Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 6 (1930)
- Issue
- 30 (25.7.1930)
- Date
- 1930-07-25
- Page
- Seite 568 (sequence 12)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 62% known words query
- IRI
…/4795427-8801021-8802088--05754-4800909- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
?יסעד^רי^ע 73;וםסר 11ם, 50 (325) ן״פ 568 ׳צטיאנדיקן בואװאר אין א הײםן זומער-טאנ, שפאצירס ער דארײ א״ט הין אדן צורייד צװישן די סטאטוען פון די אומשמערבאעכע, װאס באזוימען בײדע זײטן פונם הואאא — יןאאטע, ישטײנערנע און נײאניטענע, אומ׳טטערבאעכע. נאר אך... אט די םטאטוען-אאײען בא- רויקן יעוין נאר נארני׳טט ראנענאמם נעמיט, אזוי װי די שאטנדיקע קיאקײט פון זומערדידע בואװארן... פא־קערט נאר: ז״ ב־ענען נאר אין דאמבאמען עפעא פאנאנ־ דעד זײ ביאזן אויד פײעראעך און בענקענ״שן, װאם ער באמיט זיך דאך ׳טוין אזוי אאנג צד האאטן אונטערן איט פון די דורכנעברענטע יארן זײנע. יא, א״ך ער איז אמאא אפ׳טד שוין נעװען אויפן װענ, װאם פירט אין זײנע אומבאשט־מטע רעגנבויניקע װייט;, צו אאע מעגאעכע איכסיקע דערנדײכונגען — צו ״אומ׳טטערבאעכ- קײט״... יענעט הארטן און װײטן װעג האט ער אכער פרי פאדי׳אזן פאר אאקנדיקעדע, װ״כע־ע און נאענטערע װענן. פארראב .צישמײמר״ — לפמבעי־ג י-טױן ךעדעינעז: ■■₪■■■■■ ד״ר דבורה פאגעל ט א ג ־ פ י ג ף ר ץ (ל י ד ע ר) מיס *״בגונגען פון ארסיסט־מאלעד ה. ׳כטרענג. — פ־״ז 4.50 ניאד;. בובהענדלער ב־פא־אטעקן — דאפאט־ .23 1\1׳\\316א ,3׳\\23<זז3^\ ,"ז116כץ8״ 13זז12161\61ק5 אין פא״צפ־ײט ארו־ ז־ך ־עם ־יח פון נעזונטן װאקםן. ׳ט *צטארק זייריק אץ ענט- ױע;ן פירט זי זיך רעדאר פינע־דכ**: ג*ט ז*ך בייו״ז א*גר*,5ר*טטיי א״נציק ױארט נ״טט. זי פע*ט איט ק״ן יכט א־כע־הזין. זאר זיך ק״נניאר טער ני א נר־ אז ־?*כ ••••קו •11••• ו <—1 ו *• י 1 ,,ס < ו * **—> רעצטע כיא״... טעױ — ב־איז ראנךרען.... ־ך ׳כוין יכואד־ק, װאכ מ־ט צ״ט רעינאך פירט ז־ ז א ראננע א־־ פ־אכטן אויפפ־ר־־ז־ך פא־יעאפט ז־ אזו־פיא ענמת-נפיצ אזא נ־־עכ־; אז זי אאײ; אס״יו ,.ך -א,- אױך ...״״ דע־״ו ב״ איר א־ן ־־ אײנן א־ז מ־כה ־אמבאכ נאך אאץ געװען דער גרוי- כע־ ־כ־־־בע־ א מענט־כ א זעאטענע־, װעאכער װעײט װײניק פאר- ־כטאנען פון דע־ ג־אבע־ װעאט; א נר־־כעד מענט־כ, װעאבער א־ז נעבעך נעצ־װננען א־ועקצונעבן זײנע בעכטע כהות א פ־עמרער א־בעט. אן א־בעט, װעאכע דדיבט א־כ נזאנייכ אװעק פון זײן אײ- גענע־ ה״איקער קינסטאע־־־כער עכודה װ״א עאאא האט דאך ק״נמאי נייכט נעוװסט: כאמע ד־ בעכטע פ־־ינט זײנע, װעאכע כאזובן ז״ פ־ן צ״ט צו צײט א־נ- ־ע־ה״כ. כאט־אבטן א־ב ־כוין אאנג װי א ״נעװעזענעכ״.. הײנט װ־ האט זי נאך געזאאט װ־כן, אז אפ־או עי־ אאײ;. א־י־ גרויכער מא;. באטראכט ז־ך יכ״ן אא״ן אויך גא־ אאנג װ־ א ״געװעזענעכ״? װי א איטעראר־־כע ־וינע׳•.׳ װ• א ״האפנ־נג״. װעאכע האט ז־ך נ־יכט כא־עבטיקט? װ־ א װעקכא, .װעאכער א־ז קײנמאא ני־כט כאצאאט געװאח? א. בײ א— א־ז ער ראך נאך אאץ נעװען דע־ זעאביקער, װאכ אמאא — '־עניע־ כא־־מט־עײ —יכיג־ ־כדײכיג־, וו־עמענכ װונדער־ איעבע א־ן װ״טע אירער ױ האט מ־ט אזו־ פיא ־א־ צוריק ג־עאײיענט— ,־וען זי איז געז־עכן אין א ״כ-טוכד־קן פריא־ננ-טאנ א••׳ דער קיאער ע־ד־ענע־ פ־־זביע פון זײע־ קא־ין יכטיכא — ג־עא־י־ענט ז״ נאך ־א־ט;. אינכ ־ו־־טן. פרימ־ען א.־ן נאו־ביקן ׳צטעטעא־ע. װאכ צוװיב־ פ״כט־ע טא־ר-כט־עפ־עכ א־ן פ־יאן. פ א י ר א נ ב. ק ר ע צ י■ י ן אינניכן רעריכ״נט א נײ אעדנבוך פעסטע טריט פ־ן פ. ה״אפערין און מ קאנאנאװיטיכ — רייך א־אוכטרידט — ייד״כ אײענבוך פארן דר־טז אעיניאח אפט״אדננען•. ז. הא־בסט־: צורי־ צו דער איבעמ; גאדדערנער פ.־;־ זומעי; היגמעי דער יבבאמ; ־ב־עמ־האיבסט. י־. ווינטעד; איז דער װ״-ס־ער װעלמ; צ" דעי ארבעמ; אי; .׳:. פ .־ י א ' נ נ; פיי-יאר; צו נייעס דעבן; קומס דער דיבעי זיצײד 4. דער׳צי יאוננען. 8 1 ^_פאראאג אברהכ פאאטניק — פיאאדעאפיע ע ר ׳כ ט ד ע ר ׳כ־ י נ ע ן: י. גאלדשמידט אין צײטן פינסטערע אוז בײזע (פאעמעם און נאוז־עאן > — ־רײז;ו ניאדן — הוי־ס־איקיי;־: .23 ,3׳\\523-ןן־,ז\\ ,"זכו1כץ8״ 3וח1י.11כ1פ(6קצ ז א־צט נעפ־נט ז־ך ז״ע־ ה״ב א־ן א יכ״נעכ. ׳כטיאן און יחוכ- ־יקן .־ו־נקא פ־נכ ב־ך נױ-־אי־ק; א ־וינקא. וװ עם הע־יבט. דדבט זיך. א־עמאא אזא זאטע ־ויק״ט און א ױמטוכדיקע צופ־־נה״ט— ע־נעץ א־ן א ״א־כינגטאן-ה״טכ נ־יכק־כה... כיא־ז גא־נ־־כט אזוי ־אנג, אד ־אמבאכ תען ז־ר עכ פא־נינען צ־ רעבן אי־ אזא פא־- ***•■^♦*^ן *טטאט״ט״'"* ** 21*לפן '״אק״ע״יי״עיייק״ט הךךז^ףן כיא־ו גא־נייכט אז״ יאנג, ז־נט עכ זענען פא־יכױװנדן די אמאאיקע צײטן... פא־װאכ האט ע־ ז־ך באזעצט ג־אד דא? ה־יפטזעכאעך אפיכ־ד ־ע־פא־ ־ואכ ע־ האט אכ־כא צ־פיא נעאט א־ן קע־כענע; דעי־פאד אפ־כ־ ־ואכ ־י טאטאיע ־ציפער פ־ן אאע ז״נע באנק-כיבאעך ווערט פ־ן ־א־ צ־ ־א־ ב־כוכ-אופן נ״כט קאענעד נא־ — מען מוז צינעבן: ע־נעץ א־ז דא פא־אן נאך אן אנ־ער טעכ ־ע־ב״, אן א״דעאערער א־ן פא־ה״אענע־ע־ טע- עכ ט־עפט אמא־. א.־ז ער קע־ט זיך א־כ אה״כ פון ז״• א־כעט א־ן ־ע־אקצ־ע אכ־םא פ־יע־ וױ נעװיינאעך. ראכ פאםירי־ דעמאאט, ״ען ע־ פא־כא־־כט נ־־כט אין קאפע אוױי צו ־כפיאן א יכאך ארע־ ־ביאותן מ־ט ג־טע כ—ע־ א־ז ־עמאאט װאנדערט ע־ א־־כ אכ־כא א־ן דע־ א־־טיקער געננט — א־ן אט הע־ א־יכטא- ד>,*^ן^ץי***״י^י**יי״*,^ך ^** ײ^יײיײךיק״געי׳י״״לעדער ג*׳^ג*י* •^•^ן^ ב־ענגען ־עכ ע־יכטן האיבן טאנ א־ן דעכ ׳בטו־ב־קז א־ן ׳כטינקענ- ־־קן ־ א ו ן - ט־ ־א ו ן. — װ־ פא־ ראמבאמען א־ז ־אם נ״םטיקע געיכטאנען א כך ־כא־פע־ א־ן עקאד־קע־ איידער האכ פ־ז״כע — האט עד א־צט האכ נעפיא פון א מענט״כן, װאכ ׳־בא־י־ערט א־ונטער פ־ן זיך ־־ פא־־כױ־צטע א־״בעטײ-קאײז-עד ז״ניע אוז דוא־פט ז־ך א־״ן כאהן א־: ־־ אפפ־־יבנה־קע דואכעח פון א י־א׳ ־ואד־־קן טייך. באאנהזשענה־ק הא אזו־ א יכטיקא צ״ט. ״דעי־ יכ״ן ז״נע פ־ם פון ז־ך אי׳־־ן צ־ ה־ ה־־בן א־ז כערנאעד ב״כ הא־אעמע־ טײך, א״י־ װעאבע עכ געפ־נעז ז־ך ־■ כניניכ פ־ז העה נױ-־איקע־ אוני- ײע־כ־טעט. א־■ ־א־ט — פון די פואע בניניכ מ־ט זייא א־ן או ז״אן, מיט קואי׳ז א־ז אז קופאאן — א־ז ז״ן באא־בטםטע־ ־ו־נקא, ךיגר ,,רזאלא #ןלו פײס״ װי דורך ה־ ר־־ען ב״מע־ פ־ן א ־כאטנהיקן און קיא-איינ-