Literarishe bleter · 1930-09-19 · 38 (19.9.1930) · p. Seite 721

זײס 721 *?יססרסרישס 73<!ססר 1 ופ, 38 (333) י ש ר א 7 רא3אן/?אדזש נ י י ע ל י ד ע ר די זון װעט באויז א אעמפא אים זײן, װאם װעט אים נאר װ״זן אין הימצ צו נײן. יעדע כפארע װעט אים װערן א םערד, װאס עס רײט. א־ן ־עדער װינט װעט אים װערן א זילבערנער פאײט. ־עדעם טײכצ װעט איס װערן א דעדקװיקנדער װ״!, װאם ג־םט זיך אר״ן אין גארג? ארײן. ־עדער פונק פון?בנה — א טײערער ברי?יאנט, װאם נדעםטע פרינצעםינם האבן אזוינם ניטט אין לאנדן אז,־י זאג איך, צדיקיפ, איך, ענקער נאטן אזוי איז מײן װי?ן אזוי מײן נעבאט. העי, מראב־ם, צע׳עפרײט מײן באפעל מיט ױב? און שאר. און רעם, װעמען םינעפעצט ני׳םט — קען פראצן די גאלן ר ר ײ ט י ק קענםטו דעם װײטיק פון םרויע;, װאם זעםט אמא? פריען או־ף דראזשקעם םיט פ?עש?עך װיטריא?, אין פיננער, װאפ בריע;? קענםטו דעם צער פון משוגעים, דעם װילדן און שטארקן, װען םישטראםט אויף זײ װאסער אויף נאקעטע קארקן* קענםטו די שנאה צום רעבן פון מענמש;, װאס שטארבן מיט א שטריק אויפן האלדז, מיט א קויל אין דעם שארב;? קענםטו דעם צער פון די קינרעד פון זינדיקע בעטן, װאם װערן נעםינען דערשטיקט אין קלאזעט;* קענםטו דעם װײטיק פון װאקםענע, צאנקנדע ליפן פון גוםםע מ־ענטשן, װאם האבן קײן כח שוין צו בליפען? קענםטו דעם װײטיק פון שװאננערע מאמעם דערגר־נדן, װאם טראגן אין בײכער געשטארבענע קינדער? װײבער אין דער שרל װײבער מיט פארװײנטע אויגן, װי די װונדן, מיט אראפנעהאננענע, פארשװײםטע בריםט;, װי די שט־קער קיט, זיצן אײננעפרעםט אויף דער באלקאן און קוקן אן אין וװנדער, װי עם שורשען אונט; די טליתים, װי שנײ װאלט רײכט נע׳שיט. אין די דיקע םיננער, װעלכע זעען אוים, װי די ציגאר;, האלטן זײ םחזורים, אנגעשפארטע אויף די קני, און, װי זעלנער, אויף א צײבן םון דעם חזן הארן, נאר צו זאנן א געבעט אן שכל, טעמפ און נאריש, װי א םטאדע םי. קלײנע קינדעד דרײען זיך און ציפן ז״ די םרענדז פון זײערע קלײדער, שפ־לן זיך און רעדן עפעס צו די מאמעס דיקע הינטנם, אדער נאטשען צו קערלעך און שטעקן קעפלעך דורך דעם נדר7 און לאזן שנירלעך שפײעכץ אויף די דאװנענדיקע ײדנם קאפלעך, װאם בוינן זיך, שאקלען זיך, אט פלינקע, װי שװארצאפלען, אט אײננעבויגענע, װי זאננען, װי אײנער װאלט נעשריגן און געצארנט אויםן אנדערן. ב״ דער טיר םון פאליש םון דער װײבער-שול שטיל דרימלען נויעם, קעכיגס, האלטן אין די הענט אין װײםע טיכלעך פלעשער ט״ און שטיקלעך הין און אײער-קיכלעך פאר די קלײנע קינדער, װעלכע טארן נאך נישט םאםטן, — און זײ דרימלען אויױ די װענט, אדער אויף א שמות-קאםטן, און זײ שעלטן דעם זשידאװםקע נאט אן א שיעור, װאם צוליב אים םוזן זײ א גאנצן טאנ שטײן בײ דער טיר, א הםפד אויף א הבר פון א לומפ נעשװאלן א־ז דײן נאז און ציגל-רויט, פון שנאפם םארברענט, זי בלישטשעט אלץ נאה וזי א קנאפ פון א סאלדאטסקע מונדיר. װי שטיקער שמוציק ל״ם העננען דײנע נראבע הענט, און כאטש דו ביפט שוין טויט — קריכן אלץ די ל״ז ארום אויןז דירן און אזוי װעט מען דיך אין קבר לײנן — װײ צו דירן ר״ן נשמה איז נישט אויסנענאננען אויף קײן װײכן קישן, און קײן שום בארמהארציקע שװעםטער האט דיך נישט אפנעװאשן. אזן ד״נע דזיטע אויגן האט קײן א״דל הענטל נישט פאדמאכט — אין א װינטערד־קער, ,־וילדער זאװיערוכע-נאכט ביסטו נעשטארבן ערנעץ אין א פינצטער נעסל, אויםגעבעט אויף מיםט פון פערדן און װען ד״ן גארגל האט נעכארכלט אין נםיםה, האםטו געמײנט, דאם הערםטו בראנפן ניםן אין האלדז אדייז, און װען דו ביםט געלענן טויט שוין אויף דער ערד, ראט דיר אפנעלעקט דעם שוים פון מויל א הײמלאדער יאטקע-הונט און האט פאר דיר א לעצט געבעט ארײננעבילט אין װינטן טויטער לומפ 1 ־ועםט איצמ פליען איבער אקעאנען, איבער װײטן. *ם װעלן פײערדיקע שטערן זינגען װי מיט הארפן. טלאכים װ״םע װעלן דיך באנלײטן און בליצן װעלן װ״זן דיר א װעג, בלישטשנדיק װי מעםער-שאדפן. און קומען װעסטו צום אלמעכטיקן צופליען. ער װעט ריך הײםן בײ זײן זײט אנידערקניען. זײן האנט פון פייער װעט ער אויף דײן קאפ דיר לײנן, און םיװעט פאי דיר א טאנץ טון א גילדערנער רענן, און םיװעלן דיר מלאכים צופיםנס םאלן און שופרות װעלן זיך צעשאלן און א װונדערלעך נעזאננ װעםטו דערהערן און אויף דײן קאפ װעט לײכטן א קרוין פון שטערן. און םיװעלן קומען אן צדיקים מיט שנײ-װײםע בערד, װאס זענען רויק און גערעכט אדורך די ערד, און האבן םילעבן ב״ דער םפרים-שאנק םארבראכט און האבן םימויל אין תפילה-זאנן נישט פארמאכט. און םיװעלן קומען די צדיקים און זיך ביקן און םרענן זיך אויף דיר און דיך אנקוקן — ־ועט זײ ענטפערן נאט דער פאטער און נערעכטער, ־ואס יעדן װארם אין זײן געדעכעניש האט ער און יעדע עולה אויף דער ערד פארריכט עת זײן מאמע איז נעװען א הפקר-מויד און אים האט מען געםינען ה־נטער א פלויט. ־ער טויט האט אים נעפאקמ אויף גאלער ערד. :עשטארבן איז ער אויף מיםט פון פערד. זײן לעצט געבעט האט נישט נעזאגט קײן מענטשלעך קול. און טויטערהײט האט אים געקושט א הונט אין מויל. און װערעם האבן אים אײביק גענעסן םילײב. יײן װ״ב איז נעװען םון טויזנטער םיװײב פאי אים איז דער הימל געעפנט אצינר. £ון אײך אלע איז ער מײן זון און מײן קינד. עין אײך אלע זיצט ער בײם הײליקן טראן. שיז אײך אלע קומט אים דער אויבנאן.