Literarishe bleter · 1930-10-24 · 43 (24.10.1930) · p. Seite 803

£ זײם 603 ׳ש?'סער&רישזז בלסםזזר ג<0. 43 (8?3) טויזנמער םענניטן אומגזךטםעױט. נמעט די אלע אינםטיםוגיעם ־אבן ז״ עםנםרעך ב״ ז״ערע ״ד״גע דו׳טות נאגייםנ ,־וייל ד$ס האע געיעכועל,'-' מיט יעזל>*'1.' און װי :*־ םיאיז אפגעםארן די דעלעגאזויע — איז םען חינןי ארוים םיש לזזיז. די אלע *ארע*נטלעכטע נריײ האנן םיםגעהאלשן אוי**והע*ן די ״ד״ט־פרעםעי און ז״ װ״זן, אז םען איז מים ז״. די סאדע*נםלענמע וןא־עםטאנדענץ האנ זיי דעריװנםערצו! די גאנצע העיע איז ס*ד דעם ״דנר״ — דער הםתדיות־י״םונג-- שא־זװויגן געורארן, לאחר המעיםה איז מעז אדוים מים א יא־ װערמער װעגן רןנאת ״יפוא״. װו מען נאמיפ זיד צו *א־ר״בן דעם ענין. םען דעי־ צ״דם דאיםן װעגן ״רןליינע זאוערונגען״ (,הװרעדת קלות) ניי דעי פאר־ יספעלונג. (דנר *ון דער ועד החנוך האפ *ארװערפ דעי הװל־יוגננ צו נאזונן די פאר־ יםפעלונג — און דער װיצע־נירגע־׳מ״פפער *ון דע־ יידיפע־ תל־אניב, הי רמןח, האפ געפאדע־ם *ון דעד *אריצ״ צו *א־װע־ן דעם יידיפן נואן־ פילם (דואי־ היום *רן 29.9.30). דעי זעלנעד הי רועח האפ אוימ ז״נע ערנות נאסיי״ש אלע א־עםפי־פע נאנדיפן... נאכן *אג־אם איז א־וים דעד ״דוא־ הױם' *ון 29.9.30 מיפ א נאגריםונג *ון דער רעדארןציע צו די פאג־אם־מאנע־ בזה הל׳פון: ״אונזערע ברנות די קעמפעד פאר דער םנדפלה פון העבדעיזו, װאם האנן אסגדםט־יסן די חוצסהדיקע אפאקע *ון די, װאפ אונטערשםיצן דעם געפא־זשאדגאן! מיפ געלענפער *ון ערןל און רחמנות װעפ ארינערג״ן די נאציע איבער די פאדיפישע ׳עזואישן און קולפוו־מענטשן — וואם ז״ער קולטור איז די נתריאלעװרןער, — וואס וועלן פענהען, אז זיי זענען ניתזפ םםנים םיט די מישלען פון אונזער נאצ. יוגנפ. קעגן דעי ספעציעלע־ חוצפה זענען קיין אנדע־ע מיפדען װי די נענפירןע (דעי סאג־אם ־ ־ ל. ח.) נ״פפ *א־אנען! די בח־רים פון תד־אניב האנן געגענן א גופע לעקציע..." יא, די נהו־ים *ון הל־אנינ האנן געגענן א גופע ..לעקציע״ — און בהםנם מיפ ז״ערע מנהיגים! ש־^סעסס פון יידישן פען-קלוב אין װ>>־יפע אין צוז>)בזע;ה>>נג ריצ די אנעי-ייד־יטע רעד.$;ססראציעס אין'תל-אבינ צום הענרעישן דעי ״דישעי פען־קדונ האפ א״ויטגעשיקפ די פען־קלונ אין תד־אנינ *א־גנדיקן *ראפעםפ־נײװ: ז״ע־ חשובע קאלעגן! דע־ ייד״פע־ *ען־קלו אין וואישע דרירןט אוים זײן שא־םפפן *־א־ פעםפ קעגן די אנפי־יידי-ע דעמאננשראציעם, װאס זענען *א־געקומען אין תל־אנינ אין צוזאמענהאנג מיםז א'י*ם'ח א ״דישן קלאנג־פירס אנדפטארקסטן אבער פ־אפעםפירט דעי ״דישעד סען־קלונ קעגן דעם, וואנ א ריי אפיציעלע אינםטיפוציעס אין א־ז־ישראר האפ גע*ונען *אי םעגלעך זיך צו םאלידאייזירן מימ די דע־מאנפע אנפאל;, ארויםפרעטנדיק אויןז אן אפיציעלן או*ן קעכן דע** יידיץןער *דפ״אך. אין נאמען *ון דע־ אינשעינאציאנארע־ נארידזצ־יפעפ *.־ן די *ען־ קלובן װענדן םיר זיך צו א״ך, קאלעגן פון העניע־שן *ען־קלונ, אז אײ זזןדפ װי געהע־יק רעאגירן א-יף דע־ נאר״דיק-נג *ון דע־ יידישעי שפ־אך, דע־ שפ־אך *ון דער יידישע־ ליפע־אפו־, װאנ אונזער ק־־נ האט דעם ננוד צו ־עסיעזענפירן. מיפ קאלעגיאלן ג־ום: די םארװאלסוגנ םון װ#דשעװעד ייד־שן פעז־קרוב פאייאג ״. קלעצק•!ל. הוםמאל ערעמ יט י גע ז: § ןדאם געזאנג פרן דער ערד 5 (אין נ״ן בילדער) — פרייז 3.20 נילח — אדרעס: קאאפ. ״בייעױי, װארשע, נאלעװקי 2א. רעישער שסראך, םיאיז *אר אייך נייפפ *ארנארגן װיםיל ענערגיע און אר־ בעט, ליידן און קרבנות םיאיז אריינגעל״גפ געױאין אין אפ דער אקציע. װאם אױ דער יםור *ין אלע יםורות פון אונוער נאצ. אויפלענונג, װ״ל לעבן און טויט *ון א נאציע ליגן אין דער שט־אך, און נאפש די רעזול־ טאטן *ון אם דעם װערק זענען דערפרייענדע, װ״ל אונזער יגסראך איז גע װארן די ״עד־שסראך פון דער איבעחויגנדער סערהיים *ון יידישן ישוב אין לאנד, *ונדעםםװענן ליגט נאך *אי אונו א םך ארנעפ — און פיאיו דער חוב *ון יעדן געפר״ען ״דן — צו ז״ן *אלק און ז״ן לאנד — צו םון אלץ מעגלענס צו דעי *ארשסר״פונג און פאר־סםאיקונג *ון דער נאצ שםראך. איר װעמ םםבים ו״ן םיט אונז, אז *אר׳גנוע־ונגען אין יידיש איז א געװיםע אגיםאציע *אר ית־יש, םיאיז מעגלעך, אז דאס וועט מהנה ז״ן געװיםע קר״זו *ון הםון, װאם נויםיקן זיך נישט אין קיין אנדער לשון, ווי ״ענרי־םייפש״, — אנעי־ אן ׳פום ספק, אז די דאויקע *אר׳פטע־ לונגען זענען געװער אין די הענפ פון די פאו־רעפער״פע זין, *ון די •םונאים *ון אונזער אוי*לענונג, װאם באחאלםן זיך אונטער די בגדים פון קאםוגי׳סםן און םוססים — צו *ארשפארקן זייעד םלתמה קעגן עבײת און צו פאר׳םטארקן זייער שםעלונג. מען םוז םודה ז״ן, אז אויך פאי־ שפעלונגען אין *רעמדע שסראנן בכלל, זענען ני׳פט קיין ביכה פאי־ן לאנד, און *ון נאציאנאלן יפטאנדפונקפ איז דער שאדן פון זיי מערער *ארן רווח, אנער פון א״ן ז״פ איז נישפא קיין אנדער אויםוועג נל־זמן סיאיז נאך נ״ספא קיין העברעישע *ילסען, פון דער אנדעד זיים זענען די *רעםז־ע שסראנן נישט אזא גרויםער ׳סטן *ארן העברעיש, װי דאם יידי׳ם־ ל׳םון. און אויב פיאיז רינפיק דער קלאנג, װאם איז צו אונז דערגאנגען— האלםן מיר פאו־ אונזער חוב אייך בעפן זיך אסזאגן פון די דאזיקע פאי־ שפעלונגען און נישפ העלפן אונזערע ״םהרפיך ומחײביך״. םיוועפ אויך *ארמ״דן די *אי־ביםעױנג א־׳ן סיאטענפן פון די נאזובער. םיד װילן הא*ן, אז נאנדעם, װי איד װעם זיך נאקלערן. װעש איר א״נזען, אז מיר זעגען גערעכם, איר װעם זיך באםיען צו דעדפילן אונזעי בקשה, װאס איז אויך צו אייער גונסםן. םחלקת חחנוך של הםובנות היהודית. כ״ה אלול תר״׳ו. בריװ ריי שון ״דיש נ8צי$:אל־יראס — :׳ 5355-4-2. לכבוד גדוד מגיני השפה ירושלים. ג. ה.1 מיר באשפעפיקן דערמים די קבלה *ון א״ער נרױו *׳ן ד.ח. ני 72 און קענען אייך מעלדן, אז פיר נעמען אן *ארש״דענע מיטלען, כדי גישם צו שטעלן ק״ן זשארגאנישע טאן־פילמען. די רעזולפאפן *ון אונזעד אינפערװענץ װעלן םיר אייך אוטגעזאספ מישט״לן. םיפ גױים בבוד — י״ח אלול חי־״ץ הועד הלאומי לננםת ישיאל. געהתמעפ: י. בן־צבי, חיים םאלאמאן נדיװ ׳וי דו דער פאיױוזזלסדגנ פון ע^ז־פילם-טעאסערז אין ירויטל־ס. ינ ה.1 מיר האבן זיך דערװוםפ, אז איר האפ נדעה צו געבן איינע אדע־ םערעו־ע *ארשפעל־נגען פון ״דישן טאן־פילם. םיר ווייסן נישפ, צי איר האש ענ באשלאנן צו פון נאך א ישוב הז־עת — װענדן םיר אייער אוי*סערקזאםק״פ אויף דעו־ גרויסע־ סננה. װאם *ון דעם שפייפ *אר *אי דער העברעישעד ש*יאך און קולפוי אין לאנד, װאם זייער *ונדאמענפ האנן פיר געלייגפ נאך צענדליקעי יארן ארבעפ. מיר װילן הא*ן, אז די ק־אנגען האבן נישפ ק״ן יםוד און איר װעפ גארנישם פון אז־ינס, װאם זאל שאדן נרענגען דער נאצ. אויעדענונג אין אונזער לאנד. צענפיאיע פון יערער־שארי י ן געהתםעם — אביעוי וץ־ין, עיליך אט דאם בינפל נריװ רעדן אלע פאר זיך, די נעםען, װאם האנן ז״ געחתםעפ, שפיגלען גלייכצייםיק אפ די פארפי יען (י. בן־צני דער װעלם־מנהיג *ון די רענפע *ועלי־צױן און ״הפוא־רות העובדים״ — רו*פ אן יידיש — ״זשאו־גאן״ און ער נעספ אויך אן מיפלען... (נרױו הי...). איך װיל צו די דאקומענםן וז־געבן: רי העצע ארום דעם יידישן פאן־םילם *ירט זיך שוין א היפשע צ״טן די גאנצע ״געזעלשאפטלענקיים״ האט אנעד געשװיגן און געמאכפ שװייגן די גדוד־סגיניקעם, װייל אין א״י האפ געװיילט די יידישע א- בעםער־דעלעגאציע פון אמעריקע, װאס האבן שעחן־לאנג געיעד־ ״יי ־ ױ