Literarishe bleter · 1930-08-15 · 33 (15.8.1930) · p. Seite 623

■;ײם 623 ליםסר&רישס בלסםסר ב1ם. 33 (28כ) בונד; די שװאדצע הון פאד 8 פים?, צו א פיעק?, װאס עד א־״ננעיפדאנ; א־; כיאפע-עדד אדײ;. עד האט דעד הד, א״ א"| יבע־בה נעיפםעקם װאםעד, א•; צװ״װ; עעדבה נעיעאפ; קדי׳עקעך פו; ׳עיעכט-אויפנעבאקענעם נעדיבטענעם בדויט. די תו; האם אזוי, א צוגעבונדענע מיט א פיםק צו א פהעק?, געקײגט א ברוינקעבע אײ. דאם א־ז געװע; א גוטעד באװי•,, אז דאם?עב; איז נ״טט אי; די הענט פו; מאטה ברבהם בהויז. עם האט נאך עפעם באװ־ז; אז דער, וואם קיע; ניעזט פאדטראנ; ק*י; ׳םטויבעהיע, וויע; עם הײנט זיך אויך זײנע הענט — אים קע; טע; צוטאר אנראד; יםטײנעד אויף די א״גיענע הענט או; יעד װעט ייי דז״םװיגע;. די דעװארוציע האט עם באװיז;. צו זאנ;, אז דעד ־ו; האט נייעט אדםניעטאכט, װאם זי האט א־ר אײ גיעטדאג; א•; די ניעדעדעם פו; אוקדא־נע אזים ביז צו קײ; קרים, כד• צו רײנ; ז• _ײ טאטע-ערד אויפ; בוןך, אונטיע־; ברו״ע; דדטר — דאם צו זאג; װארט געװע; נ״םט קאוג. איצטיע־ איז װ־בט־ק צו דע־צײר;, א־ די רע־יארוצ״ע, װאם האט אוים; נעװיע; צונויפצובדענניע; םע־ב און האטיעד א־נא״ניעם, או; אנװ״ז; דיעם צװאנציקסט; יאדהונדעדט: — נא, זיע ווי זיי האב; ניעביענקט אײנם צו אנדיעד; איז א־צטעד טאקיע גיענוג אנצװוײז; אױפ; םיעדפ או; האטיעד, וד פדידרעך ז־■ ריעב; זיך אויב; איבעד א דענ־דוננם-בנ•;, אדוטנע- דיננרט טיט זאנגע;... נאד אויף דעד עדד, ד■ טאטעם פו; םע־פ או; די טאטעם פו; האטיעד האב; װיענ; דיעם א פאדקע־טע ט״נוננ. דיעד יע־קד, בײ די טאטעם פו; םעדפ איז די ׳עקיםנות האדט או; גיעבוינ; װ• דעד פעדפ. בטיעט פאדא; װיענ; דעם א בײזיעד װ״ו צו דיע־צ״ר;. נאד א־צטעד דיעד א־ך פו; א; אנדעד היעטערר, פו; טאטר ב־בהם העטיעדר, װאם א־ז יםו־; געװיע; אב־םי פאדזיםאװעדט א״ ײאם טאטר ב־בהם האט יעם גער״גט צ־קאפנם ד־עטארט, װיע; ז״; ניערענער א־ז יםוץ געװע; בײ פאטע-עדד אױפ; םאטיע האדצ;. ײ״ר... ...וױיר די יעדיםטע נאבט האט טאטר אפ־רו ט־ט ק״; אױנ נ״םט צוגעטאכט. די יםװארצע הון האט אױך א םך טאר אויפגיע- עפנט די או־ג; און ניעקרעדט, אז איד אײ װעט זי טוז; רײג; א; א רעכט; קא-קא-דאק, ײ״ר סיא־ז ני׳םטא װוהץ א־ויפצופריע; אץ פץ װאנע; א־אפצופריע;. טאטר בדבהים, אז יער א־ז גיערעג; אויף דעד נארער ערד, טאקע בײ םאטע-יעדד אױפ; םאטע האדצ; — האט ע־ אץ דעם ני׳םט געפירט דעם טיעם פץ ביעט אדיע־ ׳םראפבאנק. עם איז יא געװיע; װ״ך אץ נייםט געװע; װ״ך צו ריג;. ־א-זיכער און נ״םט- ז־ביעד. אץ בעט, אז טען ריגט, א־ז טע; אפניעים״דט פץ דע־ עד־ װי דיער ׳םטדויענע־ םינ״עק, א־י־ װערכ; טע; ר־נט — זאר יעם אפירז רנג^רבן —; פץ װײצ; אד־עד :ד־איםי 1 א * * ב ג *<* <ר׳עב ׳םטרוי זיץ ״ען ר־ג־- אץ י אץ םא־ז נ־יםט װ ׳םטדוי דאזיקע ייף רי; טיע; או ר־גט ם אץ יםטוב אפ: זיך אטאר אויפנעב װארט ברכהב טאטר ־. ײיע;; פיער;; װיעד זאנט א• יגט אױף דעד יעדר, עד ר *נען, אז פר־צרינג געפ אץ;טע־ יםװ״ם ארט א־ם געוױם א — װ צוב כי ״ר פיפ ביב רי ג$ו גאנציע צ״ט ךי טאטר ב־בהם ,האט :רעק. ב קײב פא־ •: עקט רא באר <ר פון רעב, קאבנב און געטראבט הא נוערינ צי ין הע פירב זי גיעים װאם אײנער האט אים בײטאנ נעזאגטי: - ־ ע־ד יאיז טאקע עדד אץ א פױעד — א-ז א פויעד... נא־, אז די יםטאט, דאם הײםט דעד ,האטעד, האט זיך אננעזיעצט או־פ; םע־פ... םיהייםט דיע־ אדבעטיעד האט ױך אננעזעצט אױפ; פױע־ א,ץ װיר או־ף א־ם צויםראג;... פיהײםט דיעד האטיע־ װ־ר צו- יםראג; ז״ניע פא־אנדקעם — איז דע־־בעד ׳םריעבט — האט טיע; א־ם ב״טאג גיעזאגט — א*ז דיעד־בעד נ״םטא קיץ נעדיעטיענ״ם. א־ז װיעט דעדיבעד או־םפאר; באקאם א״עדיעד ׳םטיקר בדויט — װאדום די יםטאט יםטיעיט אוים די האנט צום דאדף אץ פאדעדט טע; זאר גיעב;... האט דעדיבעד טאטר בדבהם נ״םט געקיענט צוטאב; טיט א; אױנ. א טיםװאק האט אץ א־פ א־״נניעיםראנ;, נ״םט ד• דעװארוצ״ע — נאד די קאנטדדעװארוצ״ע. ה״םט ע־ ד• קאנטרריעװארוצ״ע טיענהט, אז דיעד םערפ מיט דעם האטעד זענע; קיץ גרײכיע טהותנ־ם — פאריםטײםט — האט אץ א־ם ארײנניעטענהט ד• קאנטד- דעװארוציע — יענער דארט, דעד האטעד-טיענטים אץ יםטאט אדביעט אפ זיץ טאג א,ץ ׳םוץ. דעדנאבדיעם פדיציעװעט עד או; א־ך, טיט; םעדפ ט״םטײנםגיעזאגט, װיע־ אױםגערים; פץ א יםפ־אץ אױ־ טאג ב־ז ,האיבע נאבט... אץ דו גאד קארטע אים; גיב אים בדױט... אך, היעב״ערר, היעטעדר קראפ; קראפ ׳םטאדקעד א טיםװאק נאך א טיםװאק — דאם האט טע; דאך זיץ היעטיערר אוים; גיעװיע;,• זײנס, װאם קען אד״נקראפ; א ט׳םװעקר אץ אז טע; באדארף, האט דאם העמערר האט טע; עם א ם ני׳םט פאדנוניע;. דאם ׳םטיעטר האט אץ אים דעם זירבער נייםט אדויםנ־עזעיע;. א קרײ;, , אד ײדר; כאט׳ם א ׳םװאוצ- הניעװד קם; כאטים טיט א ׳םװאדץ, ים־טיעד בער־ר אויף דער יםפ - צ־קיער נאטביע, א ו״ד; בערדר — אביער א םרעכטעד יםוםטיע,, א ראטוטניק — װי קומט עד צו זירםעד׳םטײן* א,ץ װײר זיץ װ״ב ברכה איז ניעװע; די, װאפ האט אנגעקראפט אץ א פך םטיעטרםע טיד;, װ״ר זי האט נ־עבאק; פ,ץ ,־עםםיעניע טיער אץ קר״נע קוגר- טיעפרעך הורניקריעך — האט טיע; זי, ברכה;, אץ םטעטר בעטיע, אדויפנעועע;. איז צאטר בדכהם ױםדדיקעד געװע;, װי טאטר זיר־ ביעוםטײ;. קיץ קינדיער האט טיע; נ״םט גיעו,אט. זי, א בעזדעט־כע, ד,אט ז־ אויםנעזע; יעטװאם טאנפבירם; א װיטװאד ק<, רויע- בדעטיקע, נרץ-אױגיקיע טיט דדאבניע קנ״טםעריעך אװם מויר. אז די הירציעדניע פריעקריעך האבן זיך גיענוטיען בדיעכ] אונטיע,״ זיץ היעמיעדר; אז די רעװארוציע האט גיעהײט!, טען זא. נ םט בא- קראג; א פרעקר, וויע; יעד װיע,׳ טי אונטיע,׳ ן האטיעד ציעב, אבן האט זיך טאטר בדכהם פארטדאכט א,ץ ט ,־״בר-טוף גיענוטען קוק; א, דע־- ברודער -־ 1 אויךי רעב יינגערן תעטערר, ,ױ• זײן ״גגוסטערען א . ׳ן װעגוע, <ב געבונרן א•;; םיערפ װאם איז טיג •םװעד; תאטער, :*ו־ גר אױבב<ר/ נ*<ן באר ר> םעדפ באיםעדט צו די א נאײנעב נויטן ־צ < דיעד , יעװארו; ׳.אגר פץ יזע׳־, א־ דעגירוננב־הי ענובינעט < איבער -<•־ אים אפטטאי; ע-יערד א־ז אז טאט פאדר״קענע;, נ״טט צו האי_ י ריעװארוצ ע ־ אײרער רי יעד, גיאו קוטיע; אויפ; זיגיע; א יםטיק פר איך צװיריגגט, צוריפ א; האט־ער פאד דעם םעדפ טיט; זײו ריעם, ייעדעפ טאר, װיע; א הוץ וױער יםפעטיעד דערצײר;. גאר טאר, כועק, •־<רעס רעטיבעניע יםװעריע *יעט׳שינעט רי םדבה ,האם גיערן זיץ האט געצופט הורניקרעך באקענל ץ די פד״ם-גיע װע; דעד ריח פ. נאז, האט ער אויך נעקריערט פ,ץ טאב״ע-ערד, װאפ טאבט, אז פץ א־ד טראכט זאר אדויפקומע; די ־םװאדצהנעװדיקיע א,ץ װײם- באבריטיע נדיקע. בײ אים האט טע; נאך נעקענט פוער;, אז צום םערפ אץ האמער זאר טע; צוגעב; א צװאנג אויך. װארום א; א צװאננ קע; טע; ניםט טאכ; נ״םט קיץ םערפ א,ץ נ״םט קיץ ,האטער. — ז׳עםטו דאך, ברכה — האט ער צו זיץ װײכ גיעזאגט אץ א דערהויביענער דניע — אט זאגט די מרוכה, אז צוריב ט*ר ,האט םיע; די ארע קא,־פ;-קיעפ אץ יםטעטר גיעטאכט פאד אויפ םטערקעכ צוריב מיר א,ץ נאד צוריב טיר האט ביען דעם צװײ-קיעפ־ק; ארריע־ געװ־ז; דיעם װיעג אץ אניםטאט א־ם — דעם םעדפ א,ץ דעם האב״עד ניעטאכט פאד ראפ אויבעדיםטע פ,ץ יםבויםר. איז דעדיבע־ זאנ א־ך ריר, ברכה, אז או־ב אץ נאטיע; פץ םע־פ א,ץ האטער ניט טע; דיעם ײד; עדד אץ קדים — באדאדף מע; עפ באנעטיע;... אװראי האט ברכה נייםט אנגעװױר; איר אפיםײ פאר די קארפן-קעפ, װאם זיעניע; םוץ נעװאדן א,י־ם ׳םטיערקעם. זי איז אביםר װ״כיער געװאד; צו איר טאטרע;, ױע; דעד גיעװעזיעניער ־עויםר פץ יםטיעטר, עוזר דער ׳םניטקדעטעד, האט אויפ; הויכ; קור נ־עזאגט: — ײד;, מיע; ניט דאך ייץ עדד, זאר טע; עם טקבר ז־ץ אץ באטדאכט; פאר א חפ־ א,ץ נאכדעם, װי עוזד דיער ׳םניטקריעטעד יאױ ׳םוץ אװעק קיץ קדים; נאכדעם װי בײ טאטרע; איז יםוץ קײ; א*ץ פרעקר נ״םב גיעקדאב; אץ פאדע׳םװע אריץ; נאכדעם װי מאטר האט יםוץ ברכה; באװיז;, אז דאס העמערר א־ז יםוץ ־■אדז׳םאװערט גיעװאד;, באיםד די װיערט האט זיך אויפנעטץ בארוועס —■ דעטארט האט ברכה װײביעדי׳ם זיך צעכציפעט. פאד ניידן איז אננעיםטאניע; א צײט פץ טדאכט;. יעדיעדעד פאר דך האט ארום זיך נעזוכט א ׳םט־קיערע אנהארט. באיםד ב״ד; האט זיך אויםגיעדאכט, אז די פ־ם דיניע; נ״םט, אץ אט, אט... — װעםט פונדיעסטװיענ; ראם העטערר טיטנעטע; — האט זי ניעזאנט — טארע װאפ... — אפיםר װעט ער דעם פיערפ נ״םט פאדיםיעטע; — האט טאטר נעטראכט. 3. טאטר איז געקוט־ע; צו טאטע-ע־ד אץ קר־ם, טיטבדענגענדיק ט־ט זיך זײן אטת; נאטע; — טאטצ ז־רבע־יםטײ;. דיערצו האט ע־ טיטגעבראכט זיץ העטערר, א; אצ, ,־ראטװע־ אץ אביכר ריעדיעד ניעראץ אץ יםטיעטצ האט ער צײטװ יריק זיץ טאטר בדכהם אץ זיץ װײב ברכה. דאקעג; האט יער פץ יםטעטר טיטניענומע; א ׳םװארציע הון. ער האט בײ מאטע-ערד אויפ; ב יך נעפונע; זיץ ארט. צוג־ע-