Literarishe bleter · 1930-09-12 · 37 (12.9.1930) · p. Seite 705

׳י׳כ 705 7'ססר*ר'*ס ב?2סער ג*ם. 37 (322} ¥ שלום עליכמם איז ״נאױאשצי״-םעאםעד 200.000 פאלקס־ספיל אין 4 אקםן פון שלום־עדיכם. םעאטער ״נאװאעט•*'", װאר׳קע, דירעקגיע: יא?וב רעגירער, אונםערן פראטעקטאריאם פון דער ״דישער טעאטער־נעזעלשאפט אין װאדשע. רעזשי — מ. רובין, דעקאראגיעם — ק. מאמעװיטש, ל״םער פון ארקעםםער — ׳. שלאםבערג. םאלאײ״טשיק, א שד־ן-ד לעדערכיאן חימלפארב, בוכחאלטעי-ש. װיינטדויב װיגדארטשוק-א. װאאם־םטזזט רובינשט״ן-ם. קערםאן פעיל, א מעל־ײדענע-םרי גארבארזים מענדל, א לאק״-ר. קײזעראװיט׳ם יוכבד, א רינםט-ד. הןולצער א קיב-ה. פאזנאנםקי גאראדאװאי-אקערםאן פ ע ר ז שיסעלע םאראקער-ם. רובין עטימעני, זיין װייב-ה. גאטליב ב״לקע, ז״ן טאכטער-ר. :לוםענםעלד מאטל קאסאי-י-א. ראטמאז קאפל פאלבאן —-— — ח. בוזנאן אשר פיין-מ. נארבארזע מאדאם פיין-׳םו׳םגה סאלאםאן, זייער זון-י. אינװענטארז׳ם קאלמרן-ש. קאן םנחם רובין. גוט, ײאם מיאיז נישט געגאנגען סיםן אויםגעטראםענעם וועג, נישט בא־ נוצם זזך טיט פארטיקע שאבלאנען, נאר געזוכט עפעם נייעם, אנדערשם. ם. רובין איז נישט קײן גרויסער מחדש. אבער עד גיים אין דעם וועג פון םחדשים. ער קומט פון ראטנםארבאנד. ער האם געזען םעיערכאלדן, טאאיראװן און בעיקר גראנאװםקיל. דעם ׳200.000 האט ט. רינין אויפ־ געפירם לויט גראנאװםקין. פאראן אייניקע אפװייבונגען, אננויגן, אבער אין_אלגעס״ן איי עס נעפארסט און געשטאלטיקט ײי *״ גראנאװטקין. זי סעג מען און דארןז מען אזוי שםעלן שלום־עליכמען? םיאיז א ױ־קאסנלייירםע און גלייכיײטיק א צו־קלארע פדאגע. פירן דיסקוםיעם איז רא לתלוםין איבעריק. ײעסען םיאיז גום פון נאטוראליםטישע, אםת• װירקלעכע או׳סירונגען — זאל עם אים ײויל באקוסען. אבער קונםם, וואם קוםם פון לעבן און קומם ױם לעבן, סוז דאך זײן פ״ערלעכער, י,ים־ םובדיקער פון לעבן. און איבערהויפט טעאטער. טעאטער, וואס װעי׳ט געשאפן םים דער חילא סון קלאנג, מוזיק, באװעגונג, פארב. מען קומט אין טעאטער זען עפעם העכערס. שענערם און פ״ערלעבערם. דאם א־יג און אויער איז דורשםיק נאך שפיל, נאך ספעקםאקל. זענען פאראן פיעסעס, װאס זענען געבויט אויף געדאנק, אויף פםיכאלאגיזם, אויף װערםער־גע־ ראנגל. אבער גראד שלום־עליבםם פיעםעס, — און איבערהויפם ז״ן שושנה (טאדאם פ״ן) ¥ 4 ד. בלומענפעלר (ב״לקע) 200.000 (ביי שלום־עליכמען ח״םט עס ״דאס גרויםע געווינם״), ײי אויך ז״גע ״גאלדנרעבעד״ (״דעד אוזנר״) — זענען שפיל־זאכן, װאס לאזן זיך און סארלאנגען, סיזאל בײ ז״ אנײענדן דאם םפעקםאקלישע, שפילעװ• דיקע. של־ם־עליכם האם טאקע אנגערופן ז״ן ״דאם גרויסע געװינם״ פאלקס־שפיל, א״נגעט״לם שיסעלע סאראקער א ״קול נגונה״ און אר״נ־ געלעגם אים אין סויל יידישע פאלקס־לידער. אויך דער איבעריקער ״עמו״" ״נאײאשטשי״־טעאטער הויבם אן *ו װערו א װיכםיקע יידישע פא־ זי*יע אויף אונזער טעאטעו־פראנט אין װארשע. און *י בלויז פאר ײארשע? םיאיז אװדאי םאדנע: אין דער טעאטער־געביידע, װו ײדיש איז ביזאחער געײען אינגאנגן םר״ף, אין דעם טעאםער חויבן םיר אן *ו שאפן ״דישע ם. רופיו (שיםעלע םאראקער) ח. בוזנאן (קאפל פאלבאן) טעאטעד־װערטן. סעג אפשד די דירעק*יע נישט שטעלן זיך ק״ן םפע*יעלע ״דישע טעאטראלע אויפגאבן, אבער פון ״שלא לשמח״ קוסם סען םיט דער ארבעם גופא ״לשסה״. אין די ערשטע דריי םארשטעלונגען, סים ס. באראםאײן בראש, האט דאס יידישע טעאטער, דאם ײדישע װארט געפילם זיך נאר אין ״נא־ דואשםשי װי א גאםט אויף א װיילע, װי אן אורח. עם איז געײען װי אן איבערגעטראגענע פלאנץ אויף א פרעמדן באדן. םיהאם אל״ן נאך נישט געײוסם, זיך יא אנגענוסען אדער נישם. עם איז נאך נישט געײען גאר־ חייםלעך, ה״סישלעך אויף דער בינע: פריערדיקע פרעםדע בינע־ײעגםלעך, אנטליענע דערײ״ל פאר די פיעםעם אויף ״דיש. אזוי אויך די אוים־ סטאםונג — אויף גיך אויפגעװארפן, ווי א *״טוו״ליק םובות־געגעלט, װאס סיקאן נאך די גאסט־שפילן גל״ך פאנאנדערײארפן. סיט דער אי*־ טיקער שלום־עליכם־אויפירונג האם די ״נאװאשטשי״־דירעקגיע זיך אײנ־ געקויפט אין ײדישן טעאטער־יחום. עס איז שוין א וויבטיקער אויפט•, :ואם איז ווערט לויב און װאס דערװעקם *וטרוי און האפנונגען. די אויפירונג, די אויסשטאטונג זענען שוין אייגענע, גרינדלעבע, געבויטע מים ווילן און מיש וויםן. איז קודם־כל — אונזער ברכה און בעםםע װונשן דער נייער ״דישער סעאםער־אינסטיסו*יע. דער ערשםער ארויספאר? אן ק״ן םסק — א געלונגענער. עם איז