Literarishe bleter · 1930-08-29 · 35 (29.8.1930) · p. Seite 664

?יסעדיעד״׳שש בלעםער 12ם. 35;30?) ןײס 664 ׳י — זןזלן זײ נעמען די נוראצניע — האט ער װידער שטיצ, װי פארסראכט נעזאגט. נאר ח>ם װײב תאמ זיך אצץ נעשןזקלט,?זלץ נעזואיעװעמ מיטן פריעריקן נינון; — ז״ װיצן נישט... ז״ װיצן נישט. זי תאמ זיך אויסנעשנ״צט די נןזז אין דער נאנצער זשמעניע און האט פארענדיקט פ׳טוט, און אן א נינון: — די נוראצניע זאנן זײ איז םיי װי סיי זייערע. זיי װעצן זי, זאגן זיי, סיי װי םיי צונעמען... רעמאצט איז סקר־פניק נעבאיבן ׳טטיין ׳טטארק פארטראכט און פארטומצט, װי א טויבער. ער האמ אנגעשטעצמ די האנט אויף אזא פרעננדיקן אופן, גלייך ער װאצט מיט אט דער האנט זיך געװאצט אן עצה האצמן און ביי איר פרענן: — װאם נאך א שטיינער?... װאם נאך וואצט איך זיי נעקאנמ אפנעבן? פאר די ארבצ פון בעקעש האבן אים אננעהויבן שצעפן די רוי- טע ארמייער. — קום... די צייט איז שוין אריבער — זייט נעזונטן... האט ער שטיצ און האצב כציפענדיק אראפ- געשצוננען. (סוף קומם) װארעזע מאאפעראטױו -ביכער* - אמערילאנער ביכטר פרײץ צר זײער ביליהע איד־יע ביכער געפונדן אנשםאם פלויז 14— 40.60 זאנגוױל י. — טרוימערס פון געם* (2 בענדער) 5— 18.— נאצדבערנ אב. — גרענעגן (עםעים) קעיבצ דיב.—יורנען (קאמעדיע סון נערעבפיק״ט) 22.50. —5 20.— 89 — שוים חײם — די גרויסע ײדישע געשיכטע 4 בענדער, (רעדאקציע דר. ק. פארענגערג) 5.— 15.75 צודװינ ר. — געזאמלםע שריפםן 4— 9.— װײנפער ז. — אײגנם 8— 5.40 דער גילדערנער האן 8.— 29.— בדאגדעס נ. — פעדדינאנד יאםאל, 2 גענדער 12— 46.— נעטהע '. װ. — געקליבענע שריפטן, 4 בענדער 6— 18 — עצבע '. — ״נגעלע רינגעלע 10.— 31.50 קראפאמקין פ. — אידעאלן אין רער רויםישער ליטעראטור, 2 בענדער 4— 1125 צעהדער ל — די מאדערנע יידישע שול 4,— 9 — רײיען א — 60 לידער, פראכט־אויםנאבע 5,— 13.50 צעװין ז. — אין לעבן 4— 13.50 פרידמאן צ. — דער רוף *ו זיך 3— 9 — באנוקאוו צ. — שװערע הימלען 3— 9,— אין פרומע שעהן 5.— 13.50 באװער פאװערם מעשהלעד 5— 13.60 שנײדער ש. — שפילער״ען ב —.15 —.12 גאלדבלאס ד—אלגעמײבע ײד. עגצי־לאסעדיע, 1 5.— 13.50 פינםקי דוד — דראמען 7.50 20.25 םעקאעד ה. — דראמען (ב-אשירמ) 3 בענדעד 4.— 13.50 תצוש — דער ים רוישט 4— 13.60 קינדערזשורנאצ, יארגאנג פארטא — קאסטנפרײז ־י ב-רײזי גיייטי ־ בלויז 3 װאכ■ 13סנ521€1)61ק5 נ .ב2 1ז1״ום31א ,8״ו3ב3זב^\ ,״מפז־ס^ופ,, אין איר רעכטער זייט, פאמעצעך קוים-קוים זיך נערוקט מיטן נרויסן נציטשיקן און קוימיק-פאראומרייניקטן טארדואװע-פצאץ, נישט אוים- נערעדט צװישן זיך קיין װארט. פון װייטנס האט זיך נעדאכט: םיטן גיין איז מען נארנישט נישט אויםן — מען מאכט נאר א שפאציר. סקריפניק—א מיטציאריקער, א צעװאקםענעד מיט א מױתםיק אויפגעבצאזענעם בויך, װי ביי א חשובער םעוברתער יידענע, מיט עטצעכע גראצעכע האר אין דער שװארצער בצאנזשע מיט א נאוהדיק- טויבצעכן אויער, — םקר־פניק איז נענאננען אין מיטן בינטצ, װי א פוםט-און-פאסניק, נישט נעהאט קיין איין נעדאנק ביי זיך אין מח, געהאצטן די ציפן צונויפנעקװעטשט אויף אזא אופן, אקוראט װי ער װאצט מיט זיי װעצן ארויסנעכן אן אומאנשטענדיקן קצאננ. ער האט א־ריאטיש נעקוקט ארום זיך אין אצע זײטן. זײןיאײנציק נעפיצ איז איצט באשטאנען דערין, װאס דער צעקנײטשטער בעקעש, אין װעצכן ער האט זיך צװײ נעכט אין טורמע נעװאצנערט, איז נראם נעװארן רוקא דארט, װו ער איז אויה אים תמיד געװען ענג, — אז ער צײגט ארײן בײדע הענט אין די טאשן און שארט דעם בעקעש הין און צוריק, פיצט ער, אז פון אונטן האט ער א הויכן בויך אינעװײניקאין זיך איז ער נאך אצץ נעװען רויק, געטראנן די זיכערקײט, אז עס װעט נארנישט נישט זײן: — געכטיקע טענ... מען װעט נישט שיםן. צופרידן א־ז ער נעװען, װאם מען פירט אים כאטש נישט רורך דער שטאט, װו ע־ האט א םך שונאים. נישט צאננ האט דער נײער צע- רער פון דער ײדישער שוצ נעמאכט א חשבון, אז ער, סקריפניק, האט פארצ״קנט שטאטיש נעצט. פאר אים האבן ז־ך דעמאצט אײננע- שטעצט כםעט אצע קאװאציעס פון נעבן דער ברוק: זײ האבן אפנע- נומען זײערע קינדער פון דער שוצ, און רעם צערער האבן זײ אין א פינפטערן אװנט נעפאקט הינטערן ניארק און האבן אים אפנעשצאנן די כריפעס. נאר אים, םקריפניקן, האט םען דאך פון דער קהצה ארויםנעװארםן און אין שטאט זענען אים צונעקומען נ״ע שונאים. ער האט נישט נעװאצט, די שונאים זאצן איצט זעען, װי מען פידמ אים און האבן אין אים א נקמה. אין דער הײם האט ער נעטראפן א פוםטע, םעת-צעתן-װײז נישט צונעקציבענע װוינוננ, נישט נעהײצטע חדרים מיט נישט קײן פארבעטע בעטן, שירײם פון מאכצים אויף רי טישן פארשפרײטן א ריח פון נעפנרטע םײז. באנעננט האט אים דארט נישט מער װי די בארװעפע, צעפאטצטע און האצב חםר-דעהדיקע דינםטמויד; זי האמ נענעכן א הירזשע און א פאטש מימ די הענט, גצײך אהײם האט זיך אופנעקערט א מת; זי איז נצײך מיט א צאננן משונהדיקן קװיטש ארויפנעצאפן אין דרויסן ארויס, און באצד האבן זיך אין שטוב אנ- נעהויכן ארײנשיטן װײבער, קינדער, שװעםטער, קרובים און נצאט אזוי נאענטע שכנים, מענטשן פון דער גאס. די צופט ארום א־ם האט אנגעהױבן טונקצ װערן. אצע האבן מיט אמאצ אױפגעהױבן אזא יצצה מ־ט א נעװײן, נצ־יך ער איז שוין צאנג נעשטארבן און מען טוט אים איצט זײן רעכטפ. ויאם מער מענטשן עס זענען צונעקומען, אצץ נר׳עםער די יצצה. פון אנהויב האט פקריפניקן פאיד־אםן, װאס מען װײנט אזוי שטאדק: — ױאם האט איר זיך אזוי צעװאיעװעט? — האט ער אײפן עיצם אננעשריגן, — װז ס קצאנט איר אזוי אויף מײן קאפ?... נאד פון ז״נע װער.זער האט ער עוצם אננעהויבן נאך שטארקער צו װײנען, א־ם איז גי ך קצאר נעװארן: װעדציק רער עוצם קצאנט. איז א פימן, אז םיהאי טאקע שצעכט — זײ, דא אין שטאט װײםן בעסעך. — איז װאם-־שע, — האט ער צום ערשטן מאצ א טראכט נעטין, — װעט מ״; טאקע שיםןי און פצוציר .זאט ער דערפיצט א גרוים רחמנות צו זיך און צ־ם ארומיקן ע־ייט, װאס יאקצאגט אים, נעעפנט אידיאטיש דאס מו־צ און אױפנ־ננצאצט די אוינן. ע־ האט נישט נעפיצט, װי רי רוי- טע א־מײד־ שצעפן אים שוין פ־ן אונמן פארן ארבצ, אײצן, ער זאצ ג־ין צ ־ ק — ט־אג זײ אװעק רײן צ־רוננ, — האט עד דעדש־אקן צום װײב א זאנ נעטאן, — טראנ זײ עס אין ״רעװקאם״ ארײן. ־- אױן.. דאם װײב זיך אצץ געשאקצט, אצץ נעשריגן מיט א ניגן פון תחינות. װי מען באװײנט א מת: — שו־ן אװעקנעטראנן״ שוין אװעקנעטראנן... רערבײ האט זי נישט געקוקט צו אים, זיך נעשצאגן מיט בײדע פויםטן אין קאפ אײיז.