Literarishe bleter · 1930-07-04 · 27 (4.7.1930) · p. Seite 501

זײס 501?יעעדערי׳מע בזטססר נזם. 21 (322) 7 ט ש א ם ל י ז ם ש א ד ל י *ג 9 ן עומין ק י ש א ד ב ע ט ם י ט צװײ דענער ־אבז םינקרערן באנריםט. עכ זענען;ר$ד פא־- נעקוטע; די אויפנאטע;, — ראבז זײ דערצײרט, ארן אײנעד דזאט געזאנט•. ״דאדט גײט ׳עוי; דער באסן ■ דער באםן דער ארטעח דעד עעחז טיר דרײען זיך אום צו דעם באם. צו ט׳עאררי ט־מאפר■;. װארט ער באמיע נעגאנגען אז אנ־ ׳עטענדיקן אנצונ, װי עם פאםט פאר א ״באב״. א ״יטעף״, אז ״ארטך, װאצט ער כאט׳ט געקאנט — אחוץ דער צײט, װען ע־ איז ני׳טט ק״ן באם, קײ; יטעף, קײן ארטער — ז״ז יענער טיף-טרװעריקעד װאגאבונד, װערבז םיר ריבן אזוי. אבעד ער דערנענטערט זיך אויך איצט צו אונז אי; ד• אראפ- הענגנדיקע צעפריקטע הויזן, אי; די צעריםענע גרויסע יעיך, ב׳יט דעם פאדרוקט; קדאװאטר און א•; דעם אפגע׳טריםענעם דעקי ע־ קוםט;אר-װאפ פו; דער ארבעט, ער א־ז א באם, װאס ארבעט. — האררא א״פטאזז — שרײט ער פון װײטן — נוט, װאם א־ד ראזט זיך װידעדאםאר אנקוק;. םיגקרער זאנט עפעם װענן דעפ נאםט, װאפ עד האט ״יט- נעבראכט. ״ראס איז פײ;״. ענטפערט דער רעבעדיקע־, אײננהאנ- טיקעד, העכםט-פערזענרעכער טיעארר• ט׳עאפרי;, און םיד דריקן זיך אײנער דעם אנדעדן די הענט ער יטערט, זײ; ארבעט נײט ני׳טט פארװערטס, ער דרײט א נײעם פירם. ״סיט• רײטם״ — ״די ריבטער פון א ׳טטאט״ אבע־ ״א״צט בין איך װידעד בײ א טױםיז פונקט, דער טייװר זאר עפ נעםע;. םיר קענעז נייטט וי״טער ניי; —• װירט איר םיר הערפן, '.יננרעךי.■ 'א, םיר, װננרעך. װיר; ט״טאי־ר• טיטאפרינען הערפך ,ער איז נייטט אינגאניצן דעד טיטאררי טיטאפרין פון פירם הנם ער קוםט פון דער ארבעט. אװ ע־ אבער נייטט ביטעת דעד א־- בעט, אדער בעםער נעזאנט, ער יטפירט נראד נייטט. םיפערט א־ם זײן הוט, זײן צעקװעטיטטער םעראנען-קאפערו׳טר, און זײן באםבופ- ׳טטעקערע :ערט א־ם, און דאם ׳טװאריצע צאן-בעריטטר אונטער דע־ נאז פערט אחוץ דעם זענען ד• יטיך זײנע גארנ־יטט אזוי ׳טרעקרעך נרוים און גא-־נייטט אזװ ׳טרעקרעך רעכעדרעך, װי ז״ זעען אװפ אין פירם; םיזענען אװםנעראט־טטע, צעפריקטע, ׳צעריםענע, אפיטר אויך אביפר צו-גרויפע. אבער פארט נעװײנרעכע יטײך און עריטט ד־ קונסט פון זײער באפ האט זײ נענעבן דעם קאם״טן אויסזען אייצט, װען ער א״יט םיט אונז, זואם זארן אים ״הערפן״ יצו דעם דעםאנםטרי-־-זאר, זענען זײנע ׳טיך נארני׳טט אויפפארנד־ק. און דער באם איז ארץ אנדעריט אהוץ פראטפיםיק. ער טדאנט הארן-ברירן. אן זײ קאן עי יציםאר זײן נאםען נ״טט אונטעחטרײבן אזוי װײטזיבטיק א־ז ער פון זיינע האר פארן צװיי זירבערנע פאםן איבער דער םיט יטטעדן אויך אויפן קארד זענען די האד נ־וי — דאײט, װו םיװאקםט נאך (״איר דארפט זיך ד■ האר יטערן דארט, טיטאי־רי״ — האב איך פאדזיכטיק געזאנט צו א־ם עטירעכע טעג ״טפעטער, אבער עד האט נ״טט נעםאכט קײן םוד םון זײנע נעפארכטע האד — איר זעט, אז איך זארנ םיך יטוין נ״טט םער װענן רעם ־אם, װאס װערט װיים, װערמ נייטט םער נאכנעפארבט א סװ־ דע־- ם־ט. יצו פעריציק יאר װער איך װידעד זיין א־ננאנצן װײס, װ־ איך ב־ן געװען יצו פ־נפאונררײס־ק — ״און װאס םאכט א״ער פרװ א־־צט״?, ״איך װ״ם נ״טט״ — באםערקט עי־ ם־ט א נרײכװאטיקעד ם־נע ״אבער א־ך האב צװײ ק־נדער און זי• זענען בײ איר״)״ איצט זענען םיר א־ן דעםאנסטר־ד-זאר; ביטעת דער פ־רם-באנד ־וערט פאררײנט, יטפירט טיטאררי ט׳טאפרין אויף א האיםאנ־ע דאס ר־ד ״װיארעטע-־א״, און זיננט-יצ־ ׳טפאנ־שע װערטער װאס זענען נא־נ״טט פא-־אן. ער ראדט ם־ך אײן צו קוםען צו א־פ אהײם, דארט װעט ער םיר יטפ־רן או־ף דעם ארגר, אז ־אס הע־ן א־ן זעען װעט ם־ר פארגײ;. ״װאם, חברה?״ ר• חברה באיטטעטיקט, רו־ט זײן װונט׳ט, אז דע־ באפ האט אינדערה״ם א גרויסםעכטיקן ארנר, אויף װערכן עי קאן ז־־ער הויך און ברויזנדיק ׳טפירן, אויב םיאיז דעם באזוכער ר־ב אדער;ייטיט. — איך שפיר ׳טרעקרעך שײן — ראכט טיטאפר־ן - א־ר פאר׳טטײט אבער א פײנ פון ם״ן ם־זיק, — ט׳טאפרין? יא, םיר קאנען זיך דורך דער יצײט בײ א־ם אויפהארטן, איד װירט? זערבםטפארשטענדרעך האב איך געװארט. װארום ער איז דאך אײנער פון די צדיקים, װאפ אדאנק ז״ װערט אמעריקע נעשוינט פון דעם נורר פון םדום און עמורה. אן אנדערער פון די צדיקים איז דער, װאס האט מיר געשמערט די פראנע, צי כיװארט נישט נעװארט דורך דער צײט אויםהארטן זיך בײ טשאפרינען. ער הײםמ אײפטאן סינקרער. טיר זענען נראד נעהאט אננעקופען מיט םינקרעדן אין א גרויסן פירם-אנטװיקרוננם-אנשטארט אין האריװוד, אום צו ברענגען עפעם א פירם פאר זײן פרוי. םינקרער האט גערעדט םון אירע רײד;. זי איז נעװען איבערפורט פון דער פאדצװ״פרטעד מורא, אז ז־ װעט װערן קראנק אויף א ראק, הנם זי האט םיט איר שכר אײנ- געזען די נרונדיאזיקייט פון אט דער מורא. זוכנדיק א ה״רוננ דורך םוגעםטיע אזן װאך-היפנאז, איז ז• נעװארן אויפמערקזאם אויף א םאננעטיזירער, װאם האט זיך בײ עפנטרעכע עקפפעריםענטן גערופן ״נאםטראדאמום״, און פר־װאט — ״ראמאן אםטא־א״, — אין דעד װירקיעכק״ט איז ער אבער נעװען א פאיאק, װאפ האט געקאנט אנטװיקדען אקורטע פעיקייט;. די אויפנאמען פון די טראנס-צו- שמאנדן, אין װערכע ראמאן אםטאיא האט זיך אדורכנעשטאכן די יצוננ און ארעפ, זענען געװען אויף דעם פיים, װאפ אײפטאן סינקיער האט געװארט נעמען. ער האט מיר דערצײרט, אז דער פירם װ״זט אויך, װי אםטאיא האט זיך געיאזט רעבעדיקערהײט כאגראבן אין ראוננ-ביטש און אויף ז״ן גרוב האט מען נעשפירט פוסבאי ...א פוםבאר-שפיר אויף א קבר פון א פאקיר, איז מ־ר פרוצ- יינג אײננעפאלן — װאם פארא פירם-נראטעםק פאר טשאפרינעןן דער םוםבארשפייער משאפרין דערפירט אין זיך טראנםצענדענטאיע פעיקײטן, װערט רוימ זײן װונש רעבעדיק באנראבן, בשעת דעם װעט-שפיר קאפעט ער זיך אפויער ביז צו דער עדד-אויבערפראך און װערט-אפ א געפעררעכן גאר. דעם איינםאר האב איך נישט ארוים- געזאנט, — ער האט נ־שט געפאםט צו דער ערנסטקייט פון אונזער טעמע. א־ך האב קײן װארט נישט נעזאגט. אבער םינקיער האט געענטפערט. עם איז נעװען, װען ער האט ראם אקוריסטישע גע- שפרעך איבערגעריסן מיט רעם פארשראנ: ״טשאפרין? יא, מיד קאנען זיך דורך דער צײט בײ אים אױפהארטן, איר װירט?״ איך האב געענמםערט, אז א־ך װארט שוין ראננ נעװען ארוים- געזאנט דעם פארראננ מיט אים באקאנט צו װערן, אבער נאך נעכטן ב־ן איך נעװויער געװארן פון נרויםע פיים-רײט, אז ארע זייערע פרװון צו באקענען זיך מיט אים זענען נעװען בחינם, און יעדער, װאם בארימט זיך אין האריװוד, אז ער איז טשאררים בעסטעד פרײנט, האט א־ם אין בעםטן פאר נעזען איינמאא עסן אװנטבדויט א־ן הענריס רעםטאראן. — יא, ער װערט מוראריק באראנערט, זאגט םינקרע,־, מער װי הונדערטער מענטשן קומעז צו אים טעניעך מיט פאדשײדענע ענינים, כד• אים צו זעען, כדי א־ם אויםצודריקן זייער באװונדערוננ, אדער מ־ט א פרא־עקט אדער נאך א ״נמירת חםד״. ם־נקרער שטערט ז*ך אפ מיט זײן אװטא אויפן דאג םון?אננפרע עװענװ און?א בי• עװענױ, פאר א נרופע רויט-נעדעקטע הייזאעך. גאתישט איז דא או־פפאאנדיק, אמװײניקםטן קאן מען זיך משעד זײן, אז דאס א־ז א פ־רם-אטעריע, װאד־ם פירם-אטעריעס זענען אין האריװוד נ־גאנ- טישע ארומנעםויערטע געב־ירעם מיט פארקראטעטע טיר און טויערן, װו ־עדער פראנט-װאנט א־ז אויםנענו־צט פאר קינא-דעקראמע. דא א־ז ברויז אװפנעקראפט א קריין םעטארן ש״רדר מ־ט דער אויפשריפט ״טשאפרים םטודיא״. מיר נײען אר״ן אין בױרא, דאפ הײםט יצו א פר״רין, װאם טוישט ארע ווײרע די טערעפאן-שטיפטן און דעד- ר״דיקט די קארעםפאנדענץ. מיר גײען פארבײ דעם הװף, װאפ א־ז װירקרעך א הויף, און אויף װערכן םישטײען פירם-נעבײדעס. עתעץ אנדערש װארט דאס נישט נעװען קײן הויף, און אז ס־װארט שויז •א נעװען, װארט ער געהייםן ״םטעיחש נומער 35״, רער אר״ננאננ װארט נעװען פארבאטן, און א שומר װארט מאיעםטעטיש געװען נעהיט.