Literarishe bleter · 1930-09-12 · 37 (12.9.1930) · p. Seite 702

4.?יעזדז^ד׳^ע 1X0373 נום. 37 (352} ץ״ש 702 דערװייא טאבט זיך ** קריג בײט דעם שות;*. ציבער נאט, ,־ײ בײ נזאנ־ם האט זי זיך נעבעט;: אאזט אפ, זאא אונזערם איבעמ••;, ע—טט א־ז נ״טט קיין צײט דערצו... אנגעהויבן האט זיך עס פאר א נארנישט. דעם שותפם ײננא האט אננענוטען אביםא פםאת פאר די עופות. איז נענאננען א- •טטואא, דער צװײטער פון עאטערן, פרענן, פארװאם כ״נעטט פ•; ׳טותפ״טע. נאײכער װאאט נעװען צו װארטן ביז טיװעט צעטײי; האט א־ם דעם יטותפם ״ננא נעענטפעדט, אז ער הענ נאך נעםיען אביסא פםאת, וױיא בײ זײ האבן זיך הײ-יאר די קאט׳טקעט אײםנעפ־קט. א•; א•־ האט אויםנעהאדעװעט דרײפיק ׳טטיק אװפ; הװפע׳טן. האט עם ׳טדואאן פא־דדאסן, פארװאס די קאטיטקעם ׳טטעבן ז״ אװם די א״נן א נאנץ יאר — און האט נעזאנט נאאט אין דע־ װעאט א־ײן: — אז ארנטאעכע דענט׳טן דינגען א פור, װען דידא־ז פאײן אײץ א חתונה און נעדען ני׳טט צו פון הוי,ה ד• בעםטע פא־ פע־ד ד־ט א נװ א״ך צװײ טענ א•; םאדע ״ז־טנױואי א ,װארט פאר א װא־ט א־ז נעװארן א קרינעדײ, איז נזען א־װפ פון בײדע ה״זער צו היא,־־. האט דער עאטעדער בחור געװאאט ז*ך א־ייםברעכן פון ׳טטוב דיט א ״ראפניק״. האט א־ם איפיטע ב״ם טיד דיטן בװך פאר׳טטעאט דעם װענ און נע׳טװוירן דיט בבוד אב ־אם, זי זאא אזוי בשאום איבערקודע;, װי ער װעט בא״בן אין ׳טםוב... פאוצים האט ז־ך פון דרויסן דערהערט דער ׳טותפטעס קוא; — זאא עם דער דאדע;!!... ײי א יטװארצע קרא, װאס זאנט אן ׳טאעכטס, האט זיך עם צוטדאנן איבערן הויך, זיך ארײננעריםן אין ׳טטוב און ׳טוין עטאעבע טענ, אז דיקען זי פון ׳טטוב ני׳ט׳ט ארויםיאנ;. איפיטע האט עס דורא אפיאו אין נעדאנק איבערחזר;, אבע־ איבע־ גאט, האדציקער אײנציקער באשעפער, פארײאם? פאר ותאבע זינד?• אפיאו א ד׳טינענעם הונט וױניטט דען עם דאך נ״טיט אין אזא •ט־ויגע־ האט זיך נעפארעט א*ן קיך או; אאץ נאכנעפרעגט, פארײאם דזעט נ״טט דעם אאטן קוגא-טאפ, דעם געדראטעװעטן... דעדנאך האט ז• א־ר אר־דנעטאפט דעם בויך און געפ־ענט װיפיא זי צײאט... א•; האט א•־ רע־צ״אט, אז ב״אע האט וױדער נעדפאט, — ׳טוין א•; אכטן ח־־׳ט. א בח— ד־ט ׳טװא־צע הא־... ריפיטע װײם אאײן נ״טט. עם א־ז ראך ני׳טט ק״ן ער׳טטאינג... ז• האט ז-ך נאך קײנדאא אזװ נ״טט נע־טראקן װי א־צט, אפטדאא זעט א־י■ א״ם. װ• דיװאאט אר־ נעפ־רט צו דער ׳טח־טה, און זי א־ז אא••;. א״נע אאײן, א־ן קען ז־ך נ״טט װע־;. און האט ני׳טט קײ 1 דאד׳ע א•; האט נ״טט קײן ׳טװעםטע־ װאם זאאן קברים רייםן און א־ײנפארן א•; א—ן קודיט... זאא דער זב־ת פון דער תורה, ײאם ח״ם אע־נט ד־ט די ק־נדע־ א גאנצן וױנטער יעדן פא־טאג ביים ־עדפא, ב—טטײן... א•; ־ע־ צע־ פ•; ד• פ״געאעך, װאם דא־פן נאך א דאדע, זאא צ*ב ה־דא דע־יאננען... ז• װ״םט, אז א•; אזא צײט ־א־־- דען האבן עפעם א; אײ־ נענעם זם־ת. א•; ז• בענקט נאך א ״ד; א ד—בנײער, װאם טוט צו- י־ב אפעםן א •ועט׳טע־ע. א פא—װיםט ב־םא באר׳טט׳ט ד־ט םדעטענע, אביםא דיאב״קע זופ, װאם זי האט אא״ן אפנעקאבט אװפן דריי פום, ־ע־נאר װעט ע־ בענט׳ט; א•; זאגן הרחדן בײ א־ר ט״ט, װאם זי האט נענ־״ט... איץ א־ן •טט־ב — װײםט ז־, נעהע־ט צ• חײדען, נאר אז עם קראפט אן א ײד בײנאבט א־ן זי עפנט אװר, א•; צעפ־דט א פ״ע־ אײ ׳טטעאט צו עפעם װא־עדם, א•; דאבט פאי א־ם א גע- אעגע־, — ־אם נעהער צו א•־. דאם װעט ב״ א•־ ק״נ׳ע־ ני׳טט צינעכתל... און אז דיזעט נ״טט קײן ״רן אן אדו־כנ״ע־, נ־םט זיך אויפ ־אם נאנצע ניטם. װאם עב האט ױך בײ א•־ אץ הא־צן אננעקאיבן, צ• — פאראבלעם א־ן ה״•־, צ• ד• גװם, װאם קודען צו דעי ״דאאא- טײאהע״ נ־ט ז• װעדען א; אונע־קע, אב־כא זװערד־אך צ־ם בדװט, א •טט־קא חאה פ•; יטבת פאר א ק־נ־ א נו״טע בריה קען אײך דקװם װערן... ד י א י י ז כ ע ד ג *•ן פריליש: ׳ט. א. ׳טנײדערמא; עעדדיניאנד עעסע? םיה א ד ץ פ ו ז (פ ר א ב ס ע נ ס) איז נעװעזן אאאך. — א טרוקענער, ׳טװײננדיקעד און הארטער פװער, וואאפט נעזאנט, אז עד ׳טטעאט מיט זיך פאר די עקיטנוה או; טויבע פאדב־םנקײט פונם צוג. דיט זאטײען האט ער זיך פאװטטענדיקט באויז אװפן באיק דער באיק האט ׳טטענדיק באדײט: פארויכ. א, װי דאדנע סיהאט זיך נעביטן דער רויקער, דא־עםטעט•- יטער פראפעפאד אין דער צײט, װען זײן פוס א־ז ׳נױטיין נעבאיב; אויך דער איםאאנדי׳טער ערד. ער א־ז פאוצים באאעבט נעװארן דיט נעאײא, היציק״ט און אודרו. ער האט נ״טט נעטדאכט און נ־׳טט נערערט װענן קײן ׳טום זאך, נאר װענן אאזן זיך א•; װײטן װענ. עי האט נ״טט געװאאט װאדטן, ער האט א תא נעדאכט פון א העאפט זאכן, װאס זענען דיט אזוי פיא ד.י צונענרײט נעװארן פארן אדוים- פאר װען סיהאט זיך ארװםנעװיזן, אז דידארר דאכן םפעציעאע זעק פאר נעוױםע אינםטרודענטן, האט ער זײ נעהײםן איבעראאזן א•; פארט. דאם פאדריכטן די צעבראבן-נעװארענע פעאד-בעטאעך און צעריםענע נעצעאטן האט עד אפנעאײנט אזיף ׳טפעטער... דארט... אװפן ארט, אויף דעם אעצטן אפיטטעא-פונקט. — דיר װעאן ׳טאאפן אויף דער ערדן — האט ער קאטענא- רייט דערקאערט קארדיםן. — איך האף, איר װעט עם אװסהאאט;! םיפאי׳טטײט זיך, אז קארדים האט עס נעקענט א־בערטראנ;, ע־ האט זיך אפיאו נעפרײט דיט דעם הארבן אעבנס־ןטט״נער פו; דער עקספעדיציע. םיאיז אים נא־ נענאננע; װענן פראפעםאר און דער נאך: ,װענן רעזואטאט פו; דער עקםפע־יצ־ע אבער דער פראפעסאר זאטײ האט זיך געהאאטן בײ םיזײניקע פע־דינאגד געגועל. דער פיעזעס פון פוידיװן פען־קלוב, געהערש צו די באדײטנדיקענוע נואדעינע פוידײדע פיאזאיקעי. געטעל האט זיך דעזובנב דע־װאיבן אן אנגעזעען אדב אין דער נלאדעינער פוילי׳נזעי ליבע־ ־אבוי, זײנע ײע־ל זענען אויר איבעגעזעיב געװאין אין פיד אײראפעי־נוע ׳בפ־אבן. געבעל האב בא־״כעיב די מאדע־נע פוילײנוע ליבעראבור מיב א ר״ רײזע־־אמאנען, װאב צײבנען זיך אײם מיב ז״עי לעבעדי־עי עילדערונגב- פא־ב. ביפע־ פב״נא־אגיע און אוממיבלבאר־ייב. ביי געבעלן זעב זיד אן אײנגעבוידענע נייגונג צו עקבפערימענמירן. ע־ באנוצב זיך ני׳בב מיב די •בוין־דערװארבענע סיבלען, נא־ זוכב אומרויק אלץ־װײבע־ נײע מעגלעבק״בן פון אויםדרוק און פא־ם. א ־אװייז פון דע־ עקבפע־ימענבאלק״ט איז באקע זיין לעצבער רײזע־־אמאן ״דאב הא־ץ פון די איײ־בעדג״, ײאב האב פאראיארן באקומען דעם פוידיבון מדובה-פ־יז. דאב בוך *בידדע־ב דאב לעבן פון א פוילי׳בע־ ײיםנבואפבלעבע־ ע־בפעדיציע צו די אײז-־ערג איו איסלאנד. דאב ־וך אבעמב מיב ביפן ב־אגיזם.. דע־ פ־אגמענב פון דעם ראמאן ׳נוילדעדט א ר״ איבערלעבונגען פון די עקבפעדיציע־מיבגלידעי אויפן ײעג צו די א״ז־בערג אויף דעם אינזל. דעד ז״ זעגע; נענאגנע;, נענאננען און גענאננען דורך א װונדער- יעכער װעיט. פון דדבר צו דדבר, צװי׳טן ׳טװא־צע בערג, איבערן איטיקן פראבלאגד, צו ד• װייטע ׳טפיצן פון די אײז-בערנ. פארוים איז נעראפן א טאבון פערד, באראדן מיטן אינווענטאר פון דעד עקםפעדיציע, צװײ פװערן האבן נעהאלטן די לײצן. דער םירער