Literarishe bleter · 1930-08-01 · 31 (1.8.1930) · p. Seite 583

_זײם 583?8* ■3?יםעך ׳^ע נ<ם■ 31 (328} א זײנער האהב זעקם א־נדערפרי מוז ער ׳עוין ז••; א־ן רע־ ראקצ־ע; און עם נע־ײערט אים ככועע א יםעת צוצופארן פון ז״ן ר־־ם צו רער רעראקציע-צון יעטײט עד אויף ארום פ־ד א זײנער פארטאג. נויהא, זוטעד טאכט עם :אך נ־יםט או־כ. א־ז עם נאך, פאר־ קערט, א רערפר״םוגג פאד דעד ניככור,. דער ריז :•ו-־ארק, װעמען עם איז קוים-קױם געלוגנע; עדיצט א•; יםפעטער :אכט צו כאפ; א טװאכ; םו־־גאכט־ק; רר־טה — א דר־טל ט־ט יםװעדע הרוטות פון :אכאגאנר-פ־ירערגר־קע •טטאט״טע צוגן או; װ״זר-צע-ױכעטע א״טאטאביל;-טח;ות — רעד ר־ז;•ו-־ארק הויבט ױך טו•; א״צט א; אױפצװועק;. ער װ״כט ױך א.ײס ר• א••:; ט־ט ר• טירב־ואנגם און בעקער-װאנ;ם, ט־ט ד• פא־טאגיקע ראםט-אױטאטאב־לן, הױך- אגגעיארעגע טיט פר״םע כערג נריגם; ברעדר״... א, אזױ א־ז עם זוטער-צײט; אפ־רו פײנר םוױטיםערן ראך יםױ; א•; רע־ יםעה פון ע. נעץ אױ־ טערעפאן-רראט;. ריערפא־ איז ׳<ם אכיער וו״טיע־־צ״ט גאגיז יםווער. ־ע־ ה״פט. .יוע; טיע; יםראפט כיז; אױפיםטיי; א״ך ױייער יםריעכט או; .־. פע־ריל,: טע; האט ט-א, טיע; זאי;אך הם-והר־רה;״םט פא־יםפיעט ק; או פ• יםט״, צו רער צ״ט. א קר״גיק״ט וואם יעם װארט רעטארט פא- םי. ט, א *צ״טוגג, אוי־ וויערכיער יעם קוק, אוים ציעגדר־קיער אי; צעגרר־קעד ט״זגטיער אױנ;ן... או; .־אטכאם קא; ױך ארץ;״םט צ•- נעװ״גע; צ-ם אױפיםטײ; פ־־, כאטים ד• ראױקע יםטערע ז״;ע האיט ער ׳ם•; א; אװדא• א פאו •א־ ט״םה -אטכאם א־ז יםױ; :״םט ק״; ״גגיערע; יער איז יםו״ א טיעגטים ארום פיערציק, או; די ג־עזערעך פו; ריעכ; האכ; יםױ; ראגג אננעהױב; אונטע־צװױאגעז כ״ א-ם... צו פע־ציק ־אח אפיםר האט ער רעריםפ-דט דעם הארכםט ז״גיעם אביםר צו-פריר אפיםד איז יעם ברױז ריעדפא,־, װאם ער א*ז א;יע־- װאםטיעױקער, א.׳; ארערר״ ט־־וים; או; ארעררי• הוראת; א־ז ע־ ריעצטנפ נענוינט צו געפ־גיע; כ״ זיך>• װאם א־ז רער ה־רוק... ז״ טוען א־ם אפ־םד, אט ד• א״גגיע־ערטע װײטיק;, טער װ״, וױ ״אטתע״ ־וראתן או; וױיטיק;. ־א, וױנטער-צייט א־ז עפ דעד־בער גא;ץ יםװ־עד... א טאדניע זאך, װאם א•; דער פר• א־ז יעם עפעם אטאי א וױגט א־;דר,״ם;. איטע צ״טוננס-כרעטיעד דד״יע; ױך א״ א נעוױרבר. רײע; ׳םװײגנר־קע ראטטעדגעם כאיםנ־ררען ר• נאם; — כרעגיע; טױט און רװיהד־ק. קי•; רעיער־קע ניםטה נ״םט צו זע; — קײ; קאץ, ק״; הונט. אויפ; היטר יאג; װארקנם — כ״וע קוררעװאטע כורדא;; פו; װארקנם. ק״; ם-ט; פ״, א רכנה, ק״ן יםטעד;. א פ-םטק״ט א נ־ויביםטאט״ם-כי־נאבטיקיע. טיע־ נ״םט, וױנט; אקער; נאכאנאנד דעם היטי דיעם דרו־ם;, דיעם צוגיעפ־ויריעניעם אםפארט. או; יעדניעץ א••:־ ד• :אענטפטע אקעא;ע;-װאםעד; הור״ע; אװרא• א־צט ד• ט־טננאכט־קע ׳םטורעטם א״ װאםער-זאװערוכעם. טיםה ראטכאם א״רט רודך ר• נאם;, צו דעד;אענטפטיע־ ׳םטאט״םע־ כאז־םטאצ״ע, א״נער אר״; א•; דער פוסטעני׳ם פון אזט־ו־קעד ׳םפיעט-נאכט — ארײ; יעפעם זױ א; אומ־ויקעד גרגור אץ פארטאניק; ׳ערעװ״טע־ װיערט א־ם אפירו אכיםר הייט- רעכיעח רא כאטים נאך ט־ענטים;. רױט ד• כנד־ם אדיער ד• פעקרעך אינםטרוטענט; כ״ רי פ־ם רערקענט טיעך א־ריענד״םע האפ;- אדכעטיער א״ טדאנפפארטרער, א־טאר״ענ״םיע ׳םװארצא־כיעטע־ ערגעץ כ״ א םאכװיי*)-או־פגדאכו:ג, נענעריםע טױעדער-נעה־רפ; טיט װ״םע פארטריקנטע פראםטער-יםט״קרעך א״־ פניטע־... — רייכער-אננעטוענע פאכאזיםירן — ז״ פא־ינט־ינ-ר;: ראפ זענען אלץ אזונע טענטים;, א,״,■' װעטע; עם איז יםװעד צו ט־יעפ;, װאפ עם האט ז״ אזוי פ־י אױפגיעהױב; פו; ז״ערע גערענערם — צו װאפ פאר ניעה״טיע כאיםיעפטיקוננע; ציען ז״ איצטר ארע זיצ; יםװייגנדיק אזױ, טיט כר״ך-אויםגעצויגענע פניטיער — א םך ׳םװ״ננר־קער א״ א״נגעיםראםענע־ װ• יעם ױצן נעװ״נט- רעך פאםאזיםירן א״ כייטאגיקע ערעװײטיערפ און טיטאטאל דובט; ז״ זיך ־אטכאטע; ארע, ארע א; אויםנאם, אויפ עפיעם װ■ אזערכיע תפופים: תפום־ם פון ־עם ריױק; כ־ך, װאם װערן איצט, אי; אוטע- טיקע פא־טאניק-כארױכטענע װאגאניעם ניעפירט צו א; אוטכא- יםטיטטן ׳םרעקרעכן גורי רעריבער ױצ; זיי א־צט ארע דא א; ליםו;. ־עדעד פא־ט״פט א•; ז״נע ריעצטע טהיםבות... * או; באהאננע; טיט פראטבעם או; ררעטראך או; װאקפ-ױגרע;, וױ געה״טגיםפורע אזערכע כ׳םװ־-גיעטדאגקיע;... ׳םארטר״ז או; קו- אנטרא, בענעדיקט; או; קױראםא, קיטער או; קירים — ארערר״ ג־ע- הויבענע אימפאדטידטע ריקער; נעפינט איר דאדט כא אים: גיעטראנ- קען פאד גאר, גאר נער״״בענע גערענענהײט;. או; א םיזפדיז האט ז״; געטדייע זוייב היינט.א:געגד״ט פאר אים — א םױרפריז, װאם א־ז א פרײדיקעד אנזאג אױף פר־רינג... א־ר איז נעטיעך גיערוננע; צו קר־נ; פאר איר ריב; טא; פר״םע טרו- םקאװקעם, כאטים עפ איז נאך איצט גיעװע; ער׳םט םוף—װינטער. נאטיררעך, א־; א; אראנזיםיער״ אױםגעבאװעטע. א, װי ױ האט ױך עם באטיט היינט — כאטים זי כאטיט ז־ך ראך תטיד, אז רער טיים זאר ז״ן נעדעקט רייך או; פאריםידנאדט־ק. זי טראכט ב״ זיך• — אפיםער נעממ זיך ז״; כטודנעקייט או; פאדב״טערק״ט ר• רעצטיע צייט פו; רעם, װאפ האט זיכעד פאד־םיריענע עגטת-נפים; כ״ זיי; ׳םװיערעד ארבעט אי; ריעדאקציע;׳... אודא' וזעט זי טיט איפ ־םטועם; זזענ; דעם, זיך נ״םט פאנאנ-;־ערפרעג;—טאטער װעט עפ אים נאך הרירה טעד אױפ־ײצ;. — אוראי פאריםטייט זי, אז אזא טי; אדכיעט — פא־ נערט באויזן — איז פאר אזא אײרער; או; גייםטיק; טענט־ם; װי ער יםװער, ז״ער יםװעד... נאד װאם קע; זי אים א•; ריעם נעבעך היערפך ריעדפאד כאטיט זי ױך טאקע ארוטנ״; א־ם, װי ארום א קראנק ק־נר, יעדן טאג פאריםאפ; אים װערכע םיאיז נ״ע אוטדערװאדטע פד״ד;, — אטת: קר״נע פדיידן ברויז, הייט״ם־ע פד״ד;... אױף נרע- םיערפ איז זי פיםוט ני׳םט פעיק. — טרוםקאװקעס... אױםטעקעגדיק הייט״ם גיעכעקם... או; אינ- טיט; טי׳ם: פרייםע כרוטנדיק־ע נעדאנ״עם א•; א יאפאנ״םער װאזע. אכעד זיעט עד רע;, דער טאן אירער, די ר״כק״ט פונם דא- זיק; טי׳ם, ײי ארץ איז צעיםטעלט אזוי האדטאנ״ם או; או־פ; ארט, א טיים געדיעקט אנם טינדסטן פערעחי אך, װער װייפ... אז יער נריב׳צט זיך גאר או; גראבלט זיך די נאנצע צייט ארץ אין זיך. םאטע צום אנהויב עס;, אז זי דערראננט א־ם צועריםט רעם טערעד םיט; צעכראקט; קד־׳םטאר—א-ז, אוי־ װערכ; עם זענען או־ם- נעריענט קירע ׳םטיקרעך פדאטאפראזטיע—רעבעריקע אויםטער; אוי־ זייעדיע ברוינע, װי פארזיםאװערטע, ׳םפיצ־קע יםארעכצ;—יעםט ער יםוי; מיט קנאפ; חשק. או; אזוי דורכן גאנצ; טיטאנ, דורך די בעכטע נעריכט;. ניי;, עם װייםט אויס, אז ראטבאם האט נ״םט קיי; יםום פרייד פוגם עםן. עם פארט אים אפ׳םר פאוצרינג א״;, אז פאד אט די טי״עדע טאכרים האט ער יםוין טענרעך צוט״ער כאצארט.. און צוריב װאם ראדף טע; דאם ארץל נװאר־ צור־ב װאפ קארטעט טיען א־ם אזוי םטארק — װאם װיר טע; דא פו; אים אויספ־טער;? א פעטיע נאנדז צו דער ׳םחיטד,? און נאר צום םוױ טיטאנ, דערראנגט זי אים עריםט אױף רעםערט פ״ א-רא-טאד, און דעד פ״ איז אזוי טחיהר־ק ארוט- געברוינט, אננעפירט מיט ציטערינק—עפר און טיט א קאנדר-צוקיער- ריקן םאום, און םאטע פון אויב; א־ז נאך אנידערנערײגט ניעװאר; א קויר װאנ־רע א־יז-קרעם, קא; ער עם יםוין טער נ״םט אױםהארט;... ־ער יםטופט עם אפ פון זיך מיט רוגזה, כטעט טיט רציחה; — רבונו יםר עורם... װאפ קארמעםטו טיך אזוי פיר... װאם ׳םטאפסטו מיך אזוי... און עפר-פ״ א זײן—װו ׳םט״ט עם נעיםריב;, אז יעם טופ נאך ז״ן פון אויבן טיט אייזקריעם אויך, הא״ :עם יעם אװעק פון מיר, א־ך בעט דיך... דער ריזיקער ווילינדער פון יגטאד און בענואן, װאס הייםם נױ־יארד,; דויד רעי :אכט װערן מעננױדן איבער־ געװאייפן דורך זײנע געדערעכ עין אײן זוים צזם צװײמן; אויסן צװײםן זוים איז װא־ םע־־דיקעי באגינען און האפ־ גונג פון פרימארגן. א פארטאג — מיט דער אויסנאם פו; יטבת און זונעיין, װען די צײסונג װעדט נעטאכט עדיסט;אכטיטאג — פארטאג, *עטײט ראנובאם אױף זײער פרי, אונםערגדונט־באן.