Literarishe bleter · 1930-11-14 · 46 (14.11.1930) · p. Seite 868

?יטלעדיאדיישע 3?עסעד בום. 46 (1*3) זײם 868 7 דעםן איך בי; איצט צ־פיר צזזדודערש, אז איך ז**ל זײ; א־בדסטאנ־ צזצונעבן :אך עפעכ — ד״; פרעד״. — ראס אינגאנצ;. אױ־א־, .װי שיתאמ זיך נאכדעם ארױיזגע־ ,יױז;, האנ איך נ״סט געהאוט נא־א־ב־ט צו נײ;, אכי&ר איך ד.אכ פי; דעם כיטעת־טע׳מה נ״עט געטחאכט. איך האנ כ״ך דעדמאנט ז״; א־כיפעט־ק; כא־אתטער, און האכ אנגעת״כן ד-ייא צו תאנן, טאכ־ער רדאט א־ב טאקע עטװאס ז־יע־ ערנםטם; או; ע־ תאט ראך נ־־טט אי; דער נאנצע־ װערט ק״; א״נצ־ק; פר״נמ, װעלכעד זאר א־כ העלפ;, אדעד נכלר א נאענט; עטעצן — תוץ טיך, פאר׳טיט״ט ז־ך— פא־ װעטע; ער װארט ניי ז־ך נעפוערט אויסצוניםן זיי; כ־טע־ הארץ. נקיצור, א־ך תאנ עפעם ארו־פנעװארפ; אי־ך ז־ך או; כ־; אװעקגענאגנען צו רער כאיננט־טטעד צײט אוי־ די טאררכ־ער־- פראכן... הארםט־ נ״טט, אז איך האנ נעהאגדלט מוטיק׳• — זייע־ — או; א־ך כץ אה״ אננעקוטע;... אבע־ לאכ־יר כעסעי א־־־גנ״; א־; ׳טט־כ: ם ־וערט ראך קארטץ רעד הע־צאג האט זיך אנעד קיי; ר־ר נ״ג״ט נעט־;. — ־וע; א־ך נ־; אה־; אננ־עקוטע;, תאנ א־ך דארט, פאר־טטייט ז־ך, נעט־אפ; יג־ו־; נ־׳טט ראם װננע בחורר. װאם א־ך תאנ אטאר געקעגט, נא־ א ־ע־װאקסענעב טאנספע־׳גװי;. א; אפ־צ־ר װע; א־ך האנ א־ם ,דערזעי, האט טיר ׳גװ־ן נאנג געטו;, װאס א־ך בין איג- נאנצן געקוסע;. ט— איז ׳צװער צו ־ע־צייר;, װי אזוי ע־ האט ז־ך או־פנעפידט... װאם ער האט אי־ננטרעך געװארט פו; ט־ר, — װייס א־ך אפ־רו א־צט א־־ך ג־׳םט. װ״זט או־ס, נסך-הבר דאם, אז א־ך זאר ט.יך ט.־ט א־ב טדעפ;... עד תאט ט־ך אגגענוטע; ביי דער תאגט א־; א־וב ־ע־ טא־־ע — א אזו־ ׳טט־י־ — עד האט טיך נשוב-אופ; ני־ג־ט געװארט אפראז;, נ־ז.ו־אנען א־ך זאר א־ב נייטט פאריג־פרענ;, אז א־ך װער א־ם גאכאטאר זע;. זיי; נאנעטע; זיך א־ז נעװען אזא או־םטעדר״ג־ם או; א״דנ׳ג׳אפטלעבם, אז א־ך האב ט־ך פ׳גװ׳ט דער- ־ע־אק; נ-א־ א־ם א־; אזא א״גזאם א־ט... א־ך האנ רער־בער פאר- ־ג־פי־אכ; צו קוטע;. נאכרעב האב איך ט־ך פו; א־ם אדו־םנעראטע- װעט — א־ך נ־; אמעקנעראפ; אה״ם — אט דאם ארץ. תיייגט אי; אװגט, װע; ם איז נעקדטע; ר־ צ״ט פאר; ראגדעוװ — װעלכ; א־ך תאב, פא־יגיטײט ז־ך, אפ־רו כדעה נ״טט נעהאט צו האיטן— האכ איך טיך אננעהו־בן צו כאא־טרו־ק;; טאכועד אז׳וי ניך װי ער װעט א״םנעפ־נע;, אז א־ך האכ א־ם גאד געװאריט אפגאר;, נעסט־ ע־ או; קוטט צו נ־־; אהע־... דער־כע־ האב א־ך ד־ נאנצע צ־־ט ני׳טט געקאגט א״נ־צראפ;: — אנער פא־־ואם ־ג־װ״נסטװ אז־־? — א־ך האנ נעתאט א ראגג; או; א ־טװע.־; װענ. — טא ראמיר א־״ננײ; א־; ׳טט־ב בארװאם פ־זטו נעפא־; א״נע־ אריי;... א; א באדינעי־׳.• — ביהאט ז־ך טי־ נענר־סט אװי. נאך א טינוט ־עװיינ; — ז״ האב; זיך ב־טעת-טעיגה דער־ געגטערט צופ ־טטוב — האט זיך אננערופ;: — טיד איז עפעם א״נגעפאר;... איך װיים אפירו ג־־טיט, צ־ איך זאר עס ד־ר פא־־ג־רא;;... ע־ תאט טיד נעוזאנט. א״ב איך װער גי־עט ק־טע; ה״נט צ־ נ״; נ־־גאכט, װעט ער װ־רער ,װארט; אויז־ טיר טא״־:; ייינאפט. טא אפ־ג־,־ זאדן טיר טארנ; ניידע ניי; צום נע־נר — בלו־ז א קוק צו סו;. או־ב ע־ ־טט־ייה דא־ט;... אוז או־ב ־א, ווע־־ז ט־ר א־ם טאקע נוט או־םטום־; פאר ז״; נארי׳ט; אויפפ־ר; ז־ך; פא־װאס ער האט ט־ך נע־ע־קט ר*פן א־־ס אזא טאדנעם אופ;, יטטיאט דעם, ער זאר פיאסט-־־טוט .אר״ז קוט־א צ־ א־נז א־; ־טטוב אדייו... — צוליײ װאב רא־פ; טיר זע; אוינ ער ׳גיט״ט רארט? — האט זיך אפנעדופ; איר טאן טיט■ א ט־ויעריק קוי — װ״א א׳ך הארט. אז עפעס דא־פ; טיר דאך טו; אי; דעםן א־עטע־ פ־־עד״ ע־ װאייט זיך ז־כע־ ציגעהעדט צו דיר, אויב דו װאילסט טיט א־נ נעיעדיט א.״ס א פא־נינפטיקן• אופן או; אים קראד נעטאכט ד• נאנצע םיטואציע... םיװארט נרויז;ע׳הייס; ארויסנעװיז; קריםטל׳עכע ג־טםק״ט צו א ט־ענטיגץ, װערכער ט.־ז זיך פילן אװדאי זיי׳*־ א־טנר־קיעך צורינ דער ארע־ י׳עגע־ םינה. קאנטיק, ׳ער האט א־ננאנצץ פאי־י.־-; זיץ קאפ א־— אט ־ע־ צ״ט זענע; ז״ צוגעקוטע; צו דעד טיר,יאנגע־ קיוננע; אץ;עבר-ז װא־ט; דאפ נאנצע הויז איז קאנט־ק נע׳עיאפ;: אכע־ נאי־ איז צ• ז״ צ־נעקוטע; א ט׳עניײ׳צ, האט צונעגדט׳ע; דאם פער־ א״ץ דע־ הערצאנ ט־ט ךער הע־צאנץ זענ־ע; אריץ אץ ׳עטוב. (סוף קוםם) פ.ץ ז־ין ראנד־טויער, אויף װ׳ערכער ׳עם האנ; ז־ך רע־תויב; םרוסט- װער טיט פ־־קאנט־קיע ׳ג״צװ׳ענט: זיי תאבן איצט נעװא־פ; א צע- קארנטן ׳טאט; א״ס דע־ טעראם׳ע פין זאטד-יג׳ט״נ־י׳עך. די דאז־קע לינ־עפ אץ קאנטװץ זענע; נעװע; :יט נאקאנט דעם קריינעם נ י ר טילם, נאטיע װאם עם טיט ז־ך דא־ט איגעװ״גק אײ־ ייעגער זי־ם תאע ע־ ק״נטאר :״םט געזע;, װע; דע־ ־״טער תאט זיך ־ע־נ׳ענטערט צו רער טו״עד, תאט ז׳ך אץ ט׳ערעיטר ג־ך :עעם-נט א קייץ ט־־י אץ א פת״ איז פץ ־א־ט אריױםנעקוט׳ע;. אזו• ג־ך װ■ ז• ראט דערקענט דעים ר״ט׳עי, ראט זי זיך ג׳עאאזט רו׳פ; אים צו באנעניענע; איננ רבנה-י־בט. — ׳א, ט—ער׳נקעי... ראם פ־זטו;עקוט׳ע;? — האט ר• פר׳• ג׳עפ־־עגט, — איך האנ דע־ה־ע־ט קע־אם ט־אט פונקט רא;, װע; ד־ נװט א־׳עברנ־עטראט; ראנ נערנר - א־ך ־אנ עם גר״ך רער- קענט... א׳ך יװארט נ׳עװ׳ען אר״כגעת׳טע; דיך נאנענענ־ע;, װע; א׳ך װאאט נא־ נעװוםט —- — װ־ תאנסטו;אר אז״גם נ-־׳ע;;? — תט... נ א׳ז א פ־אנטפור׳ע;אנט ה״גט פאי דאגרעוװם. — יא ניא׳ז א װ׳גר׳ע־נאר׳ע גאנט ה״גט לעב; אי־ ־ איץ הא״ ייך פע-ז ד פ,־ז ־ז א־ינטע ־ע־ ־ע־צאנ א צינעהע־-־־ס ט זיך דז ה#ב ױ#ם עיס, ז ־זי קיסט אנ־רעי־נע־ג׳ט־עלט. — , ־זאכ; ד־ ־ערצ״ט ה, אינד ב־יעע נאבז יטפעטע־ צ־ קלאנג־ע; אץ אזא געפ״״ענט. ־.אט ער י<? — ז צודי ײא־ט האטט ט־ך;א־ ה־־גט ג ט״ײקאזועד נ<-; טיט > ב״גדן י פא־ דאב א־ז — ־א, טאריע ־יר;. $בער׳ פאי- ך דעדצי גילײ טאלע ז זי דיר ־ע־נטע, װאם א־ך ט־ ־זאכט כזיר < י ־ ' יער א״י־; :אנט בד־ זואס ביזטז צ־־־תגעק־טעז ט־ט $ קאקעט״ג־ האט נאטת;... (ז בא:נ, נעראנס? דאב טיט ד•־ אב־בר א ־ג׳אקי געטץ טיט; קאפן װי א ם״־פייז פאד ד- האנ א־ך נא- פויצן ציצינ־י־ט; א פ״׳ערפראק׳ער — טהאט אים :ע־א״־ב-ט אגצי:־; טארנ; ביינאכט פונקט צ׳ ־״; אנק־ט׳ע; אץ איצט איז ארץ נע- פט־ט... א.״. דר קאנםט ראדט ז׳ע; — קאנטור; פתם נעפראנט; פ״ערפאאקע־ ־־ע־ ה׳עיצאג האט א־־נ׳ע־נ־עקוקט צ־ם אב׳ענעם אדט, װו ׳עם א־ו ג־ערענן ר־ ק׳פ־ע צ׳ו״נ;. ע־ האט רעטארט א־׳נט׳ע־נ־עיאזט ז״נ׳ע א־־גן צ• ־ער ערד, ט־ט א צ־עט״ג־ט; אץ ר־עטענ״ג־פור; או־טדדוק. — טא ־ואם א־ז ראם פא־ א ט־־ע־קאװ־ע נעיג־־נטע, װאם ־־ האםט ט- ג־עװאיט ר־עךצ״ר; — װאם האט ר־ך א״פ-געהארטץ װא- נע־־ק? — האט ע־ א טורטר געטץ. — כא־י א־נ־ע-־אטת; ז״ע־ א; ־ע־נםטע ואך... גא־... כ־א־ז אז־־: טיץ ־גװרעםט־ע־ק־נ־ פ־•ער אננ—; — קאפ־טא; אננ—; ה־־םט ־ע־ א־צט — א־ז ״נגרװ״ז נע־ו־ע; ט־־נער א ג־־־םע־ פא־ע־ע־ ־ו־ א־ך תאנ ־— ־;־־;, ר־נט ז־ך, ־ע־צ־־יט■; נאט־ט א־ך פץ;עװע; זעקם ־א־ ערטע־ פא־ א־נ נאטת;, ע־ האט ט־ך טארנע נע־; ניעראט — דו האםט עם ט — פ־־־ער קײנטאר נ״ג־ט רעיצ״רט... — דא; האנ א־ך עם טםתטא ד־ע־צ״רט ־״; ־ג־װ־עםטע־ — ־א, א— טאק־ע; :׳־, ־־ ־ױ־סט ראך, אז א־ך האנ א־ב אזױ פ־ר יאד נ״ג־ט געז־ע; — א־ך האב ראננ נעתאט פא־ג־עב; ז־־גע אטאר־ק־ע נ־ע- פ—; צ־ ט־ר ה־־גט ־ג׳ט־ער זיך פאר ט־ץ א־פערא־ננוגג, װיע; א־ך רע־תארט א״ע־נעכט; א נעהײכיני׳ג־פ־ר צעט־עלע א; א; אר־עפ א־ך עפ; ־ענ אי׳ — ער־םט כא־ז פץ א־ב׳ ד־עד א־נתארט האט טיך ־ג־־עקרעך צעטוטרט. ע־ האט ז־ך אקאד״עט א־טג־עקערט פו; קאגא׳־־ע צ־ ז״נ־ע ערט־—; א־״ב, אץ ער נא־ג״ויערט טיךב״ ארץ, פיץ װאפ יער קא; נא־ ד־ענק־ע;, אז א־ך זאר ט־ך ט־ט א־ב ת־כף טדעפ;. ט־ד ד.־כט, אז א־ך קא; נענד־ א־נערחז־; ד־ ־וע־טער באט־ג א־ך ,־ועי ד־■־ פא־ו״ז; ־אס צ־עט־ערע נופא, װ־ע; ט־ר װעין אר־ץ אץ ־טט־ב ״ט־ץ ט״־ע־ נע־ננװעסטערק־נר הער־־עטן;אך אזיא ראננע־ אפ- װעזניר־ק״ט װעסט ז־כע־ א־בע־א׳טט ־וער; פץ ט־ץ פיודר־נג־־ק; צ—קק־טע;, אץ נאנטער פון דעם, װאם א־ך נ״ ־•ך דא נעט;. אנ־ע־ א״נ ט־ץ ר־עבן אץ ט־ץ צוקונםט האב; ־עפ־עפ א באטרעס פא־ .־-, נ־ע״ איך -ך, אז ־ו זאיסט דערפיל; טיץ נק׳טה װאנ א־ך נ־עט נ״ ד—, טײעדע היעדיעט, איז, אז רו זא-רסט טיך נאנ־ענעניע; ה־ינט נ־־נאנט א״י עלס א זיינ־ע־, רענ; ד־עס דרױדנטאג־טעגט א־־ס ד• טאררנ־עד־-פראכ;, אוטגעפע־ א ט״ר װעג פץ א״־ער הויז. טע־ קא; א־ך נ״טט צינענ;, אויס־ע־ טיץ נלדג־ה, אז ד־ זארסט קוט־ע•;. א־ך ־וער ארץ דערקר־עד; װ־ע; דו רױעסט קוט־ע;. די הויפטזאך איי: איד װיא דיך וע;. ק-ב צוניץ אליץ, נ־לייב טיר, איך װארט ־ענ דיך ני׳עט נ־עב־עט;, װע; ט״; נאגץ נר־ק להאוטץ װאלט;־עט ג־ע־אננע; א-״ף