Literarishe bleter · 1930-10-10 · 41-42 (10.10.1930) · p. Seite 789

יכ 789. "?יעעס״דיישע 3?9םסר 013, (336-37)41-42^ אייד דעם אמאליקן װילנער סטאר אליהו יטטײן זיך צו אייערצײגן, אז דעי* רפ פון די ״װילנעי*". צו װעלבן אדיך ער, אדס חיטובעי־ דיטגליד. חאס בלי ספק גיגעזוסײע־ב. א*ז געײא״ז א *גטיװיבלוגג פא־ נײע טעאנזע־־ מעיסיס בײ אונז. ייען ךא•־* :יחזט פא־־געסן, אז חוץ די אייעעסיװע דא־ סענטן איז א*יך פא־אן דא א ־ײן סדביעקמױוע־: דויך די ״װידנע־' אזוי צי אז פא־לאזן דו;ר אזא באפ ,א״עדיא אין דן?נא: יה^-עסצע־;ם דאז ־צוטאנצ;ס פא־אל־ ואב־א; ז איצ: 'איז שיז א; וזײן אין פא־יא: אין 8: אונז זא; .ן אונז־ אויפ אונפ אפךלא: מא:יפ־ :אס־א אויף װי א*נז :אפן פא־ מײן א־בענדס־יאדינגונגען. װעלבע זא־ן ניידב ךאנ־פ־אדעסי־ן אונזע־ע קיניסט־ לעיײדע בוונוח. דאס איז טאךע די סיבח. װאס נײסט געךוקט דע־ייף, ווזוס אין רומעניען איז פא־ א־־נז די מא־א־י״דע *אזיצ־ע געװונען, ט־אבב איך איבע־צופײן ס־ין סטודיע ךײן ײגע. װוהין איך בין אײנגעלאדן געװ*)ין פונם דא־טיךן טעאסע־־ךאמיטעט. איז אויך אפחענגיק דאס יבא־ א־ פון די א: פא־פיךסיין פונס ־עפע־טוא־ פא־ן ך-דעחדיקן װינטע־־סעזאן צום סוף חאב איך;אך געװ*לט צוגעבן: ב־יטן אידעא־יזם פין מײנע יונגע סינדא־בעדיע־ —י דער ג־עסנדע־ נןייל, אגב, איז אן אײע־יקע־: פין פוילן און לימע — איז מײ געדונגען פיר דעי א־יפצוטון קינסם־ע־ײד ווי מיט די. פין רײ ביזאחע־ •דוין :ײדס אײנביא־ אויסגעפ־וװטע, ר*־ פליוס מעצענאטססװע יאי 9.;ז־די־מעטאד און א צו ענטפע־ן א• אוי? דע־ פ־א: אן אנדע־ מיזל• פ א ר ר א נ 5. ק ר ע צ י■ י ז שױן דערשינען :ע נײ ׳צערנבוך פעסטע טריט פון ם. היײפערין און ם. האנאנןוװיטע — רײך אילוםטרירט — ״ריש ל״ענבוך פארן דריטן יצערניאר אפט־יצונגען: 1. הארבםט; כוריע גו דער ארכע=; גאדדערנער סוןז זוצער; הינטער דער עטאש; ׳םסעש־הארכםט. 2. װינטעי: אין דער ווייסער װעלם; ב״ דער ארבעט: אין די ׳סטעט; איבער וועגן. 8. פריליננ; פרי-יאר; גו נ״עם לעבן; עוס:; דער ליכער זוסער. 4. רערציילוננען,_ - פרייז 4 גילדן — און דער פך־הכל? דער סך־הנל װערט הסיד געסאכט דורך דער •ד״־אך סדן א־־ויסגעב:־ דיעע ביבעד. דאן?״באטי׳ס. װי מיר זענען געײען. איז אוני איבע־געגוג געװעזן בלויז די •טילד פון אן א״גענעם פא־לאג (פא־לאג ״קולטור״ ב״ דעד קולטור־פעדעראציע), װעלבן סיר האבן אין אונזע־ ג־ויססוט :׳•סט גע־טאנעװעט, א־ן פא־ט״ס ט״ערע־ געהאלטן אונזע־ פעריאדיעזע פ־אפאגא:־ דיטטי־טע פ־עסע (דא איז דאנ פלאץ *ו מאנן אויפסע־לןזאס אויס דע־ גלענגגדער פובליציסטי־טע־ פעדער פון ד״ר •טלסה ניעלו. גיין סיטן ין:ג;דט־יבע:עס װערק אויף די פרעסדע פיאפענ־אנערע םא־ר,ן. האט ב״ או:ז דעסאלס באדייט: פאראס. עס איז געװען א געה.״־ בענע אידעאליטט״טע •טטיסונג. אזוי גי אזןי, נאר נאך דעס ביסל פארלעגער״טע איבעט, און :א־ אלע ״רעץאסעגדאציעס״, זע:ען סיי :אך אלץ א טע־א אינץאגגיטא דע־ ..־סד װאװניעעס''־עפיטעט. װאט א״ניעע אויסלעגדי־טע ״ד״טע קסלעגז האבן אים *נגעטו.ן א-נז. װי אן אויסצ״בנונג אויפן האלי■ רא- -ויז אגגעהויבן װיינןן אוסזןנגע־-עס יא. אין דע־ ייד״טעד ליטע־אטו־ פיו יוסעגיע איז •צוין פון לא:ג ר״פע־ זוסע־. אז סען װעט :׳•טט באצ״טגט •טג״דן, קען די תבואה אנהויבן ב־עגען... די איצטיץע געזעל״טאפטרעבע ע־יזיס־פויזע, װעלבע סיר לעבן א־בעי. אט דער לעצטגט א־בטע־װענירטע־ ״אפ־ו״• גיט אוגז די םעגלעטע״ט װעגן דעס זיך צ• פאיט־אבסן אדן צװינגט אונז, די רוסעני־טע ליטע־אטן. װעין... ליטע־אטן םיט ליטע־אטן גליי־ אנהויבן זא־גן, ה״סט עם. וועגן אפד־וען א בוך. םיט א״ן װארט, סי־ פ־אפעטיא:אליזילן א,ן א ג._״- _ע- אין;זט דער פאזע זעכען םיר ג־״ט אנצובאטן דעט ץרעצעין־פא-לאג א־ויט־ צוגעבן אלע ״די-טע יוסעני׳טע •טיייבע־. סיך און ס״:ע :אע:טע הב־ים אין — לינע־ •טטערננעיג. איד זע:ט דאך אוינע־ דיבטע־. א״ך טעא־ טער־טוע־, יעז׳טיסע־. מיר האין זיך פאיעדט און •טיע־ :״טט פא־געט; אין עיער — אין א״ע־ טעאטעי־טעטי-״ט. סיר װאלטן גע־ן עפעט :אך געהערט װעגן אייע־ ״בולןארעטטע־ ״די־ט־ טעאטע־־טטודיע״, ײי אויך װעגן דעס ־ט״סוה *װי־טן דעם •ט־יפנדטטעלע־ און טעאט־א־ א־ן א״ך גופא — איך וועל אנהויבן פונס סוף. ליטע־אטור ה״טט נ״ מיי (אפ~־ ווייל איך בין א לי־יעער): אנטלויפט מיטן ״רריב״ צו זיך אה״ס. אין דע־ אײגענע־ ץאנורע. טעאטע-ט־אגן דעס ״רויב א־ז גא' א־״ז• איד פלאעעין זאל א גאטן־טעודה. הםיד. װען ןצוליב די אדע־ יענע סוביערןסיײע, אביעץטױוע סיבותו איז דע־ וועג צו דער געזעל־טאפטלעבע״ט פאי םיר א5ג;~טניטן, ײאדף איך סיד צו טעאטעי. ם״ן ע״טטעי טעאטע־־דעבױט איז טאעע געײען ״אגיט־ע ' — ־עװי אלס בינע־צ״טונג אוז ני־טט ליטע־א־י־טע פיעסעס, װי באיז דעםאלס —!)1י!1—17י!ו — געװען אין רעי מאדע בבל הפוצדה ״ט־א־ און איבערהויפט אין װילנע. ײו דען האט צו יע:ע- ד״ט אנגעץו־יבן ראס ע״טטע ז״טל פונס. סיט אזוי פיל ־עבט באייסט־געװא־עגעט. ״ד״ט טעאטע־־עאפיטל: ״װילנער ט־ופע״ ■ : א־אפ־ םע־יאד .״־ פ״ן פא־ די ון פא- װ פא־• פון די יצפ־נ־ט סע־עװירדיע, אויף םיין גו־ל איז עט •טפעטע־ געפאדן דאנ פײן ד• זעלבע ״ווילנע־ סרופע״ פון איר ״גליינן װעג״ אין פ-ן אירע פעטע ױםעני־טע יא־ן — ב־םיין דידאװט ״דע־ זיגג מ״ז טיויע־" און גיןגאלם ״התניס״. — צי טיאיז געװען גלייד ״ווילנעי״ אט די עױמע ליניע — איז איצב א טעדע פאי זיך א: דינט נאזונד-ר באהאנדלט צו װערן. ײאט אינטע־עסירט סיד אין דעט דאסענט, איז :אנאמאל * פי־סירן די אומגעהו׳ער־גױיסע ־ולט• —טיעגערינוע פא־דינטטן ״װילנעי״ אין רומעגיע. ז״ זעגען געװען דער •טטא־קסטער •טסי פונס •טעפע־י׳טן ײד״טיזס נײ אונז. אװעץג״ענדיע האנן זײ אנער אונז אינערגעדאזט אויד טויטע. איין סת האבן ז״ נאהאלטן טיף אין דע־. פא־ איס אזוי קאלט־ פ־עמדעױ ע־ד פון ט־אנטילװאגיע: די א״דלנטע װילנערין 'היד־ת ל8־ 'עס. (חברים װילנער.' װו איז די דאנאניאפיע פון דע־■ ב״ װעדעגט פ״ער, אויך :אך איר קוסען צו דער ערד, איר ײיןלט געדא־פט און גע־אנט אויך ה״נט אנװאיעמען א״עי אקטין־י־טן פונק?), און א״ן ב־־סינן — דאסדאל אן אבסטיאקטע־ — האבן ז״, ווי דיקן •טטויב. געלאזט אויז דע־ אויבעיפלאך פון לאגד — נעפלעך: זײעי ״נרןןדיא״. אט די גלאריא (זי האט געגלאנצט סיט די זילבער־ליסקעב פיז וו־:־ דע־באין אנטאמבל״טן און יהיד״טן •טפיל: לא־עס. בוי^אװ. סאסבע־ג. א— לעסקא א. א. װ. און טטיליסטי־טע אײנה״ט־עבקייט) איז גע־טטאגען, װי אן אבן נגף אין וועג די אלע ײד״טע קינסטלעיי־טע טױפעס. װעלבע האבן :אך די ״װילנער״ זיך נאװיזן אין רומעניע. :ןןנן דעױערדיקן בורנע איבעי רומעניע פונם — אוינ נינוט דעס — יידי׳טן רעז־טיםער פון פוילן: זיגמ־נד טורקאװ, איז אויםגעקומען בעסטן