Literarishe bleter · 1930-07-04 · 27 (4.7.1930) · p. Seite 508

? ש^י־סריש^ ג(ם. 27 (322) זײם 06ל? ו!8!י^םימד■ •ניאמזןדאץ^מם■ 1 אךיח דעכמ דריטן קװארטל (ױלי - סעפטעמבער) ו״5׳ טיר האקטן פאד איבעריק צו רעקאמע:דידן די ״ריט. בצעט.׳־ פא־ דעפ ײדיישן צייענער-עולם. — די 325 װאכ;, װאם די ״ציט. ברעטעדי׳ דעדיעײנען אן הפסקה, די גרויפע פארינטעדעםידזנג טיט דע־ אײנציקעד ײדייטעד ריטעדארייטעד װאכנישדיפט בײ ד־ ״ד״טע ר״ענעד אין גאר דער װעקט, די םיטארבעט פון די בעםטע ״ד״טע יטר־פטיםטערער אין די ״ברעטעד״, — דאכ ארץ איז א נע- ניגנדיקעד באװײז, אז רי ״ברעטער״ זענען א טוז-זאך אין אונזעד ריטעדאטוד- און קורטוד-װערט. די ״ריט. ברעטער״ יטטײען או־ך דער װאך פון דעם ײדי׳םן יעאפן אין ארע רענדער, װו די ״דייטע פארקססאסן רעבן און רעבן זיך אוים טיט דער ײדישער ישפראך, ײדישער ריטעדאטוד, ײדייש טעאטער די ״ריט. ברעטער״ פירן אד״ן דעם יידישן רעזער אין דעם שאפוננם-קרײז פון דער װערט-ריטעראטוד. אײניקע ײדישע צײטשריפטן, װאם האבן רי רעצמע ד יאד אננעהויבן צז דערשײנען אין א״ראפע און אמעריקע, האבן געמזזט ז־ך אפשטערן. נישט רייכט איז ארויםצוגעבן א ריטערארישע צ״ט- שדיפט אין יידיש. טיר װענדן זיך דעריבער צו די פריינט פון ײדי־״ן װארט: .־ואכן קײן אטװאצק, זיעעדנע נערעדמ, אז זי װ״פט נישט װע־ ס-דארך עס טער, זי צ־ דער םאן, נעװוםט, אז ער, יענטעס, א־ז װי א קריי; קינד און קאן זיך אן איר נישט באנײן קײן אײן מינוט. אײנטאר נאך פפח האט אפימ ד״ר יענמעכ פרוצרינג צעהוסט זיך און אויםנעשפינן א שטיק ברוט. רי דאקטארשע יעגטעפ האט אנ- געטון א נרינע, פאראוטערטע צורה, טעג דורכאנאנד זיך נעדרײט פון א״ן ציטע־ אין אנדערן אין א־רע געװאנטענע שטעק-שיך, װי בײ א חורה-טפוכן, נעקארטעט דעם טאן טיט נערע נרעזעד טירך און פוטע־ און נעטרוקעט צו זיך און צו קײנעם נישטי: — ־ ננבות אוטעטופ... וװ ט־גײט און װו ביעטייצ... — אנ... — אנוטרט האט טען אדאפגעגנבעט א פו?; בוידעם װעשן ■— דאט ד■ ־אקטארשע ־ענטעס גערעדט שטרענג און טיט װאדענ־ש.— ארץ א־ז דא איבערגעקויפגי:... ד״ד יענטעפ פרעגט אנטון זײן אפבקאקירטן פדאק טיט ד- זײדענע ראצ;, דעם האדטן קעםערע-קאפעריוש, װאם ריגט שוין םײ איכ פון זינט ־ער חתונה, נעטען זײן די;, א״זע־ן ׳צטעקערע טיטן ניקרענעם אויע־ אין פאטערעך אװעקטשאפען שפאצידן העט אדאפ צװישן הירצעדנע הײזרעך. פון גײן פרענט עד שטארק שװיצן, דעדצו האט אים דאס װײב אגגעטון אין א סך װאיענע רײברעך, אז כיאט נעבים;. ־ורכנײענדיקע נוײם, פאצ־ענט;, האבן נעהויבן די היטן, נידעריק זיך פארנײגט א הײטישעד שוסטער אין א רעדע־ן פא־טוך און ט־ט ראנגע פוירישע װאנפעם פרעגט א־ם א־ויםטראגן א שטור צום אפרוען, געשיטאנען פאד א־ם צוזאטען טיט ז״ן װ־יב. א נדויסע ד־קע ג־״ה טיט א ד־״-שטאקיקן גדעק און טיט א דיקן הארז קרעק. דע־ שופגיעד האט דערצ״רג־ טעשױת פון דער יאפאנישיער טרחטה, נעשאקרט טיט זײנע פארקאשעדטע האריקע הענט און נעװיזן, אז ב״ אים אין בויך זיצט א קויר ביזן הײנגײקן טאג... ער װעג• שוין אזוי שטארבן טיט איר... די שױפטעד- קע האט ז־ך באדיטט טיט א־רע קענטענישן אין טעדיצי;. -— פאניע דאקטארזשע... זאר דעד פאן דאקטאר נישט יאכן... א טאטע, װאם האט געהאט זייעצן קינדע־ און ער־ בא- נ־אבן, איז א סך דורכנענאננעןן... אוי, װי א םךן... העלםט אינז אדרםציגעק וױיטעי־ די״ ליט. בלעטער״! זאםלט אבאנענסץ פאר די .ליט. בלעסער״׳ פאתי־עםעי־ט די צאל סויםעי־ םוץ די ״ליט. בלעסעד״! דער קוטענדיקעד נוםער 26 איז דער רעצטער פונם צװיימן קװארטר (אפדיר-ױני). איד םוזט שוין אבאנירן אויפן דריטן קװאדטר (יורי-םעפטעטבער). פריינמ פון יידישן װארטן שאפט אונז נ י יע 500 ^*באנענטז! ,ד־יטעדארישע בלעטער״ ד״ר יענטעם האט צונעשאקרט, נא־ישעװאטע נעשטײכקט אין בננבה פא־רויכערט א פאפיראכ. ג״ירטאר פרעגט אים עפעפ יש־ט גוט װערן, האט זיך א פאדקדום געטון, װי פון א שירעבטן טעם. ־י שוכטע־קע פרעגט דעטארט מעשה טוטחה אים אפשפדיצן טיגי ױאכע־ אים ארײנשטעקן א שיריפר אין דעד פארקדאטפטעד האנט און א־ם אפפירן אהײ□ טיט א דראזשקע. אין דע־ הײם האט זיך ד״־ יענגיעכ אװעקנערײנט אויף א כאפע, און דאס װײב האט איפ אפנעװישט ־אפ פנים טיט װ״פ װאפע־ און אים גענעבן א שמיקר צוקע־ באנעצט מיט װארעד־אנער טדאפנכ. די שוסטעדקע האט זיך ט־ט אי־ע פינף פוד פרײש צוגעזעצט אויך א שטיר, ראננ גע- ט־שיט א נראז דויטע טײ און נישט אויפנעהעדמ דעדצײק די * ביס — ...גיב איך םיר אזוי א קוק, זע איך, װי עפעפ נעטט ער פארװא־פן דעם קאפ... טדאכמ איך טיר; גאטענױ יעזופ, און גיב א :עש־יי צום טאנערע... א :אנצן טאג דעדנאך דדיטרט ד״ר יענטעם אויפן בעט אן ד־ בדירן אין טיטן בדוין-ברויען שראפ אינם קרײנעם נעזר, נעדענקט נייטט דעכט, װאס מ־ט איפ איז נעשע;, קדעכצט און טודטרגי עפעם ־איב-װאכעדיק, הארב פון שרא,־ די דאקטארשע יענטעם הײפט .־י פאציענטן קימען מארג;, דרײט זיך ארום אויף די נעגר און זובט טיגי א שטאטע שגױיב אויפן ארטן טעבר. צופ סו־ פאדקריכט זי א־ן קיך אדײ;. די ארטע טאדישע װארעטט דארגין טירך פאר דעם נ־ויען קאטע־ װאכ זיצט אויפן פענכטער טיטן װי־דר אונטעד זיך, נענעצט ט־ט גירערן אין די פײעדדיק-נערע או־גן און װײזט א פאד יאננע, שא־פע דײס-צײ;. די דאקטארשע פאדקעט זיך אן א״נגע- קי־טשיעטע אין א װינקר, פאכעט טיט אן ארטן פרעדעדווישי און דעדט עפעכ צו זיך ארײן. - יופט, עטא װפיא... ארע רפואות וענען נארנישיט נ־שג• .ױערצ