Literarishe bleter · 1930-07-25 · 30 (25.7.1930) · p. Seite 567

זײם 567 ליססר^רישס ם7סססר 11ם.30 (325) א שטײנער, אז זי זיצט •־.זזיז א דינוט צען אזױ א סערנאיװערצע■. רער אעפא אױפנעהױבז אץ ־ע־ .־עבטעד האנט. ־אב כזױר — אפ;, רי אוינ; — אויםנעגראצט איז פי־כט. עב קאן ז־י;, אז רע־ טא; א־- רער האט יבוי; צו איר א פא־ טאא גע־ע־ט, אפיב־ א פא־ טאי ט•־; א צי געטון בייב אדבר אויך... ז־ קא; אבער אר־ו נ־יבט אױעהנעטע; אירע אויגן פונים ׳בפ־רער עריבט אז יענער ענריהט, װע־ט ט־טאטאי װ־ אפנעטו; ־ע־ ב־בזר, װאס האט א־ר געהאאטן י־ז א־צט אזטבאזוענר־ך צזנעקאױעט צזט פרא־ו. ערצא הז־בט א; ־בטארק צז אפראר׳•.־;. א־־גנטיעך אפיא- דיר; ארע אי; רעבטאדא; ראב װזנדע־יעבע ־בפ־ר; רעט א־טאי־ע- נערם, אפראדירן אפ־רי ־בטא־ק אזן באנײבט־ערט־; אבע־ ־אט־אטע; דזבט ז־ך, אז ז״; פ־ז־ אפראר־רט א בך ־בטארקע- א־; י״״ב־ייג־. זו־ עטעצער אנרער־ב א־; רעבטא־אן... א־; א״ך ר־בט ז־ך א־ט, אז פז; א־ר פניט האט ז־ך נאך ־ע־ ב־בז,־־ אר־ו נ־־בט אפגעט״;. ז־ גיאצט נאך אר־ו נאבאנאנד טיט א־רע פײבט-ברי־בט־־בענד־קע אזיג; א־־פ; ״•היאער ־עם ׳צפירעדב פנ׳־ש א־ז נאך איצט א"ך שײעירעך א־: ז־ך ראזן רויפן איבער פערדער, איבער בערנ, א־בער ט־אאן — און ■בי״ע; אזוי, אז; שפרינגע; נאכאנאנד, או; ־ברי־ימ... עררא דאטבאט פרענט־ דעטארט אײריק דורכרויפ; די נאס: זי ייענט־ זיך פיק אזוי יבורדיק, װאם זי רופט אזיס בי־ פעטדע טאנ- בי־ק ״אזערכע געפיק״ זי פריענט זיך פיק אזוי זינדיק קעגן א־ר טא;. טחטת ר־ נראנצנר־קע און אויפגעצ־נדענע או־ג;, װאס איר יב־ינקײט־ ־־פט ארו־ס בײ װ־אד-פרעטדע דזרכגײער א*יף דער רוייב־קער נאב. ז־ פרענט סט־ארע; זיך דעריבער צו באזוײזן ז־ך אי; גאם זעאט־ו, ז־יער זערטן. און טאקע; זי האט־ ני׳בט נעהאט קײ; ׳טום נייט צו װארפן ז־ך טענט־־ב; אוטזיסט־ אי; רי אוינ;... אז קוטען קזמט איר טא; א הי־ט ל־־ער פרי פז; דער אדבעט — סיא־ז נאך באטע בײטאג. רערנאך קזטען יבזי; בארר די קינדער פון דער יבוקע. און א־ר טא; אר־י; פא- ־ערט אז־ך צו זיך אזוי פיר או־פטערקזאטק־יט־ אז; זארנ, װ־ א קאפריזנע קראנק קינד: װי מע; זאר עס נייבט רײג;, װײנט עב... סיאיז א־ט ׳ברעקרעך יבװער צו האײיר;. דאט איר אײך בײטאנ. און אין אװנט — טיט דער אזיסנאט *ט פ*ן יענעדב דיבט זיך, אז די עדנהטלי ־אמבאמע; עי־נסט־. באט־יב־ אװנס ז״ער י ־ער; פ.ץ א־ץ מאר א װאך, רײנט־ ז־ך דער מא; אירער אפ׳ט־־ טאדע אן צי יטטערצן אביטכ י'ל '*'" נעז־בט־ הו־בט־;איפעפטיקוננ זײן : פ־ץ א־וב ניץ א זײנער עד מוז יעם טאן. צזריב :בבאריט״נאעוע אט די צױײ נרייכע אין א ־רקונג פץ אונט־עד רער ײ װידער אר״ן ־אד יבטייט עד אוי* זייער פדי פ$דט$ג נו׳ װעט זי אז״ פייל פא'- אזי־ איט אנגעיטטעילט טיט יאס זענען אז־נן ערראס, װ נ״עט אדויסגײן פון *עטיב בר. גיט א טאך ׳־דערן אץ א העפרעבן יב־מ״ ג־ט א; אי נעטערזננ.׳... ע־ ־יין יעטערן... אץ מיבה ־אמבאב? א־ב קא; מע; ארץ נ־־בט צ־פ־ איבערציחזין צ־ זײנע מ־ט־בפ־רעד אזן הו־בט־ א; טיט דע* פידר װעי־טערע ״קאדפע םיא־ז ראך נעײען א<יז א צײט־, ײען דאס פ־נ־אבנ״ דאם זערב־קע טזז־קאר־יבע יבט־ק. און װ־דע־ קזטט־ פא־ ראב זערביקע, ־זאב פ־־ע־. עריא בר־־בט־ זיצ; א פארנר־װעדט־ע, ט־טץ רעפר א״פנעהזיב; א•; ה־אנט־, ט־ט א־ד פר־־ב מו־א קינר־־ב פאנאנרע־געעפנט — א־־־< ר־פ; זע- אץ ט־ט־ :ענעי א; אקא־־בט-אז־פגע־נ נע; י•!, 11<•'-* '<-<( א־בערנענעב;, א״פנעהזיבן אז־פ; ־בפיאער און זענע; או״ ־ידנר־ק- פײכט־. זי הערט וו־דער נ־־בט ר־ רײה, ט־ט־ זוערכע סע האט ז־ך ־בוין עט־רעכע טאר געװענדט צ־ א־־ א־ר טא; — נ־ץ, ע־ א־ז ק־ץ יבוס בײז נ״בט אױס;,• ער וויק נעטרעך, א־־ ברויז א־נפא־ט־ר;, װ־ ה״םט ראס דאזיקע ׳בט־ק ט־ט אד־נ־נעיז פ־עטר-נאטע;, זוע־ א־ז זיץ קאטפאזיטיאר אץ װאב א־ז דע־ אט־ער פיבט־ פץ ־ע־ דאזיקער קאטפאזיצ־ע — עד א־ז א ג־״בע־ טזז־ק-יענער ־אט־ באפ... זי אפער הערט קיץ א״נצ־ק װארט־ נ־־בט־ פץ ־ע־ ארעטע;. װאס ער רעדט צו א־ר, איר טא; עקז־בט״רט־ פא־ א־־ א־צטע־ נ־׳בט, נ״;; אז דער יבפ־לער ענריקט װ־רע־ ראס יבט־ק, אפרא-־ז יב־ץ א־ב א־צט א בך װ״נ־קעי מענטיב;, ײ־ פ־־ע־ אץ דץ ״אב אפיא- ד־י;, אפיא־־־; ־ב־ץ אי״ך באדײטנדיק ־בזואבע־, װי פי־־ער. טע־ נ־יבט־, איץ עייא אפראר־־ט־ א־ב נאך איץ פ־נקט־ אזו־ א־בעדגעגעב; אץ ׳בטזרט״ב, זו־ פר־ער אפרא—ר;׳■ אז טייא; עס נא־נ״בט אנ־ופ; קײז אפיא—׳־;! ביא־ז װ־ דאב ־זאיפ; ז־ך פץ ״בזוערע בװאר־עב א״■* א בדענ, נאפדעב, װ• ד־ פא־׳בפא־נד־יע דאטבע א־ז אייפנע- ־־ס; נעזזאר;. עס ־זא־פט ז־ך אז־ב ארעטע; אץ ד־ א״גן איר א״פפ־ר; ז־ך — אזז־, ארנפארי ד־בט־ ז־ך עב ׳־אטבאטע;. ־א... אפ־רז א־צט א״ך נעטט־ ז־ נאך נ״בט־ אזזעק א־יע פא־געט־ע־נ—קע אץ נעט־רײע בריק־ פ־נם ױננן א־טאי־ענ״ב; יבפ־רע־ — אזו־, אר־-פאיב. ד־בט־ נאנצע צ״ט־ רזיט, װ־ א בור־ק; ז־ץ פנ־ב האט־ נעפיאטט־. זיץ בר״ט־ע נאז טיט; האטע־י- ־בפ־ץ האט־ נעצ־ט־עי־ט. ז״נע קו־צז־בט״קע א־־נ; האב; נע־בפ־־צט פייע־ אץ װע; ז־י ק־טע; ־בפעט־ע־ צ־-ק אה־־ב, פא־ק־־ט ע־ ־אזיב רעב אט־עב פזן בעב, קאז עד קו־ב א־ז־בב־ענגע; רי אז־פנעיענטע װערטער װעאכע װערנ; א־ב. — פז, װ־אזז־ ־בעטסט־ז ז־ך עב נא־נ״בט־ . — ־ב־פעט־ ע־ או־־ז א־ר — זוי פי־ט־ ז־ך עס א״־־ אז״ א; אנ־בט־ענר־קע פר־• אץ אז עפנטיעב; פיאץי... אץ נאך אץ אױנזנה־־ט־ פיץ א־־ע ק־נ- דע־... אזױ זו־ א הצ־פה . איע האב; ־אך נעק־קט־ אײ־ז ד־י... אץ װ־, אז ־אב װאריט ז־ך צופעי־ק או־ך נעפ־נע; ט״נע־ א באקאנטע־-. א.ץ ז־ האט־ יאך ־עטאאט נ־־בט־ נעטזן נא־נ״בט־ טע־ - ז־ האט־ קי־נטאר נ״בט־ געט־זז נא־נ־׳בט טעי־—זו־ עב טזט ־עי ־בײנער בויב, זואס בא־ט אץ אפענעב פער־ א־נטער זץ אץ זו־נט־, —עס״ פאענט איב קי־נטאא פון די ריפן נ״בט ארונטער: א, װ• ד־ ־אז־קע ראט־״נ״בע קראננעז פאענ; עס אזוי א־טפאנ־ר; ד־ נאאױוע ט־ידרעך, אױף װערכע ע־ פרענט יא׳בר־ס; צו װארפ; ז־ץ נעץ... אץ פרענט• ער נ״בט זי־ערע קרי־נינקע אץ ריבע טוחותירעך נ*כ״ע פרעפן בײט זיינע פײערװעררןײטע רייד״ דיט זײן אידפאדיטטע;- ־רעכ; פדײדיקןיפץ עפעב א ז־סער אזן פר״דיקער פ־ראזאפ־ע, ײאב -ער ברויזער נאטע; הערפון האט נעקרוננען אזוי פארבאפנריק — ־עדאניזם? הע-דא-ניזם.... װאס א־ז דער חירוק: זײנע קויבן פרענן נאך ־עי־ציי ביבעת טע׳בה זיץ אזוי הייס, אז פא־כאפ; פרעגן זײ אזיב דעב אטעם. איץ פרענט ער פא־ זײ רעטארט א״ך ניבט־ א־בערניצעװע; יבט־קער נאנצע פץ װ א ל ט ע ר פײטעדיס ״טא—א־ס דער עפי- י־־־יעד■, אץ זיץ פראטער־ק; פאי־ביקז סטײר, אז ״רער ע־קר-ציר פץ א טענט־בנם רעבן א־ז: זיין רעבנם-קנו־ט זאר ברענען ר־בט־יק אץ ־ער, אזוי אז ער זאר ז־ך איננאנצ; אזיםברענען ײי א ר־בטיקע פראם״? ' י יא, דאם ארץ איז טאקע אטת אבע־ דאס א־ז אר־ז נעװעז אטאר... איצט איז שוין ראטבאב נעזוע; טיט־ א ה־פיבע עט־רעבע ־א־ עיטעד אץ איצט איז א־ש אוי־־ א קרי־נן אץ נענ־טץ אי־פז ־ב־ץ גע- י־ננע; איינצופראנצ; אץ ז־ץ ױננער פיי־ א פארקערט־ נעפ־ר,—א נע־ פ־ר פץ עקר צום א״נענעס פי־־יב; אץ געזונטץ רײב א־ר;, — א גע- פ־ר פץ זינדיקײט כמעט־ א־בע־ א־ר בריענד־קער אץ ׳בטעקעד־קעד ׳ב־ינקייט; א נעסיר פון ־ב־רדק״ט־ א־בעי ־עב, װאס ר־ פראב פץ יעבן האט נעברענט אץ א־ר אזו־ הער אץ רױטעד אזו־ דײז אץ פזר ט־ט פי־י׳בער קראפט־יקײט־. ה. צז ערציירן ברויז איץ פאר פץ טו־זנט — װענ; ׳־אטבאטע;, ־עב איצטיקן. אײנמאר אין א זונטיק האבן ז״ ז־ך בײדע, טא;—און—װײב, :עטאכט־ א שטיקר ױם-טוב יענעם ט־אג איז זי באפ־ײט־ נעווארן פון א־רע קיך־פריבט;: ־־ נאנצע ם׳בפחה איז גענאננען עס; מ־טאנ א־ן א שײנעם רעסטא־א; אייױ רױוערםייד-ררײװ מיט א װונהערריבעי־ א״סויכט־ אויפן טייך ־ארסאז. ייײ1 איןרעםטאראן האט־ דעמארט־, װי יעדען זונט־־ק, נע־בפירט־ א —ו־נטעט פון םטרונע-יבפ־רעי־: א זו־אראנטשעריסט. צי־וײ פי־רשפ־- ־<־, א באס, א האי־פע-יבפירער;. רע־ װאס האט־ נעשפ־רײ רי ער- יבטע פידר א־ז געײען קאנטײק א ױננע־ א־טאר־ענע־ ער האט־ גע- ־אט א ציבט־קן אץ פריש; אויסזע;, אץ ז״ן פנ־ב א־ז ר־ נאנצע צ־־ט־ פזניב שפירן געװען אזמנעװײנט־רעך ערנסט־ א־ן פײעררעך. איצט האט ער נעיבפירט• ראס ׳בט־ק .£טן1)61^ח\/ בעבק :אט־ב ײאם איז עם נעײען אזוינם װאס ער האט איצט־ נעשפ־רט האט עלרא, נאטיררעך, נישט נעוװסט־, זי האט־ דאך אפירו נישט נעװוםט,