Literarishe bleter · 1930-07-25 · 30 (25.7.1930) · p. Seite 562

?יעעדז^די׳שע פ־לעסעד נופ. 30 (325) וײש 562 7 ״ד״שע שעאשער, האט ער נל״ך, פזנם ער׳טשן טאנ אן, זיך א ראז געסון אין סעאסער פיס דעם אישפעש׳ אינטערעם, איבערנענעבנ- ק״ס, װאס דער ״דייבער סעאסער־באזוכער איז דערויך ססונר. אכער אס דער פאדיעסארקסער אינסעדעם צום סעאסער, אס די :ייע צענער־טויזנסעד כאזוכער ר״נן אדויך נרוים פאראנסװארט־ רעכק״ט אויך דעם ״די׳טן סעאסעד כוען טזז װי םידאדך צו זײן כאפדידיקן דעס אינסערעס. כוען טוז זיך װי סידארך צו זיין קינםס־ רערייע צונד״טן און געכן װאס־כעםעדע און װאם-יכסארקעדע אויפ- פירוננען און אדסיםסי׳עע כחות, סען דארף קאנען אויפהארסן אס דעם נעװארסיקן צייעסראם פון נייע כאװכער נאר ניטט פאררירן דעם קאפ און װערן צויכסעין ־עם סעאסע־-געכדויכער יכיעכסע, פאירעגענע, סאנדייס-געסאכסע ״סהורה״. רעד ריזיקעד צויצסייאם פון צענער־סוױנסער נ״ע סעאסער־ כאזוכעד פאדראננס פון דעם יידײען סעאסעד, פון די יידייסע סעאסער־פירעד נדויסע, ערנסטע אניעס־עננינע;, װערבע דארפן הויבן און דעיהויבן דאס ייד־עע סעאטע־' דעם יידיען ארטיסט, די יידיעע אויפפירוננען. ראסיי־ סיס אונזערע א־ינענע הענס נייטס אפיעסויםן און אװעקהרגענען דעס אויפװאקסנדיקן אינסעדעס צים יידיען טעאסע־ דאסיר נייטס אפנארן און פא־פידן ־י נייע צענער-סויזנסע־ סעאסעד-כאזוכער א גוס ייד־יס סעאסער׳ ע־נססע כאצױננ, יטיינע אויפפירונ- גען, גוסע ארגאניזאצ־ע, דאס דאי־ ז״ן דער ראזונג פון די פי־ ״ד״טע סעאטערן אין װא־יניע, װאס װעי־ן איצס סאנ־סענרעך פאר- פורס פון דעם אויסנעהוננע־טן ״דייכן טעאסער־עורם. דעד היינסיקע־ א־סיססן־צוזאסענפאד אין װא־יטע סוז זיך כאיכעפסיקן ע־נסס סיס דעם פאריכסארקסן א־נסערעס צים י־דייטן די פדעקװענץ פון די סעאסע־־כאזיכע־ פא־צענפאכט געװאין. ־א־ס, װו נעכסן זענען נעװען קויכ סו>ו באזוכע־ איז יכוין ה״נס נעװעז ססס,ו—ו>ס<:.ו. און אזוי יכוין ד• די־יסע ױאך, װי יעדן סאנ א־ז כסעס או־ספארקויפס א־ן ד• ארע יי־־יכע סעאסערן. ״נאװאיעצי״. קאסינסקי, ״סקארא״ אין ״עריזעים״ ציען צ• יעדן אװנס אן עורם פי־! איבעי־ 0י.וס.3 באזוכער, ׳ככת־זונסיק — נאך סערעד אפססאר װע־; ארע בירעט;, או־ך אין די װאכנסעג, איייספאדקויפס א פאד ~עה פאד דע־ פא־יכסערוננ, אין אויה די קאסעס פון ד• ״דייכע סעאסע־ן האס זיך באװיזן א ׳כירדערע, ײאכ סיהאס יכוין ראננ ני־כס נעזען: ״א ר ע כ ל ע ס ן א ׳י י ס פ א ד ק ו ־ פ ס ן ״ אין עס א־ז אינטע־עסאנט; אין ד■ ארע פיר סעאסעדן גייען ־• ־א־ ױאכן איץ די זעיכע פיעסעס: א־ן ״נאװאיכצי״ — ״דער פאסע־״, אין קאסינסקי איז גענאנגען ב־זן וו־טן ױר■ — ״דעד גזר;״, א־ן ״סקאיא״ — ״סעדקע קאזאק״ — (׳כוין א־בעי■ סז סאר) אין ״ער־זעום״ — ״דע־ אייביקע־ נא־״. און הגם די סעאסערן האבי יכוין גי־ייס געהאס ני־ע פ־עסעס. האכן ז־י אס די פיעסעס, א דאנק דעם איסדעדװאדסעסן דעי־פארג, װייטעד נעראזט ׳כפיאן און ד• נייע אייפפי־יננען אפגער־ינט א־ע־ אינגאנצן אי־אפנענוסען פון ־עפעדסיא־ אבעד צױאנציק ס״זנס סענט־כן האכ; אי; ־• פאריקע צװיי־ דד״ װאכ; כאזיכס יע־ע װאך ־אס ״דייכע סעאסע־ אין װאריכע. און אס ד• ציפע־ איז פא־ אינז א פיר־זאננ—יע, א פיר־כאד״סנ־ ־יקע עס איז פאי־ אינז קרא־ נעױא־;, אז ס— האכן יכסאיק דעד־ יכאצס אינזעי־ע סענרעכקייסן. אינזע־ פע־יפע־יע. סיד זענעז פיר יכסא־קע־ סע־ע־, װי סי־ האכ; יכיין ־־ יעצסע צי־סן נעסיינס. א־יכ ־ע־ כאזיך איז נעװען א ׳כיואכע־, א נ־יכסיקער איז עס פון אנדעדע זייס־קע סיבית דע־ ייד״כע־ סעאסע־-כאז־כע־ איז א־עם, װייניק־פא־סעגרעך, אין ד• העכעי־ע פ־י־זן פין — סעאסע־; האכן אים דערװ״סערט פונב ״די׳כן סעאסער. און װי נא־ סידאס איב נענעכן א סעגרעכקייט פאד נידעריקערע פרייזן צו כאזיכ; דאס ו ת ד ה צ• ד ש ע י # נ $ ס ם 1 ר ק א 77 ה פ ה (װעגן רעזיבי־גנבה, .ױעגן ביליקער ־עקדאסע און אנדערע זאכן) ־יי־ס די פדאנע זייעד א;, אכער סיד האכן נאך א װיכסיקערן ענין, װערכער איז כיי די פדעסדע פערקער ׳כוי; ראננ דעגורירס־ געװארן— ־אס איז ד• פ־אנע װענ; ״דעזיכי־הפקרות״ — און װענן דעם װיר איך א־צס סאקע רער;. . אויב עס א־ז נאך פאריכסענדיעך, אז סען קאן זיך נעפינע; אונסעדן איינפרוס או; װירקונג פין דעב אדעד יענעם ארטיםס און כאװוסטז־ניק אדער א־סכאײו־סז־נ־ק נעבן אן ענרעכע נעיכס־ארט, ןדאס נעפינען סיר אין דעד ריסעדאטור, סארער״, סוזיק א א,). א־ז אבער רגסייי אוסדערראזבאד דאס הפקרות פון נאכקאפירן, א~<־ פיכוס איבעדטראנ; נאנצע װערק פון געװיסע רעזשיסער;, כיי װערכן סען האס נאך די העזה אנצונעכן זיך ארס רעז׳כייסעד פ־ן דע־ נעננבעסעד זאך די ריסעראד״כע דעפיניציע: פראניאס, רוה איך דא אן כ״ס ריכסיקן נאסען: ננכהן רעצסנס איז אויסגעבי־אכ; א נרויסעד סקאנדאר סיס; כא־ דיססן ד־יסיכ; דראסאסו־נ יע־ס ירעכס (ײאריכע קע; א־ם פון זיי; ״אפעי־ע פא־ "״ נראיכ;״, אויפנעפידס דורך יכירערן אין פוירי׳כ״ סעאסערן. סע; האס בדעכט; נעװאדפ; א; עפנטאעכע באיכורדיקוננ, אז ־ע־ סעקסס צ ז־ין נייע־ אפע־ע ״סאהאגאני״ איז א פראנ־אס פינם סעאסער־יכטיק ״די גרויסיכסאס סיס א״נאונאיינציקן א״נ־ װיינער״ פון דעב כאגאכט;, אבעי נאך װ״ניק באקאנט; רייפצינעד ד־אסאיסורנ, װארטעױ ניריריכס, װייא עס האס א םך ענרעכקייס סיס; רעצסנם װערק, באסיכ עס אונסער׳כ״דס זיך בואס אין דער פאדב, סענדענ־ז און יוי, אויי עכ װערן אי^זא כאעװאס סענט״כן, ווערכע האכ; זײעד פאנטאזיע און ׳כאפונגססענרעכק״מ אר״ננעא״גט אין א װערק, אייפ; יעצס; אינסע־נאציאנאי; א־סיססז־קאננ׳־עס אין וױן האס סע; ציױ״כ; אנדעד;, אד״סנע־וקס א פראיעקס א״נציפיר; ״יכוץ־דעכס״ קעג; א־סיססן-פיאגיאסא־ס; רסיכיר: א נעװיבער א־סיסט יכאפס א ־אי קוסס אן אנדעי־ע־ או; קאפירט אים א־נ- גאנצ; אפ סי• אי; יכפיר;, ס״ א•; נ־־ב, זאסרענדיק — דעדפארג- פי־ית פון יענעסס. סי־רסאר הדשיס־ראננע־, יכאפוננ. נ״כס איינסאר האס נעס־אפ;, אז אזא פראניאסאד איז נע־ קוסע; ערנעץ א״־ נאססשפירן אין א יאיע, װערכע עד האס פו; אי כיז תי אפקאפיי־ס כ״ א; א;דע־; אקטיאר און נעהאס א .־יזיק; דעיפארג ב״ב סעאטער־עירם או; פדעסע; או; סיהאס זיך נ״כס נעקאנס אפרײי; פין זיין ״סייססערהאפסעד״ קדעאציע. איז באיכע־ס א; ״אוסגריק״ און אי; דער זערבעד יכטאט כא־ װ״זס זיך דע־ אסתע־ ״כעפער פון דער ״ס״ססעדהאפסעד״ ״קרע- אציע״, או; ע־ װערס באנעגנס ס־ס א כיסערן פארװורך אז ער איז נאר א ״ננכ״, אז ער האס נאר קאפײס ב״ יענעב — סאקע דעם אסתן ״גנב״. נייכס קיין װינדע־ דער־בער, װאס אזא אוסנערעכסיק״ס האס אי־ויסגערופ; ני־־יס פא־כיטערוננ און פאריכאפז כ״ז בריט ביי סענסיכ;. װערכע האכן הד״כ־ב או;, מ״ירסאר, יארנראנג אװעק־ נענעב; ז״ער גאנצע ענערניע, װים;, סארענס או; צ״ט, כד• אנ־ ־ע־ע זאר; יכפעסעי■ — א; קאפװייסיק — זאסרען ד־ פירות פ•; פ־עסדע־, ״כױע־ע־ ארבעט איך װייס נ״כט, צ• סען איז אויפז קאננרעס געקוסען אי; דעס פ־ס צו א הסכם, אכע•־ װי סיזאא נ״כט זײן, האס עד א־זיס- נערופ; גענונ פרא און קאנסרא פאריכיראגן. פא־׳כסײט זיך אז אויך אונז, ״ד״כע סעאסער־סענט״כ;,