Literarishe bleter · 1930-08-08 · 32 (8.8.1930) · p. Seite 594

?'ססר^רישס 321) 32 .013 1X0x23) וײס 594 :ו — װע5 איך עם אים זאנ;. $ט, אט, נײ איך צו אים. ג<ײבט מיר, אז איך װעק זיך םיט אים פריער זע;, װי איר. אביםל ׳טפעמער האב; מיר אין נױ-י$רק אײנגע#גרדנט א מערקװירדיקע ױם-טוב-אויפפירוננ פו; ״שוקמית״, או; כיבי; עקפטרא אװעק צו ליברעסקא; או; אים פארבעמ; אי; טעאטער. ער האט אבער אצײ; ני׳טמ געקאנט קומע; או; האט זיך נע- מוזט באגנוגענע; מיט א ברױו. או; װידעד דער זעצבער הומא,־; — ״׳טוצמית; קעז איך פו; א םך יאר;. איך נעדענק זי נאך אצפ קצײ; קינד, װע; זי איז נעכיירן געװאר;. הײנט איז זי שוי; א; אצטע פרוי, א באבע. אװדאי האצט איך מיך פאר א מחותן או; װאצט נעװאקט גערן זײ; מיט אײך איך האב אבער א זון א דאקטאר. איז ער א גוטעד דאקטאר און א ׳טקעכטער זו;. ער לאזט זײ; טאמ; ני׳טט ארויםנײ; פון ׳טטוב... פארזינקען אין אדבעט, האב איך קעצטנפ אביכצ פאדנאבצע- פיקט כיין אצט; פד״נט, ביז ז״נע־ א זו; האט מיר אנגעזאנט די ״נוטע ב׳טורה״, אז זײ; פאטער איז גזםס. עם איז געװע; עמקעכע טעג פאר מײן אפפאר פון אמעריקע. װי נעװ״נקעך א טרוד מיט רײזע-הכנות, אבער אקץ געקײגט אי; א זײט או; אװעק צו?יברעפקא; ערגעץ א־ן דער אריפטאקראטי׳פער נעננט פזן נױ-יארק אין א פרױואטער קקיניק. אי; א נידעריק בעטק איז נעקענ; אײנזאם אי; א צימער דער יטאט; פו; יצחק קיברעפקא. קײן סימן פון דעם רויט;, פוק געזיבט. א פאד רארע, בקײכע, א״ננעפאקענע באק;, אויכגעװ״קטע אויג;, אויף װעקכע םיהאבן געהאנגען װי א באםוט די בריקן, א; ארוים־ שטאדנדע נאז, פו; רי טיפיש-ײדי׳טע נעו. װע; האט קיברעםקא געהאט אזא נאץי עם אױ נעװע; שװעד צו דערקענע;, צי דער חוקה יעקאפט אדער אױ װאך. די אויג; פארמאכט, נאד פו; םינוט צו מינוט גע- עפנט א; א רנע א בקיק נעטון שטאר או; דערנאך שוין האקטנדיק זײ כ-א־מאכט, געטריב; מיט א האנט די םקינן, װאם זענע; נעשפדונ- נע; י .ער ז״ן פנים. באקד אבער האט דער חוקה אויסגעדר״ט דעכ קאפ אי; ביין ריכב־נג און געפרענ״. — װיפ־' איז וער זײגעה דעד װעק-ז״געת איד זאנ א ם די שעה. — :יב מיר װאסעח װער איז דא? איך רוף אים א; פיין נאטע;, אבער עם איז צײכט צו דער- כענען, אז ער האט די פראנע נעשטעקט סתם אין דער װעקט ארײ;, .ישט װארמניק אויף קײן ענטפער. און אפשר איז ער אי; יענער מי- . ש יא נעװען באװוםטזיניק, נאר ביז מײן ענטפער איז געקוייע;, ה*ט אים דאם באװוםטז״; שוין פארקאזט? פקוצקוננ װארפט ער חוקה אראפ פון זיך דינע דעק, קקאמעדט ז־ך אן מיט פײנע הענט א; מיר און זאגט; — זײ א גוטער מענטש, נעם מיך ארויס1 איך װײם נישט וואס צי טא;. א־ך קקיננ נאך דער ״שװעסטער״ זי ק־םט און קײנט דעם חוקה צוריק ארײן אין בעט. דער חוקה; א דארער, א״ננעקארטשעטער קערפער. הענט די- נע װי בײ אקינד. ער באקומט אביםצ װאםער און דרעמקמ א״ן. איבער א שעה בין איך נעזעםן ב״ם בעט און נעהאט דעם אײנדד-ק װי איך זע א קיכט װי עם ברענט זיך אוים. בײם אװעקנ״ן פרעג איך דער ״שװעסטער״; — װעק איך נאך טרעפן בײם קעבן דעם קראנק;, ײען איך װעק אין עטצעכע חדשים ארום צוריקקומען פון א רײזע? די שװעסטער, װעקבע האצט מיך א פנים פאר א קרוב פו; חוקה און װיק מיך נישט מצער זי•;, ענטפערט מיר; — מענקעך. איך פיק, אז זי גקויבט נישט אין דעם װאם זי זאנט. און זי האט טאקע נעקײגט; 3 טעג שפעטער, אין זעצבן טאנ װאס איך האב זיך נעזעצט אויף דער שיף ק״ן אײראפע, האט קיב- רעםקא זײנע אויגן אויף אײביק נעשקאם;. דער צעצטער פון יענער עפאכע1 און שפעטע־ װע; כיהאב אים צונעשיקט די זכדונות, שוי. איבעדנעשריב;, איז ער זײ ערשט פארזיכטיק דורכנענאננען או! אכטוננ גענעב;, אז עפ זאצ זיך נישט אר״נכאפן קײן נישט-נענויקײט אדער אן איבעדיק װאדמ, קשם מקיצה. אין א יאד שפעטער האב; מיר זיך װידער נעטראפ;. א־ן האב אים געבדאכט א גרוכ פון זײן יאםי, פון ז״; בוקאדעשט אי אנדעדע שטעט אי; רומעניע, פון פערזאנע;, װאס :עדענקע; אי נאך, פון דער בינע אין פאמוצ װע־די, װו נאקדפאדע, האט או : :עצוינ; דעם פארהאנג פון ײדישן טעאטער. ער א־ז נעװען גקיקקעך, און װ-דעד אבנעפאר; אין דאדו-, אבער מיט; חשד, אז דאפ איז דאם קעצטע מאצ. און זײן חשד איז געװע; א ריכטיקעד. א זומעד שפעטע־ װע; ער אױ װידער אפנעפאדן א־; דארף אדבעמן אויפ; פעקד, איז ע־ שו־; נישט צוריקגעפאר; אק״;, נאד מע; האט אים צו- ריקנעבראכט קײן נױ-יארק. א נאנצע־ קאמפקעקפ מיט קדאנקהײט; האפ; זיך ארײנגע- צויג; אין דעם אקטן נוף און א־כ אדײננעטריבן אי; בעמ. אייגיקע מאק האב איך באזוכט דעם קדאנק;, עד אױ געװעז זיבעד, אז ער שטאדבט או; דערבײ איז עד געװען פרייקעך נעשמימט. איינמאק האט ער מיד אפ־קו געשריבן א ברױו, אז כיזאק תיכף קומע; א־ם זע;, װײק מארג; קא; שוין זײן צו - ש פ ע ט, אכעד װען כיבין נעקומע;, האב איך א־ם נעטדאפן אין אזא צו־ שטאנד, װאם האט געקאנט באדויק;. און װען כיהאב איפ אמאק א־ן א װיץ א זאג נעטו;; — ע, קיבדעפקא, מאכט זיך נישט נא־יש. איר זענט דאך דעד הויפט-מחות; פון מיי; ״קעקס־קא;״. א־ך װיק דאך הער; אייער מב־נות או־פן בוך. האט ער מיר, װי זײן ש־טײגער, נעענטפערט הומאדיםטיש־; — דעד עיקד װ־קט איר דאך, אז אבדהם נאקדפאדע; זאי װים;, אז איר פאראײביקט זײן ארבעט — דאם ײדישע טעאטעד. דא? פון קיברעכקא;, װאקט ער א װעקט מיט זיך פארקקיננע;. עד אבעד האט ז־ך פאררוקט ערנעץ װו אין א פארשטיקט װינקעקע פו; אמעריקע, א־; פק״נפיק־ נױ-דזשו־דםי, און אײניקע חדש־ים פו; ־אד נעאקערט זײן שטיקק פעצד. ער א־ז נעװען א פעקד-אקערער. פריער דאס פעקד פץ ײדישץ טעאטעד, דערנאך אמתדיק פע?ד פו; דער מאמע ערד. עד האט נעקאנט װעדן א רב־קע אץ אקט־ארן-קקוב אדער אץ קאפע-ראיאק או; דערצײקן עפױאדן אץ מעשױת פץ ײדישץ טע- אטעד א,ץ האב; שטענד־ק אדום זיך א פך חםידים, אבער ער איז בעםער געװע; א חפ־ד פץ אנדעדע. עד פקיעגט א; א שיער קײענען ב־כעד אץ ײדיש אץ אץ עננקיש. עם זענען איצט זיכער פאראן אין דעד גאנצער װעקט זײעד װײניק װי עד, װאם זאלן האבן אזוי נרינט- ק׳עך דודכנעקײענמ ד־ ״ד־שע קיטעראטור. אץ די אפטײקוננען פץ ד־ער ניו-יארקעד ״פאבקיק קײברערי״ פק־ענט מען זיך פאר אים שדיעק;. מע; האט נעװוםט, אז מע; מוז כפדר גאכקױםן דעפ ביכער- מארק, אויב מיע; װיק, או קיבדעםקא זאק האבן װאס צו קײענען. ביכיער, װאם זיענ־ע; אים ניעפעק;, פק־ענט ער קײענען אײניקע פאק. װען איך האב זיך מיט אים באקיענט, מיט 4 יאר צוריק, איז יער שוין נישט נעװיע; ק־ץ ״ױנגערפאנמשיק״, — ער איז שוין א?ט געװע; א ךך יא־ ׳ער דאש יעח טאג דערווארט דיעם םוף און האמ קיץ סוד דערפץ נישט געמאכט. אבער װע׳ מע; האט אים אננעקוקט אץ גיעהערט רעד;, האט זיך נישיט געגקויבט, אז דאם איז אײננטקעך אזא זק;. א פוקבקוטיק געזיכט. מונטעד. א נוטער התוך-הדיבור אץ א טיעמפעראמענטפוקע זשעפטיקוקאצייע. אביעד ךך יאר זעניע; פאדט פאדרעטעריש. אץ איך האב זיך שניעק ארײנגעװארם; אץ דיער ארבעט אויפצושרײבן זײנע זכרונות. װאס זענע; שפיעטעד ארײן אץ מיץ בוך ״הינטער; פארהאננ״. ער האט נערעדט. און א־ך האב נאטירט. װי א פאנאראמע האט ער אויפנעװיקקט די קינדער-יאח פץ ײדיש; טעאטער, נעצײכנט אץ נעמאקט גאקדפאדענען. די ערשטע אקטיארן אץ אקטריסעפ, ־אם פובקיקום. די אונטערנעמער, די נוטע ברידער, די ױצר מש־רתים בײם ײדישן ט׳עאטער מיר האבן זיך בײדע נעפיקט גי' קעך; א־ך — װאם כיהאב אפניעדאטעװעט דאם קעצטע עדות-ז װענן אזא היםטאריש ניעשעעניש. עד — װאם ער האט זיך אוי נעקאדמ.