Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 6 (1930)
- Issue
- 29 (18.7.1930)
- Date
- 1930-07-18
- Page
- Seite 550 (sequence 14)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 71% known words query
- IRI
…/4795427-8801021-8802087--05735-4800891- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
4 ליססר^רי&ח ב^סםסר 012. 29 (314) 530 ׳י;ײ £ — װאס איז טיט דיר? װאם האט זיך דיד נעחאוכזטף האסג• דיך איבערנע־עראק;? דערצײאט ער, אז איס האט זיך געחאוכוט, װי אזזי ער איז ־עב אויטאדאביא אננעקו״ען אויך אן ערד־חאק, אז די איבער- ערער חאב; איב רערזע;, חאב; זײ אויסנעגדאב; א נרוב או; אט א־ס בויס נעװאאד ארײנזעצ; אין דער ערד ארײ; און דערבײ "׳נ;׳. — אט אאטיר זע;, װי א; אנדאנאב װעט װאקס;.., — אאטיר זע;, צי ער װעט זיך צונעבוע;. — אאטיר זע;, צי ער װעט באיע;. — האאט איב, ער זאא נ״טט ארויסקריכ;; — גיסט װאסעד אויך אים, זאא עד זיך צונעטע;... — ג־סט װאםער אוי.,1 איבז אז טע; האט אננעהויבן סאױכע; אויך אים װאסער, האט ע־ נענוטע; נעװאארעװע;״. א•; היריכבײן פארז־כעדט, אז דאם איז נייסט קײן װיסטער האוב פ•; א ייריש; אנ־אנאב. עס א־ז דערפאר, װאס די אנראנאטע; י״דן אױא״נעב ט־ט ר• איבעיװאנרערער או; טע; פארנעסט אפיאו. אז טע; א־ז א; אנדאנאב״. װאריב ראס יאר — די סז חדיסיס, װאס ה־״כב״; האט פא־בדאבט צ־וייגץ ר• איבערװאנרעדער, איז געװע; א יעיעכט יא־ א טריקענ״צ, א יאר פו; אוטנערעטענייש, או; די איע צײת אץ ננ״עות, װאס רי איבערװאנדערער זענע; אין רער צײט א־בע־געיעבט. האב; געי״נט זײעד חותם אויר איץ אץ ראך... אץ ראך האט היריעבײן דא נעפ־נע; זיץ ארט. אז אנזאג א־ײ א הײס אויפ; נעראנק קוטען דוד האפיעטײנם פערז;: אץ װע5ט אן דאך אויך האיב, ראס הא־ץ א צארטע יעװאיב אץ ׳ענאבא אביםא אײם , אץ די אויג; א פראגע: הײם? אט רי אאע אז באדאכטע ײרן, אט רי צעיעדאקענע, פאר- ׳עיאכענע, פארוואראאזטע. ארויסנעיעטויםענע. װעאכע האב; זיך ט־ט א־טפעט א אאז נעטץ אץ װײט;, אוטבאקאנטן םטעפ, װאם ײאאגער; זיך אינטערן פרייע; היטא, טיט ד• גרויסע ׳עװערע יעטערן א־בער רעב קאפ, װאס אעדנע; זיך יעטאט בײ די פאװאאיע-נײענדיקע, גע- רואדיקע אקםן, װאס קאעפ; זײערע הײזער פץ אײם אץ פראורע; יעוץ זײערע יעטחות, אייגענע, רארפ״עע ׳עטחות אין נאך נ״עט• פא־ענריקטע ה״זער, װאם זוכן •עאוב ט־ט רעס ארוב רורך א באו- טעז-גערטנדא פא־ דעם הויז — אט די אאע פיא-אײדנדיקע הײס- זובער האבן א װײ געטץ אוי־= היריעבײנע; טיט ה״ס, טיט אוטדו. ט־ט זא־נ פאי דעד היים אץ אץ זיץ אעצטער באיערײבונג ״יעװארצברוך״. ב׳עעת דאב טײדא. אאדט א־ם, היר׳עב״נע;, איץ אץ הויז׳ אר״;, װאס איז נאך נ״עט פארענריקט. װאס איז יעטים, אבער נאך נ״עט קײן הייב, אץ באפט זיך גאייך, אז צופר• האט זי נאך אײננעאאיץ א פרעטד; טענטיען אינעװייניק. זאנט זי, ראס טײדא: — קוטט דדוים;. די ׳עטוב פון דדויםן איז טער ענאעך אוי־ א הײסי יא, פץ דרוים;, פץ רי װאנדערוננען זײנע, האט ק"ז ראזן נריסך - 1 דא איז *. נאד ע קאראניםטן• בן איגזער גיי ־אר אנרע־ עפעב איז *עיי; יא גדיצ פון אונ־ גײ נאך ר־ אז איך ר׳טיב, עכע װ •־; עטי — *ע., ט־ט ז־־ערע ל־־ר; אץ זײעדע איבער ׳; רעב א• װאנ־ע־ *ע איבע־־ זע' װ־אנז ייר;״... נעוץ בערױאנדערעדי/ גע, ה״ד״בבײנב. א• : ״ז״: געזאנע װאיט איך ן נע־ע■ ׳נד־נק״ט צי אט ז״ן צונעבו ,ב״עקכז זיך א; ראט 'י״ר אי; רעב ביך : : ײ עד ה ײ ס, לעבן, צי $ ו־ א :״ *בע־; ײע; אי דוא= נ־ כיענס״ע ו, ־■ א־ז װערכע עי ר״כג״לג״ק. ני״בצ ני אזיי ץ איי היד״בבי ויערבע״ צ* זײנע פץ דעד הײב. באטערקט אט נאענטע, אץ װעאבע ער נעפינט דעב אנ׳עפאר דעב בא־עײר פץ ז־ץ אוטרײק; װאנאע;. אץ טיט צארטער איביעאפט באצ־ט ער זיך צו אט רי א־בערװאנרערעד איבע־ ײעאכע די צייט נייט, װי טיט ײסט ז־ץ נאנצץ רעב;. ״אטאא אװ פא־געס; א ג־ײס ני־ק אץ אטאא א־ז פא־געס; א ק־אנק״ט״... — חז־ט הי־״עביץ עטאעבע טאא א־בער אץ רעב סוך. נע־ו־ס פא־ אט ר־ איע א־בע־װאנ־עדע־ ר־ דירעקטע קרבנות פץ ־ע־ .־ע־ואא־צ־ע אץ פאגראטע;. װאאט ־אס פא־געס; נעװעל א ג־ײס נאיק, אבע־ פא־ איב, ־עב ט־ב־ פץ רעב ב־ך װעג; ר• ײדײעע א־בע־־־אנ־ע־ע־ װאיט ־אב גע־וע; א טץ ק־אנקי־ט... װע; ער ז־כט אפט ־עב זכ־ץ ב•־ ד־ אאע א־בע־־ואנ־ע־ע־ געפ־נענ- ־־ק ז־ך אץ באב־אװ־ י־ט. נ־־ט א־ב בטעט ־ו־ אץ אעב;, צ־ עטעצע־ גערענרט פ־וג;. װעאבע־ א־ז געבו־ר; נע־וא־; אץ באב־א־ו־ ק־ט, װאס ע־ האט אפ־י־ פא־א״ב־קט א־ז זײנס א יי־ ״אץ אז א־ך האב ט־־ ראך אנגע־עיאג; א־־־= א בהו־ װאס װי־ס ־עב נאטע; פ־־נ, אץ ־וע; ער ־זאט ט־ך נעביאבט צוב נרו־כ; ־עט־ץ ב־־ב ב־ענ ט״ך א־ננ־אעץ, זאננד־ק: אט-א-־א. א־ײ־ רעב יעט־ץ ז־צנ־־ק. פאענט פר־ג יערײבן זײנע אידער א־ז ט־ר זײער טרו־ער־ק נעװאר;״. ווא־־ס ״עטאפ; אץ דעי ײר״עער װירקיעכקייט, דערקיעטײ־ער אוײ־ איטע װאנאװענ;. א־ך זוך ז״ י־ אעצטע ־אי;. איב צ־ נעפ־נע; אאז־ס; אץ ט־בר־־ת, װאב אויך י־ד־״עע הענט האב; א חאק אץ ז״ער אעב;... אץ אט ד־ טע־קיעט־־נע־ צע־וא־פט ע־ או־ך ט־ט א ותרנות- ר־קע־ האנט ע־ א־ז רע־ ק־ואטע־ ־ע־ נאטען-נעבע־ פץ ״פר־ו- פעלרי,... א־ז א־נע־ױיניק טרט איב אײך יבג־איק הנאה ־־ באנענענ־יט טיט ־יעפ איבע״ױאנהע־׳ע־*. ירעלבעי ־זאט איז זיין רזייכױעטעטא, אץ ־־־ס;, נע״עפ־אט א״איי אץ ז־ץ ״פא־װא־פ; װ־נקר״, אץ זאגט א־ב האפע־ר־ק א־־ץ א קאטפי׳־טענט. אז ע־ ה־־״עבײז. א־ז ראב עס ־עט־־כרט א־ב א־־ך, ־וע; א; א־בע־־ואנרע־ע־ נעטט א־ב א; פא־ א״נעב. װאס ז־בט אן ע־ר-היי ער א־ז א נאנצע־ ב;- ב־ת בײ ־עד; קאיאנ־סט עי האט צ־זאטעז ט־ט ז־י רע״עטעקט רעב ר־ח פץ רער ע־ד ־' גאנצע טיאנער־ע אץ ד־ פ־״ר ר־ בטעט קינר־יעע פ-יי־ ײאב נעטט זײ אי־ב פץ רע־ באי־רוננ ט־ט רע,־ ע־ד ט־ט ד־ אקס;. ט־ט ־עב בו־ען י־ ה״זע־ אץ כ״ װאב פא־ א באד־נניננע; ־אס ארץ נ־־ט צ־, ײאס — טיעד, דערהויפט ־־ אג־א- נאטע;, האב; או־סצ״עט־ץ פץ אט ר־ א־בערװאנרערע־ז עס פילט ז־ך אץ דעב גאנצ; ב־ך, אז ה־״עבײ; האט באטת אץ ז־נעז געהאט, אז כד־ צי בא׳ע־״ב; אט די גאנצע ב־נטע עדה, רי א״ע ײד; אץ י־רענעס. ײאאט טע; נע־א־פט האכז א יעלוב-על־כטעז אץ א־ז ז־ץ טאנאי׳אג ״אנ־אנאטע;״ נ־ט ע־ ז־ך טאקע א־נטע־ אט ־עב טא;. א ט־פ; אקער, יענײרט זיך אריץ א״פהויבנריק דעב ׳עװארצברוך. װאס א־ז אץ דער רטעפ אזוי נויטיק פאד דעד גערעטענייע. עב טוט װיי, אבער ׳עװאיצבדוך אװ נויטיק. — ״עװאיצברוך האב איך ליב, — זאנט ראס ט״דל... אץ דאס נאנצע בוך ה־ר׳עביינס אװ די לײד אץ פר־יד, ר־ יענאה אץ די ליבע צו אט דעב ׳עװאדצירוך... ז־־ענריק יעוץ ־א א־; װאריעע. האט הײ׳עבײ; ט־ר נעזאנט, אז ער קא״בט זיך װידער צו פאר; אהי;, צו די קאלאניסט;. געװיפ: טעז האט ראך אים א״ננעלאד;: — א־ך װינטיע א״ך נאר אז איר װעט קוטען צו א־נז דאס צ־ו״טע טאל. זאי׳ יעוץ אינזער ׳םװארצברוך האבן די איבעדלעבענייע פון דער עריעטער נאטיראעכער נערעטעני׳ע... ב״ די קאלאניסט; ברויט — אץ פאר היחטבײנע; הײם״, װעא א*ך רע״ זאאץ א־יה :*ט; ־יד - א־כ װאס אי צ• ״עך, יייע־ ••••*• —••—•••— —•**—•**•£* . א 1 _*ס* ■ ע■ < 'לן א א־א; א; אנדע־ ד פץ : א קאאענע דיי־ צ• כ פא־פאיט אנ־טאט כהו־; האט נער : נאכטאעגער א יונ ־ך אפ א־ײ־ ז א*ן יצסעלט דער־ האכ ט־ד א־ד אנ־א־-־ע־א די ־א־ געענריקט ייז דײ אין א ״יד כיז געװעז איד יו־י^ א־ ס־״ט בייט איד עאאפ זיך נעא״נט ״ טע; י ט'י ק#ט יעז עײ א*ז;עי י' ער י ױ״סט, ױ ־ א' ־עאא■־ אכע קאאעגע יע־ײט יזער — ד*י; יע־־יט״ טט״ע עס האט בײב ־ארצ; נעריס;• - ■5אזט אפ. — האט ער נעיע־יע;. — לאזט אפ א־־ װעט -א- ־עדה־נענע; א טענט״ע;. יאזט אפ; א־ך האב א־ב א״פנעװעקט. האט ער נעריבן רי או־גז; ז־ך א־־טגעקוקט, וװ עד א־ז א־ן דער װעאט... אץ איך זע, טײן בחור. א בלאםער — ײי׳עט דעם ׳טװיים