Literarishe bleter · 1930-08-08 · 32 (8.8.1930) · p. Seite 600

׳״ע 600?יסערעדי׳עע ב?עסטר 012. 32 (327ו דעד סד־טעד געפןידז־םאג פוז אב♦ האהאז ״טיר, די טיטארבעםער פון ״סארווערםם״, דריקן אוים אונזערע געפילן פון טיפער אבפונג און אנערקענונג פאר אײערע גרויסע פארדינסטן אלם רעדאקטאר, שריפטשמעלער און געזעלשאפטלעבער טוער. םיט א״ער אומפארגל״בלעכער ענעדניע, מיט א״ער פעיק״ם און מוט, מיט א״עד ־עמפערישן גײסט און מיט אייער גרויסן טאלענם און רייבער ערפארונג, וזאט איד געשאפן די גרעסטע און ערפאלגר״כסטע ״דישע צ״טונג אין דער װעלט און א״נע פון די גרעסטע סאעיאליםטישע אינסטיטוציעס, וואס ײדן חאבן ײען עס איז אויפגעבויט. מיר, א״ערע נאענטסטע מיטאדבעבער און קאלעגן, ווײםן ווי אפ־ צועאצן א״ער איבערגעגעבנק״ם, ארבעטספעיק״ט און טאלאנט אלס רע־ דא־טאר און שרייבער, וואס האבן געבראכט דעס ״פאדווערםם״ ז״ן ער־ פאלג אין דעם ״דישן געזעלשאפטלעכן לעבן. א״ער ארבעט בלייבט אן א״ביד,ער מאנומענט אין ״דישן לעבן פון אמעריעע, א שטאלץ פאד א״ר, א כבוד פאד אונז." אין .,פארײערטם״ קומעו אן פון אלע עקן ײעלט באגריסונגען דעס יובילאר, ײאס זענען פיל מיט הארציקסטע צװײנשונגען אב. קאהאנען. — סיזענען געקומען צװישן אנדערע באנריםונגען פון פרידריך אדלער, סעקרעטאי פון סאדיאליסטישן אינבערנאציאנאל, פון צענטראל־ איגאן פון דעי דייטשעי םאציאלדעמאקראטיע ..פארײערטס״, פון ״דעילי הע־אלד״, איגאן פון ענגלישעי לייבאר־פארטיי, פין די מיטאדבעטער פון סאציאליסטישן .,דבר״ אין תל־אביב, פון יידישע שריפטשטעלער אין פאייז, פון פוילישן ״בונד״, פון ווארשעײעד ליטעראטן־פאייין, פון צענט־אל־קאמיטעט פון דער דייטשישער סאציאל־דעמאקראטישעי פאדט״, פון שלום אש, פון .,איבעטעי־רינג״ אין לאנדאן, פון דעס נאציאנאלן עקזעקוטיוו־קאמיטעט ״איבעטער־רינג״ אין אמעײקע. פון פאילאג ב. קלעצקין און פ־ן נאך פיל געזעלשאפט־עכע, קולטודעלע אינסםיםוציעם און איגאניזאציעם אזוי ײי אב. קאהאן האט ייד אפגעזאגט פון אן עפנטלעכע-ר פ״עױנג פון ז״ן ױביל״, איז דורך זיינע פריינט א״נגעאידנט געװאין א היימישער צוזאמענקונפט, או״ װעלכן סיזענען דאך געקזמען א 300 שײפטשטןך^עי, סאציאליסטישע פירעי, שוישפילער. — סיהאבן געדעדט ײעגן דעם בעל־הױבל 3 יעדנער, און דערײץ האט אב. קאהאן נעענטפערט: ״דער היינטיקער צוזאמענקונפט איז ווירקלעד אן אויםדרוק פון גוטע געפילן, און מיר געפעלט אזא צוזאמענקונפט פיל בעםער, ווי גאר א גיויכער. אלע האבן דא געדעדט ײענן ס״ן יינגק״ט, און איד פיל זיך אבסאלוט ״נגז אבעי ײעז איד בין אלט געײען דרייסיק יאר, האט ק״נער נישט גערעדט און נישט געײינדערט ייד ײעגן מיין יינגקייט. א רעפאי־ טער פון א צייטונג האט מיר דא ב״ם אריינגאנג געפרעגט, ווי פילם מען ייך צו זיין אלט זיבעציק יאר. איך האב אים געענטפערט: וואם מ״נט עס זיד־פאל און נא״ד־פאל? גארנישט, סיאיז די זעלבע עיד, ד< זעלבע וואסער, װי איבעראל, נאר סיאיז א פראגע פון געאגראפישן חשבון. אט אזוי איז דאס אלט ײערן זיבעציק יאר. גאינישט, סיאיז דאם זעלבע װי פײעי, נאי סיאיז דער אוננױערש״ד אין דעס ציפער. םיאיז א חשבון, װאס ײייזט דעס ציפעי ויבעציק, און מען ײייסט, אז זיבעציק איז א היבשער ציפעי מען האט דא דעימאנט, אז מען האט מיט מיד דעבאטירט; נישט א״נשטימיק געווען פיל מאל ײען מיר ײאלטן טסדר איינשטימען, ײאלטן מיר דאך נישט געמאכט קיין שײט אין אונזער ארט דענקען. םיר װאלםן געבליבן שטעקן ביים שב1 פ*ן פעיציק יאי צוריק. מען קיבעצט מיר פאר ענדערן ״ד. א־נזער לעבן האט זיד דאד געענדערט. ײען ווילהעלם ליב־ קנעכט איז געװען אין אמעדיקע, האט עי אין א רעפעראט געזאגט, אז אויב דאסילעבן ײאלט זיך געביטן אלע פיר און צײאנציק שעה, וואלטן מיי, סאציאליסםן, געביטן אונזער פיאגראם אלע פיר און צוואנציק שעה. די, ײאס האבן נישט באאבאבטעט די ענדעדונגען פון אונזער לעבן און נישט געביטן זייערע א״נגלויבענישן, זענען פארגאנגען מים זייערע אידעא■1; אלם פאיגעםענע מענטשן פון דער ײעלט. איד בין שטאלץ, וואיז איך קען זיך ענדעין איון זען די ענדעיונגעו אין לערו. מיר דאדפן זיין שטאלץ, װאם מיר זענען נישט פארהאיטעװעט, נישט פארגליווערט, נא־ סיר קענען ז״ן לעבעדיק, ײי דאס לעבן אליין..." דער פיץ־שײיבעײפאר״ן אין ניו־יאדק האט אייד א זיצונג איינ־ שטימיק אויסגעקליבן אב. קאהאן פאר עדן־מיםגליד פון פאד״ן. אין אםעריקע װערט איצט געפ״ערט דער 70־סטעד געבוירנטאג פון אב. קאהאן. דער יובילאר האט גרויסע פארדינסטן פאר דעי יידישעי ארבעטעי־באוועגונג אין אמעײקע, עי שטייט שוין עטלעבע צענדליק יאי אין דעי שפיץ פ-ן דער דארטיקעי יידישעי סאציאליכטישע־ פיעסע, זיינע אויפטוען פא- דער ״דישעי געזעדשאפטלעכק״ט אין אמע־ דיקע זענען זייער גרויס. איבעי 50 יאי איז אב קאהאן טעטיק אין דע־ סאציאליםטישער באוועגונג און איבעי 40 יאר איז עי א״נער פון די פיאדיקטױוסטע ״דישע זשוינאייסטן און ש־יפטשטעלעי. אויסעי ז״• * •5 א:. קאהאן פיל־פארצװײגטע,* געזעל׳טאפטלענעי־ ארן ז-ררנאליסטי׳נזער ארבעצ, האצ אב ־אהאן די לעןיכע יא־ן פאיעבנטלענט זײנע פיר בענדעי־ זביונרת ״בלעטער £ין מײן לעבן,/ מאש גענו׳ען א־ום זײן ייטע־איי־כ און גע־ זעל׳צאפטדעך לעבן אנגעהויבן פון זײן פריער יוגנט אן ביז די יא־ן פאי דעי־■ ודעלנד־מרהמה. אין די איבע־ 2000 זײטן פון די צאפדדיקע זב־וגוה װיקדט זיך פאנאנדעי־ א יריימ ײדירו לעבן מיב אן א *ציער לעבעדיקע גדעטאלמן, װעלבע זענען טעטיק געווען אין ײדי״ב לעבן די לעצטע 50—60 יאר, אגגעהויבן פדן װילגע און עגדיקגדיק אין גיו־יא-ק. כיקען זײן ני״טט צופרידן מימ דעם אדעד יענעש מעטאד פרן אב. קאהאנש םירן א צײטונג״ מיקאו נײטט משבים זײן מיט אב. קאהאנש דע- אדע- יענעי״ םײכונג איבעי װיבטיקע פ-אגן פ״נס ײדי״גן לעבן״ אבעי קײנעי־ װעט ניזזט אםלײקענען די קאלאסאלע פא-דינבטן פון אב. קאהאן פא- דער יידי״געי פרעסע אין דעי־ גאגצער װעלט און פאר דע- ײדײטע- געזעלעזאפטיעבקײט איז בײיטבטן זין פון װארט. םאיז פא-יטטענד-ע־ װאב שיי זײנע נאענטע הברים, טײ זיינע קעגנעי־ האבן זיד פאי־ײניקט אין דער פײערונג פון זײן ױיילײ. די יובילײ־פײעײנג האט ארויסגערופן אין דער פ-עבע הן פון אמע-יקע און חן פון אײיאפע פיל איטיקלען, װאס יצילדעין אב•?א׳ האנס אויפטוען. די ״פארװערטס״־מיטאיבעםער, וואם וװינען אין נױ-יארק, האבן דעילאנגט דעם ױבילא- א באגריסוגנ״ אין װעלבער זײ ״טרײבן צווייבן אנדערן: