Literarishe bleter · 1930-06-27 · 26 (27.6.1930) · p. Seite 483

זײס 455 7,סזזר>)ר שזז ב^עםזזר נזם. 26 (1^3) אםעריקאנער בירגער אײננעבוינענע שםײען ארום אים הכנעהדיקע כוענגעס. רער גאנעער זאיז איז פוא ײים רינקארנס םאריעײרענע. װיםםאנם, עד־םאנם. ז״ן םװיםע אױ םון יפח-תוארם שון רעם העכסםן אדעב. זי װארט אויף זײן בײנרםםער באװענוננ. אדעקינע ״אםי, קענם א־ר? זי איז אויך דאן אין א לאננן םםאקיננ יעם״ט װיםםאן און װינםי א װיגשטול םים אן אוםנעזעענעם ריםם. טראננ־ ריק רעם העבםמן אםעריקאנישן ־אננ ״פאיר־נםעד אויםנלעסער םון קנײםיםן בײ ראםען״, יםםײט א פאדגריםירםער אין הום ־ער שםענ־ ־יק-נרײםער עום זיננען — ׳םאק־אפין. םעםשניקאװ, דער באדיםםם־ םער פ־אפעםא־, יםנײצם די שנויצן םון רי איבם״. עם אױ שוין בםעט נעװארן א םרואױם צו רערן םון םאיא־ קאװםקיס ניגאנםיזם. ״םאיאקאװםקי שםײם םים אײן םוס אוי► רעם םאנבראן און םיםן צװײםן אויף דעם עאברוס״, — באםערקם ם־אצקי. ״עם א־ז ני־םםא אזא שםויבא, — זאנם ק. םשוקאװםקי,— װערכעס ער װארט נייםם פארװאנדרם אין בארנ אררם״. אין זײנע פערזן אפערידם ער םים אזערכע ניגאנםױםען, װערכע האבן זיך נאך ק״נםאר נייםם נעחרוםם אונזערן א פאעם. עם זעם אוים, נר״ר, װי ער װארם אוי,* ארצדיננ נעקוקט דודך א םערעסקאם. עס איז ני־םם באװוםם, צי םאיאקאװסקי איז אםאר געװען אין טיםיקאנע און צי ער האם װען נישם איז, פאר זײן רעצםער נם-עה, נעזען בעררין און פאריז, נאר ־* רידער זײנע םאכן דעם א״נדרוק, אז נייטם נאר ע־ אױ דא־ם קײנםאר נ־שם נעװע;, נײערם ער האם אפירו די םינדםםע םי נייעם;ענעבן זיין פא־יםםערוננ־קראפם י,רא־ פאדצויםםערן זין אם די ״םםעם עד איז נישם קײן ניגאנט, נא־ א נינאנםיםם, זאגם םשוקאװםקי. ער אױ נישט קײן אםרעם, נאר א םענםיט, װאם פראװעם אםרעםייטע יםטיק. די גװארדיקײםן זײנע ־־יקם ער או־ם אין ציפערן און ציפערן זאנן שםענד־ק נאר װײניק ־ער פאנםאזיע. אויב איר װירם זיך פארשםערן ד• זון און זאנם, אז זי אױ א ססח.ססח.1 םאר נרעסער פון א נעװײנרעכער קינדער־ יטע־ פירקע. ױעם א־ר פאר א״ער בח-הדםױן נארנייטט נייטם דער־ נר״בן און ני״טם האבן דעס נעװונשענעם פאריטםער־נעפיר ײענן איר ריזיקײם. אם ראםיד נעםען דוםראנד, װאם האם דירבנעםאבם אזא נװאאדיקן ,־עײארוציאנערן םאד״ט ״אין אם ד־ אצע הונדעדם פופצ־ק םיריאן םענםיטן, ביאיאנען שקראפ־נם. םדיריאנען אוםםרײם, חױת, בהמות פון הונדערםער נובערניעם״.. ״םיר זענען נעקוםען םיריאנען, םיאיאנען ארבעמנדיקע״.. ״םיר זענען געקוםען םיריאנען. םיריאנען בהםות״... ״ם־ר זענען נעקוםען םיר־אנען. ם־ריאנען גאםיראזע•׳... א א װ ארעו עםעצער האם ז־יער ׳טארפז־נ־ק פארגריבן םא־אקאװםקין םים ״אן ארעםענקן םענענאאיער פאר א שװפענםםער״. עם האן זײן, אז םעד צוגעםאםם װארם געװען איס צו פאר־ נרייבן םים א סענענאריעי־. וואם ־ע־ציירם װעגן ׳טויםענםםע־ ־וערבע עי האם נאר קײנמא^ א־ן ז״ן רעבן נ־יטם נעזע;, פון װערכע ע־ האם ברײז נעהעי־ם.. ד• פאנטאז־ע שװ״נם, און רי צונג נע- פ־נם ײ׳י־ז די ־וע־םע־ ־ואס זענען נויםיק צוס אײסדר־קן ־אם סאםע קאראםא^םםע, ־אם סאםע בונםע א א װ. דאס קאנקרעםע. ־אם פ־םװתדיקע פערם רנםרי. אם אזוי םוזן ז־ך געװים פארשטערן ־י ׳טנערקײם םון צונ ד■ יעניקע דאדפם־רײם, װערכע האבן קײנםאר נייטם נעזען קײן באן אין רי אוינן. רער פאעם נעםם ברויז ד־ ארנעם״נע ם־םניס. די אבםםראק־ םע, גוזםאד־קע ציפערן. װענן םיטיקאנע זאנם ער, אז אם די שטאם שם״ם ברוױ אוייי א שרויף ״זי אױ איננאנצן אן ערעקםרא־דינא־ םיש־םעבאנייטע״, אז זי פארםאנם ,.ססס.14 נאםן, יטטרארן פון פאעצער-זונען נישט באװיזן שאום צו װערן, און אין רעם שטעקט זײן קראפם. םאיאקאהסקיס רעײארוציאנעדער אינדױוידואריזם האט זיך בא־ נײםטערט ארײננענאםן אין רער פרארעםארייטער רעװאאוציע, ער האם זיך אבער נישם צונויםגעגאסן םים א־ר דאם אויפנעםען די שטאם, די נאםור, די גאנצע װערמ איי בײ םאיאקאװםקין אין דעס אונטערבאװוסםזײן נישם פרארעםאר־ש, נאר ר״ן באהעםיש, דע־ פר־כעװאםער ראםטערן, װאס שאעפם אראפ פון דער נאם א זאק,— דאם דאזיקע ביצד ארײן אױ יטוין ז״ער באי־אקםעריסט־״ט.פאר םאיאקאװסק־;, — בארויבם םים יײן ריכם דעס פאעםס באהעמישן אורבאניזס. בעכער נאך, װי װערכער נישם אױ ארויסנעזאנםער נע־ דאנק. דער חוצפהדיקעד צינ־יטעד םאן פון א סך ביאדער, דערהו־פט אין דער ערשםער הערפט םון זײן שאפ;, םדאנם אויף ז־ך א בא־ זונדער קענטרעכן חותם פון אדטיטםישן שענקר, םון צינארן-רויך און די איבעריקע אםדיבוםן. די דינאם־שקײם פון רער ׳־עײאמצ־ע, איד במוי־נע הערדייטק״ט אױ םאיאקאװםקין פיר נעענםער, א״רער רי םאסן־פנימדיקיים פון איר העדאייטקײם, ײי דער קארעקטױוױס פון אירע מעש־ם און איבעדרעבענישן״ ״פונקט װי דער אורארםער נריך, װעיבעד פיענם נאױו פער־ זאניםיצירן די נאםור-קרעםטן, נעםם םא־אקאװסקי און באזעצט מיט זיך ארע פאעצער, גאםן און פעאדער פון רער רעײארוציע איץ ײאם מאיאקאײםקי האם אננעשריבן איז דורכנעדריננען םיט באהע־ מיש־אינדיײידואריסטישער נאװה בײ םאיאקאװםקין פערם דאם נעפ־ר פון מאס, דער פאעם יעם זיך צו פיר ארויס, — די צעיטעענ־שן און די םאקםן װערם נעגעבן זײער א קנאפע אויםאנאמיע, — נישט די רעװאיוציע ראנגרט זיך מים די ביעדרײ שםערוננע;, נאר םא־ ־אקאװםקי אטרעטעװעט אויף דער ארענע םון װארט, און אפםמאר באװײזם ער ממיט װיינדער. באיטםענדיק און אוםעםום הויבם ע׳־ מיט א הערדישער אנשטרעננוננ באװוםםזיניק פוסטע נעװיכטן װענן זיך רעדט מאיאקאװםקי או־ף ־עדער יטריט און טרים אין רער ערשטער און דריםער פערואן, אמאר א־נדיײידוער און אמאר צעפירנדיק זיך אין דעם מענם׳טן. כדי אויפצוהויבן א מענםשן. דערהויבט ער אים אין מאיאקאװםקין. בנוגע די םאםע װיכטיקםםע. נרעםטע דערשײנוננען אין דער געשיכםע באנוצם ער זיך מיט א פאמיריאדן טאן. און דאם איז אין זײן שאפן דאס סאםע נעפער־ ׳4עכםטע״ די דאויקע טראצקים כאראקטעריסטיק איז זײער א נערעכטע. םאיאקאװםקים בונט דאם איז דער בונם פון א נ־היריסם, װאס צע־ ׳טמעםערם ארץ, אן אן איבערקרײב. זײן סאםירע איז אפטמאר פרעכ־ טיק. פיר פון זײנע אויםדרוקן זענען נעװאי־ן שפריכװערםער נאר צומאר דאכם זיך, אז אין די דאזיקע סאט־רעס פערם דאם סאמע װיכםיקסםע, אונםער דעם דאזיקן אפיטפאםן, אונםער דער דאזיקע־ יטנאה צו דער קרײנבירנעררעכק״ט א־ז רחרוטין נ־שםא קײן ברעקי פון א פאזיםיװן אידעאר, עם פערט מםרי דאס, אין װעמענס נאםען עס װערן אומגעבראכם די ארע עקזיסםיי־נד־קע פארמען פון אעבן עס דוכם זיך, אז םא־אקאװסקי האט ני״טט װוהין צו גײן ער װ״זט נישט אן קײן שום ײענן, ער פירם אין ערגעץ ני״טם, ער רערנט נאר־ נ־יטם ער אױ שםארק א־ן דער פאי־נ״נוננ, נא׳־ עס זענען קײנמאי נ־יטט באשםיםם און ׳טטענדיק אבםםראקט זײנע נעדאנקען װענן ־עס פרארעםאריאם. אזוי זעען מיר עס, רמיט־ר, א־ן זײן פאעםע ״150.000.000״ די פראנראס, מים װערכע ד־ םיר־אנען םענם׳טן האבן ז־ך א אאז נעטון צו ראיד דזשארדזשן א־ן װירםאנען, איז נ־שט קיא־ די ראז־קע םיריאנען רעבט זיך זײע׳־ יטװער זײ װירן בעםע־ רעבן. מען קען דאך אבע״ נ־יטט אננעםען אים פדאני־אם ־י דער• הרערונצ: ״מיר װ־רן דיך אומברעננע;, דו. װעיט. דו. ־אמאנמייטע! אניטטאם נאויבן אין הארצן — ערעקט־ריע, דאמף. אניטםאם קבצנ־ס ־ נעמם אן די עיטירות פון;אר דעד ווערםי ראם ארטע אױ ט־ויםי פון שארבן — אן אשבעכער אין דעס װירדן פרינדעד. דאס ארטע אפנעיטװענקם, װערן מיד א נײעס מיטאס איבער װעייטן אויפדונערן. ד• צײם — די צו־ס ײערן םיר מיט מעסעי־ם אויפברעכן. טוױנםער י־עננבויננס װערן מיר אין הימר או־סנאמען. מ־ר װערן נעמען איי צוםראבטן נ״ע דויזן — רויזן פון ׳־עזעדענצן א־ן ברעםירעך פון פרעצער״. דערפאר אבע־ איז פאי־אן א יטפע א־־אניע און קראדקײט אין דער שירדעי־וננ פון אםעריקאני׳טן פרעזידענט װירסאן־פאראץ: ״ארע אםעריקאנער זענען א־ס אפנענעבן, און ז״ רעדן שטארץ: איר — בין אן אמעדיקאנער אונטעי־טאן. איך — בין א פרײער