Literarishe bleter · 1930-07-11 · 28 (11.7.1930) · p. Seite 528

?''כ1ר$רי*2 ב?3בדר נוכ 28 (323) /י׳ק י>52? ר ד // י ק ז 8 ׳} / רר א_ר ׳ע ע דעד אדטיםם אוז דעד שדײבעד (אן זזבםפער םלך רזזװיםשן) ־אט ״דישע טעאטער איז קראנק, און מיט א קראנק ק׳נד מיז מען זיך אנדעדיב באנײ;. נוען םוז עס נאכגעבן אקע קאפריזן און ארע גארייעקײט;. מען דארך עס צאזן צערײסן און /יעברעכן יעדע װעדטפורע זאך, אבי עס זאצ נישט װ״נע;, אבי עם זאר נע- זונט װער;, אבי עס זאא נייבט שטארבן. װייא איך מײ;, אז אײרער א טויט קינד — איז שוין בעםער א צעבאלעװעט קינד חבר מײנער, איך מוז נאכעבן דעם עורס, אז נישט װעט עד אינגאנצן אנטיויפן פון יידישן טעאטעד א סימן חאסטו, אז צוױשן 13 ״דישע מעאטערן אין נױ-יארק האט עקזיסטירט אײן קונסט-טעאטער, װאס האט פאינומען א זײעד בכבודיקן פראץ נישט נאר צװישן ײד;, נאר אפייו צװישן גויס, — און װייל םען האט ז״ נענעבן דאס, װאם זײ האבן נישט :עױאיט, איז נעװארן א ו י ם ק ו נ ס מ - ט ע א ט ע ר. דער עולס קומט נייסט אין טעאטער זיך בילדן — ער קומט פארגעסן ז״נע צרות — און איך קען אזא פאצק נישמ פארראזן. איך נעהע־ נישט צו זיך, איך נעהער צוס פארק, צו די מאם;. מיין מיסיע איז צו מאכן לאכן א פארװײטיקטע אומה. מײן אויפנאבע איז צ• מאכן דאס פאלק אביםל זיך אראפװײנען פון הארצן און טאקע באלד זאל ער װידער לאכן און טראכטן ב״ זיך: ע... נאך אלעמעז איז עם נארנ״עט אזא מיאוםע װעאט. והאב נישט קײן טענות צו מיר, חבר מײנער, נאר האב רחמנות אויך טיח איך... ארעמער טאאענטן-טרענער. אלע װערק פוז ה. ל י י ו ו י <ך הינטערן שראס ןעדגעץ װייט, הינטערן שלאם, אין שנײ, אויך די װענן פון םיביר א. א.) —.4 דער נולס (דדאמאטישע פאעמע אין 8 בילדער) 5.60 א,יעמע מרוכה (דראמע אין 4 אקטן) —,4 סאנקראט ןדראטע א'ו 3 אקט1) 3.50 שאפ (דראמע איז 4 אקטן) 3.50 שמאטעם (דראטע איז 4 אקט!) 3.50 הירש לעקערט — נרייט זיך צום דרוק ק־יטן (דדאמע איז 3 אקטן) — גרייט זיך צוס דרוק רידער פון אומקוס — נרייט זיך צום דרוקי ־דייז פאר ס בענדער 24 נירדן. נעבונרן אין פראכטבענדער 37.50 נירדז. אין רוקסום-בענדער 50 נירדן. 23 1>|¥ר6|3א .3זװ8/3ז73\\ ,"־ס&עץח״ ./1ז61ק5 באד נויהייכם (דײםשלאזז־) האס אויך דעם •עס~ז עדפאלג יײ איםייעשיזם, רעארמאציזם״ 2א■ דאגיא, יראגביס. לוקנמארד־אןץ;ערזזז־לײדז. דא געפינט דעי לײדנדער דאפ װינדעײאיע רײבסרפ פדן נאטוד״װארעכוע קויין־ זויעל-רײכע קאכזארץ־קײאלן. אלע מאדערנפסע קורמיםלען, די פאייטײדנאי־טיקסםע פאמוײלונגען, רואפ קעץ זיך נאר פאיגלופצן. ב״אים אדעי אבסאלופע יז איז דעפ אײנציק־איז־זײז־ארם 9איק און אין דעי רײעפודעי־ אומגעיונג. דאס אײנאידנען זיך יאפרײ דיקם אזוי גום די יאפינײםסםע װי די אײנפאבפםע באדעױנגען. פאיאן א באקװעמע קאמוניקאזויע. ד.1 מינום פון פלאנקפייפ אס כזאין. אינפא־נ־אײיעם יאקומם מען אין אלע קאמוניקאציע־ביוראס און אין .װ611ו1ווסא ,^חו3111י^\ז6ז\זו1>1 .11 -1^83 .55;*א איך בין דיר שורדיק >> ענטפער, מײן טײערער מקך דאװיטש, פאר דײן צאדטן פאעטישן אדטיקר. איך האב געװ״נט מיט ביטערע טרערן ב״ם רעזן, פאד דעס טױ־עריקן אמת דײנעם. עס טוט װײ, ברודעדר, עם איז א אמת, װאס יאדן־ראנג פאחשװיינ איך שוי;, װײר איך װיר זיך אלײן אין פניס נישט יםפייען א״ן... װען א־ך זאל דיר דעס ענטפער בעסעד קענען אפ- שפירן, פארשט״ט זיך, אז עם װאלט מיר פיר רייכטעד נעװע;, וױ שרייבן — װייר, װאכ פאר א װערט האבן םיינע אויםגעדראשענע װאבעד־קע װערטער קעגן ד״ן קינםטרעריש-פאעטישן שר״ב;. חבר מייכעח דיר איז בעסער פון מיר נאך דיין טויט װעט פאדט עפעפ איבעדברייבן. הונדערטער יאר נאבדעב װי איד;שריי- בער) װערן שוין דא לאננ נישט זיין, װעט מען זיך נאך אלץ נדיברען און שרייבן װענן א מלך דאװיטש און נאך אנדעדע פאעטן. אבער װעגן דיר?... דיין לעבן, ברודערר, איז אן אייביקער, מ״ן לעבן איז א קור- צינקם, א שרעקעדיקם. אן אטעב-פארבאפט רעבן. אט ניי איך אוי־ דעט ״שטריקי׳, אין טויזנטער אויגן קוקן אייף מיד םיט א פאדכאפטן אטעם, היר־ ביקע אפראדיםמענטן באצאלן מיר פאר מ״ן נרויסקייט, אבער א״ן נישט-פארזיכטיקע באװעג־ננ װארפמ מיך אראפ, און איך װער אינ- גאנצן אפגעװישט. און טויט... דער נרויםער רודװיק זאץ פארנעם;, דער גרעםטעד יידישער טראגי-קאםיקער װייםטו דען נישט, אז דאם לעבן פון א אקטיאר איז נישיט מער װי ז״פנםראזן? װייםטו דען נישט. אז אלע זיינע שאפונגען זענען בלויז מענ- טיםערעך פ־ן יםניי? און בארד װי די זין ג״יז אײץ ײערן די םענ- משערעך צענאננען? האב נישט קיין טענות צו מיד, חבר מיינער נאד האב רחמנות אויױ מיר װיים, אז איך האב אויך א נשמה. װיים, אז איך װיר אויך באויז נוט טעאטער שפיאן. װיים, אז שפילן קונםט װאאמ מיר פיר רייכטעד נעװען, אבעח װאם זאל איך טוןי איך פיר זיך װי א רייב אין א שטיי;, ברר.... שר״ט דער רייב. ראזט מיך ארוים, איך װעא א״ך װייז;, װאם איך קען. םיאיז מ־־ שװער מיין מאאענט צו דערטראנן, איך װיל שפילן.. אין זיך אויםשפירי. איך וועל שטארבן א ני״יט-אויםנעשפיי- טע■־ איך האם איכער ססד. נעיעאפענע ראלן צו מ״ן קרעדיט, אין די אמתע ראאע האב איך נאך נישט נעשפ־לט. עם שרייען ארויפ פון מיר די נאך נישט נעבוירענע ראלן: ״שיפיל מיך אויס. איך װיא א״ך לעבן, איך װיל אויך זען די ריכ- טיקע װעלט״, און איך. ארעמער טארענטן-טרענעח מוז צעריםן װעין פאי װ״טיק איז שװיינן. װײא װו נעמט מען די שרײבער, װאכ זאאן אנש־ייבן די פיעסן פא־ מיוץ װו נעמט מען די דירעקטארן, װאם זאאי מ־ך אאזן אויפיד; — זאכן, װאם איך װיא? װי נעמט מען דאם פיבאירופ, ײאם זאא קומען צו דעם, װאם איך װאאט געיואאט שפיאןי װייס. הםר ט״נעח אז אנהאאטן דעם ״שאמפיאן יטיפ״ אין אמעריקע אאכ דער גיעסמער יידישיער מראני-קאמיקער איז נייםט קיין קאייניקייט װיים. אז פאר א יעדער אויפירונג פון א נייער פיעםע בין איך אייננעשטעאט מיט מי־ן אעבן, מען זאא מיך איננאנצן פיז מיין טיאן נישט אראפװארפז. װייס, אז איך האב זיך איבעי חס יאר אננעאריעט, צו װערן דער ״זאץ״. איצט האב איך דערזען, אז איך האב אויפנעצויגן א קראנק קינד.