Literarishe bleter · 1930-07-18 · 29 (18.7.1930) · p. Seite 543

?יסעדעדישע 3?םססר נום. 29 (324) זײס 543 בעקערםא; איז, װי איך האב דאב שוין פריער נעהאט ב8- םעדקם, א זארגפעאם־קער אייענער ער אייעגט פאר אונז איבער נאבאנאנד יעדעס װערק פון ראטםאיעװםקי;, אין א בראנאאאנישער אררנוננ, אנאאיזירם עם נאנץ םי,', נעםם דעדפון ארויס דעט אידעען־תםצות, יטםעאם אים אװעק, װי א םין םאםא איבערן אויפ־ ואץ, װאס ער שרײבם, און באנרינרעם םים באראקםעריסטיק פון ־אסםאיעװסקים העךדן, םיט ציםאטן פון זײערע געשפרעכן, םים אויסצונן פון דאסםא־עװםקים ברױו צו ז״נע פרײנם די ר־כטיקײם פון דאסםאיעװסקים באאבאבםוננען און די קראפט פון ז״ן זיסעני. בעקערםאנס ביך א־ז דער װי א םאנאג־אפיע, םער װ־ א קריםישע אפהאנדאוננ פאר איבהאבער פון איטעראטור, עם פאר־ םאנם אין זיך גאײכצײטיק א ר־ראקםישן װערם, א דאנק װעאבן עט קאן ררײטם רעקאםענרירם װערן פאר רי ײרישע םיטאשואן און טעםינארן. ראט בוך האם זיכער פארדינם װארעם באנריטט צי װערן, ױי א דרײטםער און געאונגענער םן־ןןן א.י.זן נע=.ט ,ן.. ייך.,״עד ערנםטער קריטיק עס װאאט נעװען װינםשנסװערם, אז בעקע־םאן זאא זיך פארםיפן ם־ם דעט זעאבן ערנסם, םים רער זעאיער א־בע און אי־ בערנעגעבנק״ם אין דער ײדישער איטע־אםור נופא און יטרײבן אזעאבע ש״נע אפהאנראוננען איבע־ ערנטםע ײד־׳טע ישר״בער ראט װאאם ז־כעי געװען א נעװינס טײ פארן ײרישן א״ענע־ טײ פא־ רער אנםװיקא־נג פין רער ײדישער איםעראםור פטעד שנײדעד ־ד^מיעעי/ידט אזן יאיבס־בעביזידס פק 'עקב שסערנבטרג *װ״י-י ־ב — שאום שײנבוים דאדע א-ענז-אי — א בערקאװיםיש מ:רם מענדל — ה אעװיםאס רוםואל •דםעלקעה — י. גאעוער י־דפא — ♦ט. שײנבױם *•י■***•** ייךייג♦*• ר סלא*ו'נ1יט צרוײטע ײדע-ע; רעכא ביײןא די־יצע ײדענע: ר הײכלאז. ״הײטם עם: אונזער הײנםײקע באצ־וננ צי שאום-עא־כםעז, ם־אגם א־ן זיך אינזער קערנדא רײפקיים. װאס רײפער םיר װערן — נײע געז־כםטפונקםן אנםדעקן םיר אין ש״ע א־טערארישער םאסקע. ײאט א־ן א־רע ם־ראניזם־קנײטש;, װעאכע זײן הוםאר האם םי־5 םארעאירט, באים ־י פארבארנענע פרײד פון זײן םראניק. אכאורה ררך-הםאכ־־ק, און דערפאד םאנאםאן — באהאאט ש״ע שטײיס ס־דות או־פ םודות. א באאט ש־יע איז אין רער אםתן, װי א באאם פ־ן בי־ט: עס שנײדן דויך זײן נאנצקײם רינע ארערן און אדעיאעך ניש־ם נא־ נײאנט, נאײ נײאנט אין ניואנט ראט אוםיטאבארע, דאט •שפױדאריקע, ראס פדיידיקע א־ן ש־״ע שאפן קוםט פון זיין אחיזה א־ן פאאק פון ראנען ש־םאםם איער אײך אין א־ס ראס עאענישע.. ־אט באהאאםענע װארנן ז־ך םים םיערן. ...נישט נאר ני־שט נעביאבן יעס פאאקס־היפנאז, נאר איז אנערקענט פאר א העכערער נעטאעבער ק־אפט־. קענן װעאכער ס־א־ז ראנקיש־אטיש צו קעםפן אפ־או פאר אזא ראנקיש־אם, װי ער ש״ע, דער יידישער ריכםער פון ״קאםרי- אעװקע״, ײי ש־״ע װאאם געזאנם אם דאט איז די םראניק, װאט בא־פעם ־א־נםעי שי״ע נעאעכםע־ נעבן דעט אין דיכםערס נש־םה ם־ה אקצענם־א־רםן, פאאקס-םראנ־זב רי םראנ־ק פון היפנאםיזירטן, פונס פא־כיש־ופםן אין א קײיז, ײאט ש־פיגאט איש אפ אײס רעט קאפ א םארם־דע־-ארעאא״ אזוי אײט איז שי־ע נארנישם אזוי פיאבאעםאאז, ײי אאע פראבאעמען־איבהאבער מײנען, די ערשטע פראבאעם, װאם ש״ע ניט אער און םיר — םיר קענען קריצן םיט די צײן זיך דערזעענריק אין אזא איכט, נאר — םיר װאנן נ־שם אפצואײקענען...״ ״ראסםא־עװםקיס נידעריקםםע העאדן װײזן ארויט א טך םענםשאעכקײט א־ן ז־יערע האנדאוננען; בײ אײנעס םער, ב״ א צװײםן װײניקע־ אבעד א ניצוץ פון םענםשאעכן אױ אין יערן תם־ד פאראן. און דאטםאיעװםקי םש־פם נ־שם דעט םענםש־ פאר זײנע זינד״ און אזוי פיאם־ ז־ך כםעם אוםעםוס א־ן דעם דעפ ראז־קן װערק, בעקערםאנם, א װעאט םיט זארגפעאטיקײט, םים עמסםער פארם־פוננ, םים דויערנדיקער און אננעש־םרעננםער אדבעם. אװראי פיאם זיך דא און דארם די השפעה פון א ביעאינםקין, פון א אונא- טש־ארטקין, פון א טען און א נעאמ בראנדעס דאס זענען אבער באו־ז עבאם, רעםינםצענצן פון אײניקע נוט פאדד״עטע נרונט- נעראנקען פון די דאז־קע גרויםע קײט־קעך װעאכע דינען א־ט אי״ס א־םד־רעקםע װײנװײזעך דאט פראבאעט נופא אבער און אייך רי אעזוננ זענען אויסשאיסאעך בעקע־םאנס. איר ם־עפם א־ן דעט דאז־קן בוך פ־עכם־־קע זײםאעך, נעזונםן פא־יטםאנך אר־ג־נעאע אויפבאיצ;, װאט װארפן איכם און ב־נדן צוזאםען א טך נעפאײקע א־ן פארװ־רטע ש־םעאן א־ן ד־ ײעדק פונם נענ־אאן דאםטאיעװטק־ן. נאכאםאא: בעקערםאנט בוך שטעאם ם־ט ז־ך ניש־ט פאר ק״ן באזונדערן קריטיק־סיסטעט. בעקערםאן פ־עטענד־רט בכאא נ־שט אינז צו נעבן א ם־סםעס, דערפאר א־ז עד אבער פרײ פ־ן פאאבקײם און פון פוםםעך גארנ־שט-זאננד־קער פראזעאאאנ־ע. ד * ר ש 7 ם ה בי-קלובזקזןר/זשם דעד פאדכיישו טדאעי־קאסעדיפ ■איי/ פיד זזקסן פון ש?ום--ז1?'בס. פ ע ר ז א נ ע;: *צד״.ן *ל. — דוד איבם צ.־ע י״לע ד״ז~ — דאזא ארש־אנטקא ד.ייפ הנא ם-םד — ש. װײנש־ט־אק םעעע ,י־״ל — רות טאײ געצ- — קאםן קאפיאן עיםםעי ־ב ■— קאםן ק־אפאאן טיא־ז ײען נעםאאם א ״דישע טעאטעד-רעצענז־ע אן א הקדםה׳.׳ ־ו־אזו־ זאא עט נעםאאט־ זײן, אז ב־ז םידעראעבט צ־ ציםערן בײ א פרעם־ערע, האם דערײ־־א דער נאנצע־ ארם־םם־ש־ע־ קאאעקם־װ איני־נעט םים דער גאנצע- ״ײר־שײטטיש־ער נעזעאשאפטאעכקײט״ אפנעצ־םערם האר אנגטםן, םאםער וועם חאיאה גאר ד־ נאנצע פ-ע־ ם־עײע צו נ־שם װערך■ צ־ רער חתונה קוםט ־עײא־ ר־ כאהט צ־ יאיט־טטן און ״נעזעאשאפטאעכקײט״ן א פא־ם־טישעםעך קו־ט װאט םיהאאם־ ז־ך או־•־ ד־ פ־ס; חתנט צר זפ־עםיע-ע-פובא־קוט, רעקאאט- נעצונדענע בעא־בתים, נעאאננײײאטע פעדםאנענם־־פאאץ־קװעטשעך א ה־־פא אויז אװאנט באנײסםערם־ע א־בעטער-ײננאעך און ם־־דאעך א־ן גא־ אב־סא ־אפ־נירםע ײד״טע און נו־שע םבינות־זאנעיז קוםט־ אננעדיודאם. ם־ם פ־עטענזיעס. אז ד־ חתונה זאא ז־ין א ־ט־ײנע כםר־ס־ און דעדע־קײטט םיזאא ״באד־נען״ בי־טורה. א־ן סיא־ז געװען כםדוסך ־עקב שםערנבעמ האם נעהאאטן ־ואיט א־ן האם נ־ש־ם־ אפנענארט א־נזעיע האפענ־ננע;. * —אםאם־זירנר־ק שאוס־עאיכםס נאװעאע ״רער פא־ב״ט־ופם־ער ש־נ־־רער״. האט ־טטעמבעמ נעםאכט א נעאוננענעס פ־װו פון ס־נ־ טעם־זידן א..ה רע־ ב־נע רעס ־טאפ־נגט-תםצ־ת פ־ן ש־אום-עא־כםעו ־־- ײעס פא־כיטופטן *שרײבעך ײער תםצ־ת פון יש״ע ש־אפן? א־ך צ־ט־ר פון .שמערנבעמם אן ארם־קא װ־עגן אונזער פאאקטש־דײב־ע־ (״אונזער װעג״, בוקארעשם נד. 5 םונם 4־טן ױני 1026).