Literarishe bleter · 1930-10-03 · 40 (3.10.1930) · p. Seite 767

זײס 67??'סזזר§ר'ש9 3?3ססר נ*ס. 40 (355) ר י 3 ע י אןן נ. ׳טטיף — ײדי׳טע םטי^יםטײן — 1-בע םעויע. אינספיםופ פאר יידישער :זולםור ב״ דעי אועיאיני״ער ײיםנ׳גאפמיעבעי ארזאדעמיע פילאלאנישע םעקציע. *ענטראלע- פארלאנ פאי די פעלקער פון פ. ם. ם. ר. אלאועראינישע אפנו״לונג 1930, 172 ז״םן אינהאלם פון בוך: ״פון״, די פאפייענע שפיאך (די פא־ םיװע זאעזאנםםױקגיע; װעיבאלע זאבװע-םער און *״םווע-טעי; דעי פאישער ב״זאץ); װענן א״ניר,ע זאזון־פאיבינרוננען ב״ מענדעלען. י ױסף בעקע־ — די גױיכע י־םי׳טע ־עװאאיזויע איז 2 ט״י. װילנער פארלאנ פון ב. קיעצקין, 1030, ו¥)3 ז״םן דעי ערשםעי ם״ל נעמם א-ום פון פעב־ואי 1017 ביז אקםאבע' 1017, דע־ *װ״פע- ם״ל — פין אקםאבעי 1017 ביז יולי 1018. ןןןן הערבעיט װעלם — װעלט-נע־טיבטע, פון דעי פינפםער ענג־ לישעי אוימנאבע מים הערות און דערקלערוננען ז. דןאלמאנאװיםש, מיפ פיל אילוםטרא*יעם באנד 3, װילנעד פא-לאג פון נ. קלעגקין, 1930. 802 ז״טן אין דעמ דריםן נאנד קומען אר״ן פאלגנדיםע 7 רןאפיטלען: וויםנשאפם און רעליגיע אין אלבםנדריא; אייפקום און אויס־ שםר״םונג פון נודיזם; דעי אויפשם״ג און די ידידוז פון דער רויםישער אימפעייע: די ײו״ מע־בדיקע רעפובליקן; פון טי- בעייום גראקבופ ביז *ום גאט־קיםד אין רוים; די קיםרים *װישן ׳ם און די נרייםע פל״נען; קריפםנםום און איםלאם: דער אויפ־ קום פון קריסםנםום און דער אונטעדגאנג פון דעי מע־בדיקער אימפעריע; די נעשיבםע פון אזיע נעת דער ירידה פון דער מעיב־ דיקער און דער בייאנטישער אימפעריע. איז ניד קוםען אריין איבער 80 בילדער. ןחו הערבערט װעאס — װעאט־נע׳כיבטע. פון פינפןעי ענגלישער אויםגאבע מים הע־ות און דעיקלעיינגען ז. קאלמאנאװיםש. םים פיל אילוםםרא*יעם. פיעמיע *ו די ״ליםע־איישע בלעטער״, פארלאג ב. קייעד קין. 1930, העפם 22. אין דעם העפם װעדט פאיענדי־ם דעי פערטעי באנד פון דער ״ײעלפ־געשיבםע״ און עם הויבם זיך אן דעי באנד <׳.. י. פ&שוקואנים — די כאראהטעייסטייו פון דער םא׳עיסטי- ־טער דיקטאטור — יידיש ם. ראקאװסקי. בינליאםעק סאיק ראקאײםקי. ווארשע, ״וויסן״ נום 3, 1930, 52 זייטן ווןן ציפע פ־עם — ט״ן ביכא. פאין עישםן שול־יא־. זיבעפע פאיגיעםעיםע אין אויסגענעםעיםע אויפלאגע. אילוסםרירם חיים האנפט, ווילנעי פארלאנ פון ב. קלעעקין, ווילנע, 1930, 130 ז״סן ןןןן לעװי-ראזענבוים — אזוי האט קהלת נ״עט געזאנט. פאילאג ״פילאזאפישע ליטעיאפור״, װארשע, 1930, 16 ז״טן. ״ןן ם היילפערין און מ, קאהאנאוױט׳ע — פעסטע טריט. ב-עםםאמאפיע פארן 3־טן לערניאר. װילנער פארלאנ פון נ. קלעעקין, װילנע 1930. 256 ז״םו די לעינניכעד פון פ ה״לפערין האנן זיך שוין קונה שם געווען אין דעי ״דישער פעדאגאגישער וועלם. ביזאהעד זענען שםארק פאי׳עפריים רי לערנבינער ״ערשסע סריס״, דעי ״הםפי״ (לעיבוך פון העברע״ד אין די ״ד״םע שולן), די ״־*יד״םע גיא־ מאטיק״ און אנדעדע דער נ״ע־רערשינענעי לערנבוך ״פעםםע טיים״ איז פארן רריםן לערניאר. דער נאנ*ער ר״בער מאטעריאל איז געם״לם אויף פיר חויפם-אפמ״לוגגען: ן) הארבסט (צוריק *ו דעי א־בעם; גאלדענעי םוך־זזמע'; הינטעי דעי שםאם; שפעם־ הארנםם). 2) װינמער (אין דער װ״פער װעלם; ב״ דער ארבעם; אין די ׳םםעם; אינער וועגן). 3) םרילינג (פײ־יאר; *ום נײעם לעבן; קוםם דע־ ליבער זומער). *ום םו״ קומם אן אפם״לונג ״דעריצ״לונגען", װו סיזענען געגעבן גרעפערע דערצ״לונגען פאי די קינדער. אין דעם בוך קוטם אר״ן גאד א נ״ער פרישער ל״ען־ סאטעריאל, וואם איז נישם בנמצא אין די ביזאהעייקע לעינביבער. אין נוך קומען פיל אריגינעלע *ייבענונגען פונס יונגן קינספלער *. םבתם. דאס נוך איז ז״ער ש״ן אדויםגעגעבן. וווו ל =יאאד ־ דן-סנםיננסם קרייצװענ (ראמאן), װילנעי פארלאג ױן נ קלעיקין, 1930, 586 זייםן סיאיז דער ערשםער גרויסער דאםאן פון ל. סלאד. ער באשם״ם •׳; 8 ביבער; 1) ײילדגראז. 2) די קויפםאנס, 3) *אלמען־ שאטן, 4) דער גיןיער שאםן, 5) דעי גאםט אין שםעםל און 6) דעד קרייײועב — אין דאטאן ווערם געשילדערם דאס נײע ״דישע לעבן אין דרום־אסעריקע, םיג״ען דײד פיל געשטאלטן. טיפן, םביבוח, וועלכע ווערן אין דער ײדישער ליטעראםור *ו־ ערשט געשילרערם בזיט אוא פארנעם. ״״ יהיאצ לערער — עאול און דוד, פאעסע. פארלאג א. גיטלין, װארשע, 1031 (?). 104 ז״טן ׳. לערער פארעפנםלעבם זינט 10 יאי לידעי אין פאיש״דענע היגע אויםגאבן. דאם איז דאם ע־שםע װעיק פונם דיבפער אין בון-פארם. אין נ־ד קומען פאלגנדיקע קאםיםלען: שאול דער זיגעי, שמואל, גלגל, נבואה. בית־לחם, בל״ב דאך. א םוים דעם ל״ב, יהונתן, פרימאיגן, ישי, אװנט, מיםל, זארג, בענקשאפט, גלית, ווו זענען זיי, א נאכם, אויפן שלאבטפעלד, זיג, נאבן זיג, שליחים אין רנזח, חשד, באראטוננ, אורנוייל, גלות, א שמועם, די לעצםע שלאבט. ןןן ס. ׳סאפירא — ױננ-לעבן. דערצ״לונגען. *ענטראלער פעלקער־ •אולאג פון ם ם. ר םינסק, 1930, 200 ז״מן דער ױנגער דעדצ״לער ט. שאפירא חאט מיפ א יאר יו־ יוריק ארויסגעגענן א גיעסערע דערײילונג פונם לעבן סון א ״די■ שער קינדער־ה״ם אין אוקראינע. אין דער איצםיקער זאמלונג קוסען אר״ז 7 דעריײלונגען: דער ריכםער ׳עיוםאלימםקי, יונג לןןבן, קינדער, אין אפרו־חויז, *לאנטער, אין א ח״םער װםער־נאכט. זיין א״דעלער פאםאן ןא י. ל טעלעו-םימבאלז (לידער). פארלאנ א װ בידערםאן. גיו-יארק 1960. 82 זייםן. י דור פדישסאן — נע׳טמאאמן. אל״ װעיק פון דוד פיישמאן, פערםער נאגד *ארלאג לילי פרישטאן. װארשע — ניו־יארק 1930. 224 ז אין דעם נאנד קוטען אר״ן עם״ען, געשריבן ײיד דוד •רישמאן אין פארש״דענע י״טן. א ם״ל קומען דא ױם ערשמן סאל אין ניר־פארם םיקוםען ארםיקלען אינער העריל, נאררוי, דור װאלפסאן, ע. םאגדעלשםאב, ד״ר ש. רובין, ם. ל. ליליענבלום, יוזי״ל, ש״ר ׳. ל. קאנטאד. א. *ן־יחודה, רבי קרוב, ש. ש. פרוג, י. דינעזאן. שלום־עליכם, מענעדעלע, דר י. ל. קאיענעלםאן, בארםאלדי, רא־ םשילד, דוד גיגיבורג. םנשה םארגולעם, פאלםםאי, ארזשעשקא. קאנאפנייקא, םונארין, װילהעלם דער ײו״םער, יײ״ םאנועלם, א זון פון נאפאלעאן, פאול לאפארג. ױסף שעלדמאן. פיני װאדי־עפשם״ן, םאדאם לאבעל. * סאנטעלײםן)! חנכזאנןוװ — חם־ קיסלױוסאלו (ראםאן). ״דיש ש זאקם פארלאג שלכוה גאלדפארנ, װאדשע, 1930, 231 זייםן ראסאנאוו איז א״נער פון די פאפולעיע ח״נםי״םיקע רוםישע שריפםשטעלער. בעיקר שילדערם עי די פרוי, ד• באייונגען ײוישן םאן און פרוי אין ה״נםיקן ראםנסארנאנד זײנע דערי״- לוננען זענען תמיד ל״בם. ױציענד. אפטמאל םים א יארםן ליריום . אין ״דיש זענען שוין דא א ר״ ביכער פון < ראםאנאוו י װיקטןזר כיאתעריט — קרבנות םון ליבע (ראםאן) ײדיש ש זאקס פארלאג שלמה גאלדשארב. װארשע 1930. 300 ז״טן •ןן חיים ליבערכיאן — ױחשין אניל, אן אמעייקאנער דראםא־ פורג. פארלאג א נודערמאן, ניו-יארק, 1930, 162 ז״סן יודזשין אניל — דער אריגינעלםםער און פאפולערסםער ח״נטיייםיקער דראמאםורנ — איז דעם בר״םן ״דישן עולם באקאנט ײיד ז״ן פיעסע ״די תאײה אונםער די אולם־ב״םער". וואם ווערם אויפגעפירם אין ײדישן םעאםעד די פיעםע איז, אגב, איבערגעזעיט אין ״דיש און פאדעפנטלעכט אין די ״יידישע ײעלט״ (װארשע, 1928) — איבערגעזעים ײיד א. ם״םלבוים. אין ח. ליבערמאנם *יך וועגן יודזשין אניל קוטען קאפיםלען: כאאס. ים, ערד, חיםל, קאםמאם, גאט. — דער םחבר, חיים ליבערםאן, האם ביז אייט פאדעפנפלעכט אין בוד־פארם: דיסםעי־ און וועלטן. ליםערארישע עפיודן, ערנםט טאלער א. א. — דאם ײד איז זייער ש״ן ארויםגענענן