Literarishe bleter · 1930-07-04 · 27 (4.7.1930) · p. Seite 506

?'םסר&ר שע 27.011 (312) 7יע ש.?. ישנײדעדסז*■/ / הארשע ק?םן?יס / 71ארשע פײער אין שטאט״) מ י י ן מ א מ ע אין די פןורטן מערן זיך דרעדנאוטן, אין די האננארס — אעראפלאנען; א נוטער, שטילינקער פראפעםאר דערםונרן האט נײע, נאזיקע םמען. דער טויט אין עצעסטרי און שטאל איז צעהאננען איבער אונזער נעבײן, מוז מען פאב״טן ראם ציד פון שטיצינקען רחמים-נעװ״ן. טוז אונזער װאדמ ז״ן װי שטא?, צענציט, נעשארפט און נעפארמג,, םימוז װי א סויצ טרעפן צום ציצ און פציען מיט אימפעט פון צארן. םיברענען פ״ערן פארבארנן אין שטאט, נעפצענט אין דער שטיצ און פארהיטן, מוזן מ י ר זיי פארשטארס;, פארםערן און צעפצאנצן אין מענטשצעכע בצוטן. געטורמטע א״זן-סאנםטתסציעם מיט זון און מיט הימצ פארנאם;, — אט אזוי מוז מען בויען דאפ ציד, אט אזוי מוזן װאסםן די םטראפן. *) פון לידער־בוך ״*ייערן אין שטאט״, װאם רערש״נט אי:גיבן קראנקע קינדער פאר דיינע טויערן, שטאט, ראיען זיך קראנסע סינדער, װאמערן זיך אויף טראטוארן װי שטיקער קויט, סיהאבן ז״ערע מאמעם איבער הײױ זיך צעלאזט נייט געקיאנ: ״— װארפט אראפ, שענקט א שטיקצ ברויטן״ פאר דײנע טויערן, שטאט, ראיען זיך קראנקע קינדער, פלאנטערן זיך םיט פיםצעך און הענטלעך צעבוינן, ם־צינן זייערע טאטעם פארהוםטע אין טונקעצע קעלערס, קוקן דעם טויט אוים מיט בלוט-פולע אוינן. זון םיאיז די שטאט אזוי פריידיק און רוישיק, םיאיז זומער צענרינט און צעשפילט אויף די םקװערן און זיפצן װי פארזשאװערטע נראשן-נדבות יוארםן צו קיגדער אראפ פאדבייגייער דאמען און הערן!ילינן די קיגרער אויך זוניקן פאן פון דער גאם זון טארען די קעפקעך קורלאטע אין שטויב פון צעקרומטן אכםאלנ . עון די שםאטיקע קליידלעך שמעקט מיט פײכטקייט פון קערע־ט *ון סיװייעט מיט שמשירענדן אוטעט אזוי מוראדיק קאיט. זון םיװײסט גארנישט קיינער, אז דער אוםעט פון קעלערם טוליעט און נראבט נראניטענעם שטאט-פונדאמענט, פרעםט אײן זיך, דריננט דורך םיט פארביטערטן פ״ן די נארנדיק-הויכע בעטאנענע װענט. פאר דיינע טויערן, שמאט, ראיען זיך קראנקע קינדער, און טראנן אין די בצויאינקע א״נעצעך גצוטיקן ײײ׳ י י ראם װעצן זיי זיך אזזי אויף ד״נע פרעצער צעװאקםן, דײגע רוימען פארפוצן מימ שטורמ־ק נעשריי. . _ מ״ן מאמע איז גאך אלץ די זעלבע פויערטע, װאכ טרויםמ און קרערט פון מיר, — אט װי פון פארנע ערד, װאם אפשר װאלט שוין צייט נעװען צו אקעי־ן און ז״ען?! פיקען א בויב — זאנט זי — נישט אייביק שטייען צעװעםנעװעט אין בליט, אט, װי א פער־ װאכ קען נישט אייביק רינן ברויז צעפריעט, און נאכן זומער — זאגט זי — קומט דער אכיען;אך דער פרוכט, װי א באבע נאך א ראנג דעדװארטן א״ניקר מיט אויפגעשפדייטע הענט, און זאלםטו זון מײנער נישט בלייבן, חפ וחר-רה, װי א בוים א נישטבאפרוכפערטער, פארשעמט. ט״ן מאמע איז נאך ארץ די זערבע פויערטע, װאכ קרערט און װאם פאדנלייכט דעב מענטשן צו ערד, ד■ יאדן ז״נע צו א טי־ך, ־אכ רעבן צ• א בויב א־נמיטן פערד, און צו א חרוב... טפו, א חלום... אט די גאנצע שיינע װעלמ. קאװלע, 1930. ארםימקע דער ד־זאלצהעקער דוד ־ערגעלבאנען א־כימקע דער דארצדעקער האט ז״ן אייננפ פאדמענ — א כע־מעגע, א פאכעק, א האק און א זענ, א נ־אבע, א כארשטשענע העמד אויםן רייב אין םטיינע א שקאפע, אין כאטע א װייב. א־כיב א-ז א פויער אן הכמות, און שוין... רע־ א״נצ־קע־ וארנ איז א קדאץ, א בוים, א טאפאריפקע צו דער האק און א פייל צו דער זעג אין א ג־עבאיע פון װארד אדוים — א טרוקענער װע; א־כימקע דעי הארצהעקער. װער קען אים נישט, מיט זיין אפענעב פנים און דויק נעמיט, - אלטע און ױנגע, קינד און ק״ט פון א טייל צו דערקענען — ארםימקע ניימ. נאך א קלאפטערל האלץ, װער װייםמ נישט פון דעם ארפימקע דער האלצהעקער ־— א נאנצער פארנעם... פון דער לעדערנער טארבע ״הארילקע״ א םלאש, א קניפיקל פון דעסען, א ברויט פון טאש םאר א צענער א העריננ, לויטער שמאלץ און װער איז צו אים גלייך, כיבא דער ק״סער ארײיו