Literarishe bleter · 1930-08-08 · 32 (8.8.1930) · p. [Seite]

יערי,; 60 גי. 8*או'13סס ,1939' ל־ביניראד־עיני תימייודרילריײ״״ײ׳ 8■ 1 װאכגשדיפט פ: ■■■■■■■■■ש■■■■^ 5ליפלעדאבןוד* ■ פאױהאג 3.קקעעקין,ולארש^ ן? ם [ זי?בעדזנ;7ײע/7/?*אבינ דער לעעסער פוז א ז ע ס א כ ע (גאב[ סוים 13] יצחק?'ברעסק#) אברהט פ־יטקינ־ און יעקב קאצמאן — א?ע איצט אין נױ־יארק,— און נאך אײניקע עקטערע קײט אין פאריטײדענע ׳טטעט פון רומעניע — זענען נאך פארבקיבן פון די ער׳טטע טענ פון ״דישן טעאטער. זײ זענען די ערשטע, ײעקכע האבן ארויםגעטראגן דאס ײדי־ יטע טעאטעד פון ז״נע די אמות אין ׳צמעון מארקם געדטנדל אין יאםי, אבער צוגעלײנט א האנט צו דער ג ר י נ ר ו נ ג פון ײדישן טעאטער האט ק״נער נישט פון זײ. ליברעםקא איז נעװען דער אײנציקער, װעלכער האט נעקאנט מיט א רויק געװיסן זיך האקטן פאר א מימנרינדעד םון ײדי׳ען טעאטער. אויב אברהם גאקדפאדען איז געװען דער דאן-קישאט פון דער ײדישעד בינע, איז יצחק לירעסקא נעװען זײן נעטרײער םאנכא פאנטיטא. הײנט ־צו טאג, װען ײדיש טעאטער א־ז שוין א פאך טיט פארײנען, מיט רענויאמינם, םיט פונקט;, םיט איסורים, װאם יע־ דער מעג ־א אדער נ־ישט טון — איז שװער צו זאנן, װ א ם יצחק ליברעסקא איז געװען בײם ײדי׳טן טעאטער. ׳טלום־עריכם װאלט געואגט־: ״דער כל ולך םון ײדישן יטעאטעד״. רעמאלט אבער, אין סזאנ, װען אברהם גאלדפאדען אלײן איז נעװען דעדאקטאר און פאלקס ־ דיכטער, האט זיך נענוי־ ט־קט א מענט׳ט מיט ענערניע, מיט התלהבות אדויםצורוםן א־ן לעבן דעם עמבריאם פון ײד־שן טעאטעד, װאס האט נענעםטיקט א־ן אברהם נאלרפאדען. יצחק ליברעסקא א־ז עם געװען. ער האט אויםער דעם דורכנעישלאנן דעם װענ, אויר װעלכן גאלדפאדען האט נעדארפט נײן. עד האט באז״טיקט די שט״נער אין װענ. ער האט דורך זײן אינעװײניקםטן פײער װי מיט א םאקל באלויכטן דעם װענ פארויס פאר נאלדפאדענען.!פארבינדוננען מיטן צױן־פארײן א־ן רומעניע צו שאפן א פובליקום אין רומעניע, הלואות ב״ פרױואט־פעדזאנען, אנםירן מיט דער טרופע אין שװערע מאםענטן, דערל״דיקן אינעײײניקםטע םכםוכים, ארויםברענגען אקטיארן און פיעסן־שרײבער םאר נאדל- םאדענען, בשעת הדחק אלײן אנשרײבן און אויפפירן א פיעםע און אפילו בארויקן די אפט אײפערזיכטיקע םרוי גאלדפאדען, — אלץ האט נעהערמ צו ליברעםקאם ״אמפלוא״. און דער לוין — אפטער, זײער אםטער, הונגער. ליברעםקא איז געװען םאר די אקטיארן דאם םארבילד, װאם פאר א שכר מען רארר נעמען םאר דינען רי עבודה םון ײדי׳שן טעאטער. װען א אנרערער װאלט נעשפילט ב״ם ײדישן טעאטער די מיטן טויט פון יצחק ליברעסקא א־ז אװעק פון אונז רער לעצטער עדות פון דער נדינדוננ פון ״דישן (גאלדפאדענישן) טעאטער. דא און דארט זענען נאך פאדאן פעדזאנע;, װאס האבן מיטגע־ האלפן דעם ײד־שן טעאטעד אויםטון זײנע קינדער־שיכלעך. יצחק ליברעסקא ױםױ (יאזעו*) לאטײנער, דער פיל־פארשריגענער דראמאטורנ, יאםל עדעלשטײן, דער אײנציק באמת רײך־פארבליבענער טעאטער־ אונטערנעמער, צעזאר נרינבערנ, װעלכער האט נאך אין קאנםטאנ־ טינאפאל נעשפילט מכירת־ױסר־שפילן פאר נאלדפאדענען, בינע אבראםאוױטש, ״די םאמע פון דער ײדישער בינע״, ליזא אײנהארן, די ערשטע םארקערפערין םון ״שולמית״ און די אלמע קאמיקער