײז קאפעצוש אין איז איױס א־נדרויפן. נאכדעט האט׳ װיציאט ם־צם געשפאנט און געשפאנט, כיז זייגע פ־ם האכן איט נעכיאכט צו דעם העביטן פונקט פון די םארצכערי- פצאכן — אן ארט, װאם ער האט אין אט אזא שפעטער שעה :ישט נעהאט יאזוכט שוין עטצעכע אין צװאנצ־ק יאך ע־ א־ז א װײצ נעכציכן ש׳טײן א״פן זעצכיקן איט — אײך װיפיצ ע־ האט געפאנט איצט טיעפן — װו עט איז אםאצ געשטאנען דאם פאם׳טיך-שיטיכצ. איצט איז רא שוין םע־ נישט געפא־כעט נע־וא־ל ת־ין שעפםן; דער אצםע־ פאםטיך, װעלכע־ האט אים אםאצ אז״ שט־עגנ כאהאנדצט, האט עדשט הײנטיקן טאג ז־ך כאפרייט פ׳ין זיינע ־א־עװאניעכ... ־ע־פא־ א־ער איז ־א דע־ טײציטהא, :אך אצץ נעשטאנעז — װ״כ אז״ אין א״כיק װי תמיד איכע־־כנײדנד־ק דעט שטיק טטעפ צװיש;, איז מיצכן א״ג-;עפאי־ צוצ־צײיגן זײן םײצ צ־ם תאלטז שט״;. און בא׳טש עד א־ז א־צט נע־וען א־ן א צ״םטאנר פ־ן א־ם־ו א־ן זעלכט׳ט-פאױװ׳־פערײ, האט עי פונדעםטװענן נישט נעקאנ׳ט א־נטער־־־ק־ א שמ־יבצ. כשעת ע־ תאט זיך ־עיםא׳נט אן ־ענע־ שיעקצעכעי שבועה, װאם א־ז פאי- התםעט נעװאין םיט א קי״• א׳יה די ש׳טײנער פין אט דעם ־אזיקן הײז״ינ״צל ־א, ע־ האט זײן ־וארט געהאצטן — ־וען אפיצ־ םער װי א פאישפיעכן אי״רער װי א שי־עד.; ם־ט א םך װעצטצעכן נ־צן כ-א־ ז־ך. כאם׳ם םיט ׳װײניק;ציק... אכע־ די װײטעױ־יקע יא־; האכ; א•; אים כיסצעכוױ־ז או־פנעהא־ע׳װעט א נעװיםע כאזא־נטקײט. און יאס חאט איט נעביאיט צו דעם, װאם ע־ האט א״פנענוםע; ד•;ייט פיז ה־ינט־קער נאכט ם־ט געפיצ;, ענצעבע צ־ דעי- צײכטעריגנ. װ־ עי א׳ז אזו׳ נעשטאנע; אנגע׳עפאדט אן דעט טײװצם טײער און איבעינעטיאכט אט רי אצע םחשכות, האט ער ם׳טאםאצ כא- םערקט. אז ער נעפינט זיך :ישט דא אײך דער םטעפ אײנער אצײ;. עפעס א װ״ם נעשטאצט תאט זיך ־איט פארוים כאװענט םיט צאננע.