Literarishe bleter · 1930-07-04 · 27 (4.7.1930) · p. Seite 507

זײ£ 67/ װ ײ האד און צוריק אװעק דדימיצען אויפן אײזערנעם בעטר צוזאםען מיט איר קאטעד, יואפ ׳םראפט בײ איר צופיםנם און עםט מימ איר פון אײן עיפל. — פריער פאענט אנואיצ אנקומען א בדױו םון א װײטעד קרובה די דאקטארשע יענטעם פאענט דעמאאט אנטון א־רע גאלדענע בינאקלען אויפן שפיץ נאז, מיט ערנםט און בװנה רי־ענען ־עדעם װארט עטאעכע מאא אויפן קוא און אפענטפערן גער־בט אויף א נאנצן בויגן פאפ־ר יטפעטער, אז ־ענע קרובה א־ז אפנע׳עטאדבן, האט זיך דעד פאסט-טדעגער אויפגעהערט צו װייז;, ארײנגעװארפן רי צײטוננ אין בצעכענעם קעםטל פאר רער טיר ר־ ראקטארשע ־ענטעם האט אנגעהויבן האבן צו טון מ־ט נערװן, טר־נקען בראם, יםצעכט יםצאפן ב־ינאכמ און האבן טענות צום מא;, אז ז■ איז אײנע אצי־ן אויף רע־ ײעצט און זי נ״ט קי־נעם נישײ א;. אט ד־ײט זיך אדום דע־ טא; א—ער און מאכמ זיך אײי, נאײך ע־ זעט זי נישט. ר״ד יענטעם פרענט־ רעמאאט נעמען שמײכאען נאר־שעװא- טע און פארשעמט צוזאמע;, האט עטרעכע מאל א קוש נעטון א־ר קרײן, בײנעריק הענטר, ארומנעטאפט די רויטע קאאיעד־קע או־נן ה־נטער די נצעזע־, און ־ע־ אויפנעצע־טער קאפ זי־נעי־ האט ביעום-אופן ני׳עט־ געקאנט אדויםבדעננען קײן אײן װאי־ט, װי ארץ רארטן װארמ ׳עוין פון ראנג געװען אויפנעװעפט און פארטרוקנט. רי ראקטארשע יענטעם פצעגט פארשאדצן דעם פו־רהאננ, זיך אװעקיעטעצן קוקן אין נאב ארו־כ, מיהאט ־א אצעמאר געזען פירן א ט־ו־טן בארעקט מ־ט קראנצן. רער זירבערנער צרם אויפן דאך פון רעם קאדאװאן שאקרט זיך צו קרופ און װ־נקנדיק, װי עד װארט אננעװיזן ־עם װענ פארו־פ. נו״ם, אין הו־בע יטט־װר, אין הארב-קײרעביקע היטן מיט צװײ ראשקעם און מיט זירבערן-װײפ אנגעצונדעגע ראמטער;, גײען נאך מיט קצ״נע טריטעצעך יעדעד אײנער ב״ א ראר, שאקצען צו די טעמפע קעפ, און פון דער הו־ך רוכט זיך, אז זײ ׳עטײען און װיגן ז־ך או־ף א״ן ארט, װי עפעם אוםרײנע יעגעװערט־ישע נעשטארטן. קעננאיבער שטײט א צינר־ רויט הויז מיט פיר-קאנטיקע ׳טװארצע פענסטע־ פארצויגן מיט פארז׳טאװערטע רראט;. א ריכט א־ז אינעװײניק א חו׳טכר־ק- :ארדנם, אן אפגעיטראננפ, און װיפיר םיזאצ ני׳טט אהין א־ײנ- קוקן, קאן מען קיינמאר נישט דערני־;, צ־ םיא־ז עמעץ רארטן םאראן, ארער די נעב״דע שטײיט־ א רײדיקע און פא־ראזענע. בי־ דער דאקטאר׳טע ־ענטעם זענען די װאםעדיקע אוינן נעװארן נעצ פון אומעט. - ־ פאפאט׳טקא, דו יטראםסט? — מיפ־רט שוין װידער א״נעם... א גאנצן טאג רק מיפ־דט זײ... — א?... — ־א, קרענק גײען אום א־ן שטאט... עפעם נײע קרענק... אבי צו אונז יצמעקש קיי^ע־ ״.״£ אר״ן ד״ר יענטעס פרענט ׳ב־ראף א שמ״כר טון, װי צו זאנן: אט דו זוככט די־ טענות, האט נעצ״רט מ־ט א ציטערנדיקער האנט ט־אפנם א־ן א גרויםן ז־רבע־נעם צעםר ארײן, אײנגענומען און דערנאך א פא־קדומטער א יטאקר נעטון דעם קאפ אויף נײן... אם#זר פרענט אהער קומען דער ארטער דאקטאר באראבאנרער, א װײטער קדוב פון רעד ראקטאריעעפ צד, א הויכער, א דארער, איננאנצן א װײםער, אין באויע ברירן און מיט א יעיטער קאזע-בערדר. דער ארטעד האט מער נישט אנגענומען קײן פאצ־ענטן, נעזעםן ב־י א זון א בארימטן גינעקאצאנ ערנעץ אין יענעם עק װאריטע. ער פלענט צופארן אהער אין זונם ראקירטעד קאט׳ט, נעקושט זיך מיט רער דאקטא־יעע און אן אויפהער נעטדײסרט מ־ט־ן האצז א־ן הויכן יטט־יפן קאאגער. ער האט ־עדעפ מאצ פונפני־ באט־אבט דאפ פאר- פאאק, יאנג געשאקרט און געמעקט מ־ט רער פען, ביז ער האט אנגעשריבן א רעצעפט און ע־ פאענט־ טענהן הײמי׳ט און מיט א כארכאדיק נעאעכטערא: — אופט, קינדעראעך, עטא ײסיא... עך-עך-עך... װאם מעד זויערשטאף, הארציקע... רי דאקטארשע יענטעם האט אאננע יארן געשםועםט װענן רעם, אז מיװאאמ נעדארפט אםאא זומער ארויםפארן אויף עמאעכע ריפע־זזוישג 3לעעעד גזע. 27;322)? י צ ח ק ב $ ש ע ה ר ס / װ $ ר ש ט 20 20 20 צ .\ צו קנאפע פערצ־ק ־אר האט ר״ר יענטעכ עדנעץ א־ן א ריט- ־ו־יט שטעטר חתונה נעהאט םיט א נג־דישער ארמנה, װאפ א־ז עאטער נעװען פון אים מיט א פך יאר;, איז צוזאמען מיט איד אראפנעקומען קײן װאר׳טע און נעעפנט א קאב־נעט־ ערגעץ אראפצוצו א־ן א פארװארפענער גאם, װאפ א־ז גאעגט צ־ם צמענטאר און םיפיאט־ זיך רארטן ארוב מיט פוםטקײט, פגד און הינטער-יטטאט־׳טער מרה-׳טחורה. רי ארמנה — א קאײן דאר י־רנקערע, מ־ט א רו־ט- יעכער אפגע׳ט־יאטער נאז און מ־ט אפנעיטראקענע או־גן — האט תיכף אננעהויבן געבן ביטת־קה גערט אויף פ־אצענט, װ־ אמאר בײם ע־יטטן מא;, צוזאמען מ־ט אן ארטער נוי־ה, א ר־נםט־, געה־טן ד־ ט־וג- קערע פינף ־טט־ובן מ־ט א קיך און גערײענט ר־ פאר ארטע רופייטע ב־כער, װאם האבן זיך פארװארנערט אין א קאםטן פון דער הײ־ ז־ א־ז געװען אמאר א .־ײכע טאכטער, נעהאנט ב־זן היינט־יקן טאג אביםר פראנצויז־׳ט, נעהאט א־־ אײננפ א ריזיקן צעבדאכענעם פאר- טעפיאן און עט־רעבע בירדע־ װאם ז־ האט ברהװײז מיט ד־ אײנענע הענט אויפנענײט מ־ט װריט׳טקע. איצט איז דעד פארטעפ־אן נע- יטטאנען באדעקט מיט נערברעכעד פאר׳טטויבטער רײװגט און מ־ט צװײ צעבויגענע ר״כטער צוקאפנם. די געגירדטע רעמען זענען אפנעשפרונגען און בײ מ׳טה רבינו זענען די רויטע בעקרעך געװען געפראצט אינמיטן און דער שפאלט האט זיך נעצו־גן קרום א־ן ד־ באמע רוחות... קײן קינד א־ז ני׳טט נעבוירן געװאר;. פאצ־ענטן א־ז געװען װײניק. בארד דאפ עריטטע יאר האט די נעװעזענע ארמנה נענומען טענהן: — מיר מוזן ז־ך אדויםציען, פאפאטיטקאן... מ־ר װערן רא נארני׳טט אויםזיצןן... ד״ר ־ענטעם, פאפאט׳טקא, װי דאפ װײב האט אים גערופ;, האט צוגעשאקרט מיטן קאפ און מ־ט זײן פאלקע א׳ט־-גרויע האר, האט נעקוקט ארויף א־בער ז״נע נעיטריפענע ׳טפאקורן און נ״טט געענטפערט. א קרײנער, א קראנקע־ אן עפ־רעפטיקער א־ן ־ערצו א נרויםער יטװײגער — פרענט ער נאנצע טענ אפרינן אויף ־ער ־טװאדצעד צעראטענער פאפע פון ז״ן זויבערעד פ־נסט־עררעכעד עם-יטטוב, האט עבר-ובטרדיק און קורצזיכטיק נערײענט א צ־יטונג, װאפ פרעגט יעדן פרימארגן אנקומען נר״ך פון פעטערבורנ און— נענומען רעצעפט;. ראם פנים זײנם איז תמיד געװען גערברעך, אפ- נע־וערקט־ און װײבעדי׳ט-צעקנײטשט, װי ב״ א ם־ים, די ׳טט־קרעך ־ואנםעס האבן אויסגעזע;, װי צונעקרעבטע װאט־ע. ער האט פארו־פ מסבים נעװען אויף ארץ, װאם דאם װײב װעט הייפן, פארביםן די אונטעחטמע ריפ מיט דעם רײדיקן מויר און עפעם אד״נגעמרוקעט אין ז־ך, װי אײנער זאנט; םײנםטארבן, טו װי דיר נעםערט... פונ- רעםטװענן איז מען נעבאיבן זיצן אין די אאטע דירות. די דאקטאר- יטע ־ענטעם האט געהאט חובות א־ן רער גענגט־, נעקריגן ראטעם ב״ ־־ ג־י׳טע מצבה-יטניצערפ, באנרעבערפ און טרוםנע-מאכערם, מודא נעהאט זיך צו דידן פון ארט. רערצו זענען די הוצאות געװען אזערכע קרײנע, אז םיאיז נאך נעבריבן א־בער־ק. םון ני׳טם־ האבן װאם צ־ו טון, האט ד־ ריטװאטיטקע געהארטן אין אײן קעמען אירע װײניקע, :רוירעכע האר קעגן הויך-או־פגעהאגגענעם גרינרעכן יטפיר, הינטער- ײ״רעכץ און קונצ־ק נעיטטעקט חאר-נאדרען אין א־ר גרעקר. — ז־נט זי איז נעקומען קײן װאחטע און אננעהויבן ר״ענען די ברעטער, האט זי ׳טטענד־ק נעקרעדט װענן ננבות, געהארמן די טיר פארמאכט אויף א פרענט. אירע קרי־נע אויעררעך זענען געװען אויסגע׳ט־פ־צט או־ף פדעמדע, װ״טע יטארכן, די װ״םאפרען — ׳טט״ענד־קע און אננעאאדן, װי פון א ה׳טד, אז עמעץ פארקעט עדגעץ א־ן א דריטן צימער בײ אידע נעיטמידטע קופערטן. פון מודא האט זי ני׳טט אויפנעהערט צו רופן ר־ ׳טירעפעריקע נו״ה אין קיך. — מארישא, זאא מארי׳טא צומאכן דעם אופט׳טיק... םיקאן נאך עמעץ ארײנקריכן... מארישאז... די ארט־ע איז נעװען טויברעך, ביטופ-אופן נישט םארשטאנען, װי אזוי םיקאן זיך אהער אויםן צװײטן ׳טט־אק ארײנקריגן, תמעװא־ טע צוגעשאקרט טיט איר קאפ צעקודרטע, נישט-װײפ-געװארענע