Literarishe bleter · 1930-10-10 · 41-42 (10.10.1930) · p. Seite 781

3לסס?ר גוס. (336-37) 41-42? ^זײס 281* ניט פלוציס זיך א שאט א ד״ויםן םונגןען: רויט און בלוי און נעצ און םיןזלעט. און איינער אזא פונק דורך שפינל םון סיין אויג, . םאדיןלײםט זיך ערגעיז טיף, און סיװערט דארט פלוצים קלאר און סיגיט א טרײב, און םיניט א טארע, און םיגיט א נײ אי1 מיר מײן צארטסטער, מײן הרעפטיקםטער ס.א- טאר... אין םולער ליסטיקײט, אין העהק״ט — ער נעטט, ער נעםט, מײן מעכטיקער טאטא־ א ׳םגעהק״ט באך א שנעלק״ט; און איך דערזע די ׳םטאט פון העכסטן דאך ביזן נידעריקסטן ציגל רארט אין קעהער, און ם׳דריעמ מיך תרך דער נאנצער גרויםער זין פון שטאט, פי; איר גע׳םפאנטער און געפגאנטער ארבעט, װאס תאט אי1 זיך א הארץ פאר יענער ברײמער װעע^ םאר יענער העהער הויך, £אר ױעלש םון םעלד, װאם גרינט... דער גאנצער גרויםער זי1 פון ׳םטאט, װאם דריגגט מיט איר נעצײג און איר נע- רראנג אין יענער דריטצענדיקער ׳םטילקײמ, װאם איז צענאםן רײך אויף?אנגער פלאך םון טײך, אויף גראז און אויף נ׳ךםטרויך; כ׳באנרײף דעם נאנצן גרויס! זין פון ׳&טאט, װאם דרינגט מיט איר נעצײג און איר נע- דראננ אין נאגגדיקער ׳עטילקײט, אין ׳םלעפערדיקן דארפישן נעזאננ, און טרײסלט און צעטר״סלט דאם אלטע ׳טטרויענע פאדמעגן... א ׳םמייער א מחיהריקער רעגן... ם#י 1930. װו אלץ איז איצט סארטיפט אין גרינעם, וװ װוקם זיך דיכטעט אין מילדער ׳םטילקײט, אין ׳שוים פון ערד, אין באדנד יק ע אגרו יש יקע מאועינע;. כ׳געדעגק עם עטענדיק... און ערגעץ טיף אין מיר ■װערט רײף די ׳טטיהקײט, װאם ׳עװיסט ארויף פא־ שטורעם. און מי פון לאננ, פון שטענדיק איז םײן צע׳טטרויטער בליק, װאם װארפט זיך אן אויף אלץ, אצינד אהין, אי] טיף פון הארץ נעװענדעט, און כ׳הער ני׳שט אויף בײ זיך צו םרענן: װעו? װען קוטטי זי אן, די רגע? די רגע, װאם כרעננט רארט אין באװעגוננ די ׳טװערע םוראדיקע ק״ט פון טיםן דויעחגדיקן ׳שאםן, די לאנגע נענארטע ציסערדיקע רנע... פון אינדערםרי הײנט נײט און נײט א שטילער א סחיהדיקער רענן. װי גרין, װי ברײט די שמאט זעט אוים םון טײן באלקאח איז זויגציק סיד — און עגג איז מיר אין צימער; םיך ציט אין רעגגדיקער נעץ, אין פײכטע פארהאננען אויף שטאטישע פראנםאגען, װאם לאזן גריגנ םיך דורך, װאם צאזן םיך סארבײ און הערן אלץ נישט אויף צו הענגען... אס פארט אן א טראמװײ... עם העלטעװעט דער רעלס פונאונטן, פוגאויבן טרײםט דאם רעדעלע בײם דראס, און םו; דער שפיל, װאם ״אפ״ און ״צו״, דארט פירן אין עלעקטרע-שטראם, ל ך ו ד האפשםײןןקיסךן א ד פון אינדערפרי הײגט גײמ און נײט א שמילער א מחיחדיקער רענן. שיאיז טיף אין םריליגנ; שיאיז עגדע מאי; איך בין אץ שטאט,;אר אלע סיינע חושים שפירן, װאם טוט זיך דאחט אין דארף, אין נרויסער װעקמ פון פעלד. פון אינרערסרי הײנט נײט און נײט א שטילער א סחיהדיקער רענן, — םיאיז זיםע זאסס, םיאיז קראפט פארן וױיטערדיקן וװקס, און אויך איז אזא רענן פעך און סם פארן פרעכטן װיסלענדיקן ים פון םליגעלעך אין פלינן, װאם שעדיקן די םעלדער און די םעדער... םיאיז איא דעגן א נרויםער כוח, װאס קאן באװענן שװערע רערערו א שמילער א סחיחריקער רענן... איך בין איז שטאט, י איך הויב זיך אויף םיטן ערשטן ם״ף פון אונזערע םאבריקן; איך ואפ אין זיך דעם רויש פון טלאען און םון רערער אויםן ברײ4 דעם רויש םון טויזגטער נעציינן און מאשינען. גאר איך נעדענק, ו אז סיאיז די שטאט א ריז, א םעלז אין ים םון םעלד, *) פון א סעריע־לידער ״איז ליבטיקן װאנ־ דער״ (״די רויםע װעלם״, 1930. 7—8). ברענמ אן עכטע ײד־איקאנע — א מ״ט צאחטע בארד און פאות אויםגעגאנגענע לבנה. די נאלעײקעם װעלן שטוינען: כיװיל זײ אגמון נײע קרויגען. פון די הוגדערטער דא יעזום קעפ-מאדעלן, איך װעל געמען יעדן ברוינעם, יעדן געלן אויף די העגט און םלינק אין טומל װילדן טראנן, ותל פארקויםן באלד א מאנערן, באלד פעטן ־— עלעהײ א גאםן-סקולפטאי־ זײנע סטאטוען — יעדן קאפ םאר ררײםיק נילדן... עקכ ׳םםכרנככרג שטעט איז פראפיל װ א ר ש ע אפשר װעט מען מיך םארשטײנען, אבער איך װיל זאנן אםן סײנע מייגען. אויף א יעדן לויפגדיקן אקסל, כאק צו באק םיט מאן און פרוי,