Literarishe bleter · 1930-09-12 · 37 (12.9.1930) · p. Seite 703

ליססר^רישס ב?סססר נ!ם. 37 (332)!ײס 703 נ״טט נעקענט פ>זישטײן. דאט האט אבער געקאוננען, װי עפעס א װײטע, װײטע אנד״טוננ ארער דערמאנוננ. א צװײט טאצ האבן זײ םארלאזט דעם •צציאך און ארוטנעפארז >! *צטיק קאנד טיט די װיאדםטע, פארפדאנטערטטטע װענן. און װידער א בציק-אויםטויש אויפן ש״דװענ, טראץ דער הבבטה, װאפ פרעגט שטענדיק קוטען נאך יעדער יבטירער פאר׳טטענדיקוננ, האבן אבער די שטוטע ענטפערם און פ־אגן נעהאט אן אנטשראםענעם און צחצוטין נישט קײן פרײנט־ רעכן כאראקטער. דער פױער האט נעקוקט דורכדריננרעך און עקשנותדיק — דער פ־אפעםאר האט נעענטפערט שטארץ און קאצט: — דאם איז ניצם א ברודערן — האט זיך אײנטאצ אננערופן דער פראפעםאד, פיצנדיק אײך זיך קארדיפעם נײניריקן בציק אין א טאטענט פון אזא ׳עטירע־ פאר׳םטענדיקונג צװ״שן זיך און דעם פויער — עד איז אבער אב־סצ אנ־ער־ע פון יענעםן — האט ער אזוי האצב צוגענעבן פין זיך קארד־ם האט גענוטען צי קענטענ־ש רי דאזיקע דערקצערונג און טער ני׳םט נעפרענט, װען ז״ זענען װידער פארבײ א פויערי׳ע הויפצ, האט ער זיך אויפםנײ דערװוםט, אז םיװוינט דא עטעץ םון ניצם ט׳שפהה. אצץ האט זיך דא ארויםנעװיזן צו האבן ט.יט ניצםן עפעם א שײכות, װאם זאט״ האט כםדר אויםנעטיטן. דאם אויםטײדן טענט׳םצעבע װו־נעדטעד, װאם זענען אזוי א״ך געװען זעצטן און זענען אצץ זעצטענער נעװארן, װאפ טע־ער ז״ האבן ז־ך רערווײטערט פינם ברעג — האט נעבדענגט רערצו, אז זיי האבן זיך טיט קײנעם נייםט באגעננט, און געגאנגען פארוים אין בםדרדיקער א־ינזאטקײט. א״נטאצ בצויז, א־ן די ער־צטע דדײ טענ, האט זײ דעד־אנט א טענטים אויך א פערך םיהאט זיך ארוים־ נעװיז;, אז דאם איז נעװען א צערער פונם פא־ט־יטטעטצ, װעטען מיתאט באפויצן נעװויר צו ותח, צי דער פ־אפעםאד זאטײ איז װ־רקצעך נעקוטען אהער אויפן א־נזצ און צי עי־ איז אװעק אין טיך פון צאנך באקוטענד־ק אן א־טפ־־־נטצעבן אין צאקאנ־׳שן ענטפער, האט ע־ זיך איטגעקערט. יטפעטער האבן זײ ׳טוין טער קײנעם נ־׳טט געטראפ;. רעם צעצטן טענטיטצעבן י׳טוב האבן ז״ אויםנע־ טיטן צום סוך פון דריטן רײזע־טאנ. צויט דער טאפע האט קארדים נעװוםט, אז ס־װארט ז״ צען טאג בצויז דורך וױםטעני׳ט. עו״טט ב״ם סאטע צופיםנס פון די אײז־בערנ האבן זײ זיך באדארפט פארהאצטן אינם אײנציקן פויעדיטן הויפצ אין יענעם צאנד־טײצ א־ן עס אויםנוצן אצם אן ארבעטם־פ־נקט־. און אט האבן זײ זיך געפונען פנים אצ פנים טיט דער װיסטע, װאם איז ׳טרעקצעכער געװען פון אצע ב־צדעך װאם קארדיס האט זיך פארגעשטעצט אין זײן דטױן. דער נעפרוירענער גוך פון דער ערך רורכגעברענט פון װוצקאנען־פייע־ן און דערנאך םאדגצױועדט, און װאם רויכערט נאך פון ד• אצטע נצוט;, ט־ט די איטיקע טאצן, ט־ט די בערג־דעכעך פא־־טט־דט ט־ט אן א״ז־צורעק און װאס טריפט פון ד, *ביפוע״ט ט״ט פײבטקײט פון טײענדיקע אײז־צעפ— האט ויך אויפנעעפנט פאר ז־י א־ן א בית-עצטינד־קן אפױענ, פוצ תהוטען און *טטרויכצ־ננע;. די ערד־אייבערפצאך איז נעװען צע־ *טפאי^טן, פאד^ײגט טיט ב״זביטטיקער, צעריכן אין יטפאדזנעט, אזן אויך איר נרונט האט זיך אויםנעיטפר״ט א טאך גרוי פון אצטק״ט. ב־ײטע אין ריזיקע טייכן פון פארנציװערטע צאװינעם האבן ז־ך געקרײציקט טיט טיפע טאצ;, אין װעצכע סיהאבן נעאײצט ׳טטרא־ טיקע װאםערן פון רי אײז־בערג. דא און דארט, אויך די בערג־זויסעי האבן ז־ך נעדויכערט פעדעדפעבערם פין ײוצקאנייטע תהוטען, און די צעװא־עטטע ערר ארום זײ האט נעבוירן טונקצ־גרינע און נע־ ד־בטע נ־אז-פצעצעך פינדערװייטנם האבן אויפן האד־זאנט זיך אוטעטום ארויםנעזען דיזיקע אײז־נופים דערהויבן א־בער די טאצן און צעצײגטע אויך ׳טטײנערנע טייטן. פ״ע־ א־ן אײזןן דעד אנהו־ב אין דע־ םוץ פון דער װעצטן םיהאט זיך אײסנעראבט, אז או־ך דעם אינזצ האט די צ־יט מיס עפעם א בציציקן יטפדונג אדודבנעטאבט די תקופה פון דעד עררם ־ייפעד צעבציאיננ, א־ן באהאפטן אי־ ױננט און עצטער אין טערדער־ צעכער איטא־טוננ. בײטעך״ זײ זענען יטוין ני׳טט ארויםנעװאקםן. ד• ח״ת זענען אוטגעקוטע;, אײרער זײ האבן זיך נאך באװיזן צו פרוכפעח. בצי־ז ׳טיר״א־קע פײגצ האבן אין נעקרײציקטע ׳טציאבן נעבצאנרזיטעט א־בע־ היטצ און ערך צו רי פײנצ זענען ענצעך נעװען די באװעגצעבע, אוטדויקע װאצקנם, װאכ האבן אוטז־םט נע־ זובט אן אפרו-ארט אויפן ׳טויס פון ׳נזנעונדיקע װינטן. — זארגט זיך נישט װעגן םיך און אויך ני׳שט װענן דער עקםפעדיציע. בעת איך האב אגטדעקט ״דאם הארץ פון די א״ז־ בעת״, האט מײן נאנץ פארטענן זיך נעפונען בצויז אייך אײן פעדך סיאיז אוממענצעך נעװעזן זיך אנטקעננצויטטעצן. אין רעם פארט־׳טטעטצ אויך דעם צפונדיקן ברענ פון אינזצ, װו די שיך האט זיך אפנע׳טטעצט, האבן זײ זיך פאדהאצטן קוים דר״ טענ. דער פירעך די םערד, די דינער׳טאפט איז באצײטנם בא׳טטעצט נעײארן פריײצעך זײ האבן זיך שוין נעפונען אויפן ארט, זײ האבן נערירט, אײדער קארדים האט נאך באװיזן זיך אנצוזעטיקן טיטן ב־צר םונם י׳טוב, װאם איז װי צוגעקצעפט נעװעזן צו די ׳טטאצע ׳ט־װעצן םון די בערניקע פעצזן און צו די קצײנע, ימיקע זאטד־׳שטיקעך ער װאצט דא נערן פארבציבן כאטש א פאר פר״ע טעג, כרי אר״נצו־ קוקן א־ן יענע היצצערנע-א־ן בצעכענע בײרצעך אין װעצכע דער א־םצענדיישעד מענט׳ט האצט פארבאינן זײן געה״מען נורצ. אךז םיא־ז נישט נעװען קײן צײט. ער האט קוים געקענט פארב״צו־פנדיק אר״נםאצן דא און ראדט, םיטן בציק בצויז זיך פארהאצטן אן עפעס א געװעצבצ, עפעם א שוי־פענםטערצ, װאם איז פוצ נעװען טיט אומדערװארטעטע, אומנויטיקע זאכן, א שמײכצ־טון צו א םײדצ, װאם האט ארויםנעקוקט דורך א פענםטעך נריםן זיך צו אומבא- קאנטע פא־בײנײעך נאך בר״טער האבן זיך א־ם צעעפנט ד־ אוינן אויפן פ־־יען שטח. נישט קײן שטא־קער רײטעך נאר װי א נעבוירענער כפארט־ טאן, איז ער שנעצ בײנעקומען די ער״טטיע שװעריקײטן פון דער צאנג־דויעדגדיקער רײזע אויפן פערך זאט״ האט איבער אצע דערװארטוננען טיטנעטאכט דעם װענ. די חקירהדיקע דורכדר־ננצעכ- קײט, װאס קארדים האט זיך דערװארבן א דאנק די כסדר זיך- אנטװ־קצענדיקע פאםירוננען, האט אים באפויצן אויםטערקזאטער צ־ אבםערװירן די דע־שײנוננעי פון זײן איצטיקן צעב;. שו־ן או־ך דער שייר האט ער נישט ■פאיצאזט דעם פיאפעםא־ אין זיך נע- ח־דושט פון זײן זאתצאזעי צײדיקנ־יערײ. אין שטעטצ האט ער באמערקט א נעװיםע אומרויקע שרעק, װאם א־ז נעקומען צום או־םדרוק אין פראפעםארם אויםפירן זיך א שרעק, װאם א־ז מאתע אויםנעמישט נעװען מיט איבערטוט און נריננשעצוננ פאר דער אונטערנענומענער זאך ותנן דעם פראפעסארס פיזי׳שער אויסנעהאצטנק״ט האט ער נישט נעהאט ק״ן א־בעיריק־נוטע מײנוננ און װען ער האט אים צים ערשטן מאצ נעזען אין די רײזע־מצבושים, װי ער זעצט זיך אװעק אויפן פערך האט ער נישט געקענט פארטרײבן פון זיך דאם בײזע םאטיספאקציע־נעפיצ בײם נעדאנק, װי אזוי דער בארימטער װיםנשאפטסמאן װעט אויםזען אין די שװערע באריננוננען םונם צונ. און צי װעט ער זיך נישט שנעצ דערטאנען אן די נרינננעשעצטע בעטצעך און נעצעצטן. דערװײצ האט זאטײ נאכן ער׳טטן און צװײטן טאנ נײן זיך איבעתעיטטאצטיקט אין אן אמתן רײזנרן. ער איז טאקע בציץ־שנעצ דאר נעװארן, אין זײנע אוינן און פנים האט מען דערקאנט די נרויע שאטנס פון טידקײט — נאר זײן נעשטאצט. דאם אײננעהויקערטע און װײכע אין די באװענוננען. האט זיך פצוצים אויםנענצײכט אוז באקוטען די עצאםטישקײט און בצ־ציקײט, ײאס פצענט זיך אמא* זײער זעצטן איז אים באװײזן א־ן מינוטז פון ײ־כטיקערע באשצוםן. פון זײנע ציפן איז םאר־ שװונח דער שט״כצ פון נאבניביקער איראניע, פון די אויגן איז אװעק רי פאספא־״טע נעפצדיקייט, װאס האט זיי ׳טטענדיק פאר־ ה־צט ט־ט׳ א שוץ-װואצ. לר האט נעפ־רט דעם צונ מיט שטארקער זיבעי־קייט און מיט א נעפיצ פון זינ אין זיין אינטערנעמ־ננ. זי־ן אימדערטרענצעכע און אפיצו אב־םצ באצײדיקנדע קנאפ־ רטרעװדיק״ט אוי■* דער שיך האט דא ט״צװײז נעפונען איר בא- נר־נדוננ. נאר װינציקער פונם פראפעסאר האט נעיעדט אצאך דער פייער פין דער עקםפעדיציע. מיהאט בארארפט ער׳טט א פאי טענ נאננ, ב— קאידים זאצ ז־ך א־־ענטירן. אז אצא־ קען זיד ׳טוי־ מסתמא פוז צאננ מיטן פראפעםאך און דערקענט האט ער עם נישט פוז די רייך די זעצטז-אויסנערערטע, נאר פ־ן די פא־׳טטענדיקוננם- בציקז, פון יענער שטיצער הםכטה, מיט װעצכער אצאה האט ט״צטאצ אײפנענ״מען די נאנץ-אומדערווארטעטע באשצ־םן פינם פ־אפעסאי א־ינמאצ. צטיטצ. ײען זאטײ האט נעהײםן אויפשטעצן א צזמער אין אפענעם פעצך הנם נא־ נאענט האט ז־ך נעפונען א נתיםער ייטוב, האט זיד אצאז כצו־ז פאיט־אכט, א ק־ק-נעט־ן אויפן פראפעםאר א־ז א בײם-נעטוז אינטער דער נאז עפעס א נאטען — צי דאם א־ז נעװעזן א נאטען פון א טענטש אדער פונם ישוב, האט קאו־דים