Literarishe bleter · 1930-08-29 · 35 (29.8.1930) · p. Seite 663

4 וײס 663 ליעערז>רי׳0ע; ל 3וםסר 2ום. 35 (330)^ ז#*גן אין ״רעװקאם,״ אז די בורז׳טואזיע וױיםט נישט פון ר)ײן ערבות. ישדאר דור האט נישט פאחעטאנען, װאם מען רעדט צו אים, געטײנט, עם האנדלט זיך אלץ װענן דעד ארטנה איםערהים, װאס טען האט זי ביים טײם גע׳םטעאט צום צעירצ: פארכעסן ער זיינע עטרעבע רובא ראזט בײ איי יטבזיין, און זיי, די הורטאיעם, ״.)טעא; ז• רא צום צעטאן אויפגערעגטעדהײט האט עד פא־׳טפילעט אויז זיך ד• קנעפרעך און אינא״נעם טיט איצין אװעקגעיטפאנט אין רעװקאם. אין רעװקאם אין פאדערציטער האבן געװארט אן ׳צ־עור טענט׳צ;. ב״ ארע — אוטעטיקע פארדאגהטע פניטעד א״ך דער ״א״נער פון רעװקאםי; װאם אװ צו זיי א־וינענאנגע;, האט גע־ האט אביםר א פארדאנהט צעטראגן פנים. ער האט ראנג נ׳עדעדט ט־ט •עדן פון ר•, וואם ווארטן ׳טוין פון פ־יער; א־בערהױפט האט אים ראנג פון זיך נײטט אפנעראזן א״נער אן ארטע־ ג״ ט־ט א נראען קאפ; דער גוי האט געהאט זעקם חזירים און דעם זיבעטן חזי־האבן ב״ אים ה״נט אין דער פרי רױטע-ארמ״ער אװעקגעקוירעט. װען דער ״א״נער פון רעװקאם״ איז םוח בא 'םוױ צוגענאננען צו א'צי ז׳טװאװעם און צו י׳טראא דוד, האט ער אויםהערנדיק ז״, נעקנייט׳טט דעם שטערן, ױך געקראצט אין האאז-און-נאקן, געהויבן די אקסאע;, נעהויבן די ברעטען. — איך פארשטיי נייטט... ײאם׳■ ער האט אאע מאא פונםניי נעבויגן צו ז״ דעם אויעי: — װעאכע בורזשואזיע? ער האט םוף כא םוף גענומען ביי ז״ פרענן, מיט װאם ז״ בא־ ׳טעפטיקן זיך, געװאר נעװאד;, אז איינע־ א־ז א ײינאקור, דעי צװיי- טער א םטאאיער, ז״ אויםגעזידאט, ארטא• זיי חנפענען זיך אונטער צו דער בורזש־אזיע, קומען בעטן פאר גבירים; ער האט ז״ אויף א פ׳עוטן אופן אנגעײיזן אױף דער טיר א־צי זינזאװעפ אװ פון ־ארט ארויפ א טיױ-באא״דיקטעד, מיט אן איבעדצ״גונג: דער ״רעװקאם״ טוינ אויף זיבן און אבציק כפרות — א״ך טיר א רעװקאם, האט עד נעזאגט, אב• א־ך האב גע־ מ״נט, אז םיאיז עפעס רעבטם. *שראא רורן האט ער פאררוירן נאך אויפן ײעג — דעם םטא- ריע־ האט אפנערוםן זיין װייב; מיט איבערנעפלאבטענע הענט אויף רער ברוסט איז זי נעיםטאנען אין דרויםן יעבן א צערעכצטן איבער- נעקערטן צעבער — ״עראר דוד, האט זי פויר געדופ;, — פונם וואריםט איז טען ׳טוין צװיי מאא נעקומען פרענן אויף טײטי׳עך. אין דרױםן האט אנגעהו־בן נאבט װער;. איצט זעגען שוין דעדרעך נעשטאנען אפירו רא אין די ה־נ- טערנעםרעך; נעדעדט האט טען, אז די װייבער פון די צען אדעסטיר- טע האבן ־עוין אפנעגעבן ארץ, •ואם זיי האבן געהאט מזומן; אז ט־עהרע קריגטאנפ ײ״ב האט יעוין אפגענעבן איר צירוגג און די פעײ; אז מען איז ׳שוין נאך אמאל נעגאננען בעטן א•; ירעײקאם, און אז מען האט דא־ט געענטפערט׳: — װארטן װעט מען נאך א מעת רעת, נאר אױב מען װעט ד• גאנצע פעף טיר־אן נ״ם׳ט אר״גטראנן, װעט מען מארנן זעקם פאר־ נאכט ׳שיסן איע צען ארעםט״רטע מיט א מאא, א*צ• זשװאװעם האט איצט באגרייך טיט ארע אױםנעזען צע־ טראגן. — איז װאם־זשע קאערט מען טאןץ — האט ער דער׳שדאקן געפרעגט טען האט אים נעענטפערט: — װאם זאר מען טאן? טען האט גערעכנט: טע ײעט אפ־ נעמען ביי זיי דאם ביםר טינץ און מען װעט ז״ אפראזן. אאזט זיך אװם: םע האאט טאקע ביי שיסן.... — איז דאך שרעכט.... — הערםט, אט ־אם ־ערט מען דאך: אװראי א־ז ־ערעכט. דער עד׳םטער פון די צען װאס זענען אננעצייבנט אין צעטל געיםאםן צו װערן — םקריפניק פון דער נו־אמיע — האט ז־ך איים־ נעבעט;, מען זאר אים אפראזן אה״ם, זיך נעזענענען. אים האבן פא- מעאעך געפ־רט צװיי באװאפגטע רױטע-ארמייעד פון אונטן האבן אנדערע צװ״ רויט-ארמ״ער נאך טער פאמעאעך נאבנעריטן אוי■־ פערד — געװען א־ז ־אם ארום צען א זייגער אין רער פרי. אונטעדן בטורנעם הימא זענען נידעריק אר־מגעםרוינן פ׳םוטע נרויע פ״נערעך אין האבן פ׳םוט פ־יירעך פאוײערינן די אוםט די רויט-ארס״ער מיט םקרופניקן האבן אױםנעמיטן די שטארט טיט זיך עסן. נאר ער האט נישט געװארט און האט נענומען נישט מער, װי א קישעאע: א קריין קינדעדש קישעיצע. איר האט זיך נעדאכט, אז דװקא אט די מעיעה: קיין עסן האט ער נישט נעװארט מיטנעמען... ברויז א קינדערים קישערע: — דוקא אט די מעשה מוז װירקן אויפן עורם. אויף איר אריין האט דאפ יע- דנפארם נעװירקט ביז גאר — איטרעכם מאר, װאם זי האמ די מעשה איבערנעחזרט, איז זי געװען נרייט זיך נאך אמאר אויסנריטשן אין נאך אמאר א פאר-טאן אין חר׳טות. — ישדאר דודן — האט איצי נעצו־נן צו זיך זיין צעהיצטן שכן דעם םטאריער, — אבער זאנ מיר א״ן װארט: פאר װאס אאזט מען סריי רי איבעריקע? פרענ איך ביי דיר, א? יש־אר דוד איז נאך אלץ נעשטאגען ביים גבירישן טיש, נאך אלץ נעקוקט אויף די גבירים םיט ײירדן כעס אין די א״נן. ער האט זיך װי נעוװנדערט אויף זיך אריי!: — וואם יעטיי איך? םאר װאם ניב א־ך זיי קיין פעטש נישט, פארװאם? איצ־ן האט זיך נעדאכט: ערהאט ז״ער א װאזשנעם נעדאגיו— מען מוז אים פאר עמעצן ארויםזאנן, ער האט זיך געגומען ארויס- קװעמשן אין דרויםן. נאר אין דרוים;, אראפקוקנדיק פון ד־ טרעפרעך. האט ער עפעס ײי נישט דערקענט דעם נרויםן עואם אקעגן. אים האט זיך געדאכט: נישט היינט האט ער דעם דאזיקן עואם דא איבערנ׳ע- ראזט, נאר שוין זייער אאגנ, אפחות צוריק מיט א פאר צעגדריננ •אר ער איז פארטומרט נעװארן, און אויפן זינען איז אים ארויף א צײײ- טער געדאנק, נאך א מער װאזשנער פונם ערשטן, — אזוי האט זיך אים נעדאכט. ער האמ אפכעזוכט צוױשן עואם איינעם פון ר• ארטי- קע םאציאריסטרעך — דעם חזנם ייננר און האט אים נענומען טרייםרעי. — כאצקר, זאנ מיר, איך בעט דיך: א״ן נביר ארט דען, אז מען שיםט דעם אנדערן, א? משה-רייבן פון די בעקער״ען ארט דען. אז מען װעט שיסן קריגמאנען, א? — נו, יא... דאם םאציאריםטר האט באקומען אן אומעטיק פנים און זיך אננעהויבן ארויםמאכן: — נו •א, די בורזשואזיע װייםט נייםט פון קיין ערבות — אט, אט—אט... אט דאם מײנט דער פםוק, האט ױך אנ- נעכאפט א־צי זשװאװעס, — װי האסטו עם געזאנט? שפעטער א ביםר האט עד צװישן עואם געפאקט• ישראל דוד דעם סטאריער. — קום, האט ער אים געשלעפט, — שוטה איינעח ראמיר פאדלאג ״סאמאד״ םין ױםף לואמעדםאכעד ד״ר י. צינבערנ — די געשיכטע פון ליטעראטור, באנד 1 —.12 גילדז באנד 2 —.11 ״ נ. קארפעלעם — געשיכטע םון יידישער לישעראטור 10.50 ״ ד״ר מ. װיינרייך—בילדער פון יידישער ליטעראטור־געשיכםע —.12 ״ ״ שםורםװינם 6.60 פ. קאנאן — געשיכטע פון דער גריכישער ליטעראםור 7.50 פ. קראפאטקין — געשיכםע פון דער גרויםער סראנצויזישער רעײאלוציע 1. 9.50 2. 9.60 ״ — 9 ״ 9.50 ״ 5.76 ״ —.13 ״ 5.60 ״ —.12 ״ 6.75 ״ —.4 ״ ע. ליםאנאר — געשיכטע פון •אריזער קאםונע 1. 2. דוד הראובני — םפר חזכרונוח שלםה םיימון — לעבנםגעשיכםע ראמען ראלאן — קאליא ברעניאן וראמאן) איריא ערנבורנ — דער ר״םער (ראמאן) ק. פעדין — שטעט און יארן ר. נ. טארםטאי — באר ױגנם אויםשליםלעכער פארקויף: ,*2 ז)1׳װט31א ,•׳װ*2*ז3^ ,"זפו(סץ8.. .17)(6ק5 פאר געלם: פ. ק. א. 18196.