Literarishe bleter · 1930-06-27 · 26 (27.6.1930) · p. Seite 482

?'ססר^ר•? ס *?סבדר נוכ 26 (321)\ .ןײס 82♦• 7 פיא וױיניקער איז רי ײדישע איטעדאטור א־בערנעזעצט אין אנרערע שפראכן. בכאא זענען אײנצאנע װערק פון אונזערע קאאם־קער א־כערנעזעצט אין א 10—12 יםפדאכן. א כאזונדערע פראנע איז די קװאאיטעט פון רי איבערזעצונ- נע;. אײרער, נעטען זיך צו אט רער ארכעט טענטישן :י׳שט-בארז- פענע, אפטטאא אזעאכע, װאם קאנען שװאך ״דײע, אדער קאנע; נ־יעט װ־ נעהעדיק רי יטפראך, אויפ װעאכער זײ זעצן איבער און זיי טוען צייטנװײז טיט אט דער ארבעט ״א כער־יטע טובה״ דער ײדי׳םער איטעדאטור אפטטאא קוטט ארוים פון א יידי־ם קינםטאע- רייע װערק עפעם א פארזעענ״ט, װאם יטרעקט אפ און טרײבט אװעק פון דעם װעדק. אזא איכערזעצונג איז ׳שאום-עאיכטם ״טביה רער ט־אכ־קער״, װאם עפעם אן עם-האר׳ן האט עם א־ננאנצן צעקאי־ע- טיעעט אויף פ־אנצויז־׳ע. אזעאכע נייצט-נעאוננענע איבערזעצוננען זענען אויך דעװצינען אין אנרעדע עפראכ;, אין רוסייע. פויא־׳ט, ד־יט׳ט. טען דאר.־־ האכן א קאנטראא דערויפ, עס טוז זײן אן או־נ, װאם זאא אכטונג נעין אךיף די איבערזעצוננען, עם טוז זײן א האנט. ײאם זאא רערט־ט אנפיר;. א״דער א ׳טאעכטע, צעקאאיעטשעטע איכערזעצוננ, איז יטוין אװראי בעסער, אז עם זאא איננאנצן ני׳טט זײן קײן איבערזעצוננ. טען דארןי זען, אז פארטאטיטן זאאן ני׳טט זײן אונזערע אונטערפירעד אין די פרעטדע איטעראטורן ארײן. דער ״ד־יטער פען-קאוב דארך זיך פאראינמערעסיר;, װי אזו־ אונזער איטעראטור װערט כאװיזן פאי א״טן. טען ײאאט אויך כאדארפט ערנםט א טראכט טון װענן ארוים- געבן אין פאר׳טײדענע ׳טפראכן קורצע גע׳טיכטעס פון דער ״די׳טעד איטעראטור. רי יירייטע איטעראטור-געיטיכטע פון ד״ר ט פ־נעס <א'ן פראנצויזייט און רוסייט) א־ז ׳טטארק פאדעאטערט, הכאא, טיר האאטן גארנייטט אזוי יטאעכט טיט אונוער איטע- ־אטו־ אויך דעד װעאט-אדענע, אכעד טען טאר זי ני׳טט אאזן אויף הפקך אבער פען טוז רעם ענין יטענקען אויפכ־ערקזאטק״ט. און ־אס װאאט באדארפט זײן ר• עיקר-אויפנאבע פונם ײר״טן פען-קאוב אין נאר דער װעאט. יאקאוזםקי *) טײז״, ״150.000.000״ און אנד.), זײן פאריטטעאוננ װענן קונםט איז כעםע־ פון אאץ פאדטוא־רט א־ן זיין ״באפעא צו רעד קונםט-ארט־י״, ״אאע םאװדעפן װעאן ־י ארטיי נ״טט א ד־ר ט־ון, אויכ טו- זיקאנטן װעאן א טאריט נ״טט או־פיטפ־א;. אוי־ די נאםן ארו־ם, טיט ר־ קאאװיר;, ר־ פויק רורך דעם פענסטער א יטאםן פויק, דעם קאא- ײ־ר א צעעפ;, — עם זאא א היאך טו;. עם זאא א דונעד טו;. װאם א־ז עס פאר א ז־צן א־ן פאכי־ק, פאר׳טײ־רן ד־ צורה ט־ט םאז׳ט־ע, א־ן או־־ אוקםום פרעטדן, אןי אפרו, ט־ט פאדיטװאאענע או־נן קוקןן נענוג ט־ט ר־ גרא׳טנר־קע אטתן; װ״ט ארו־ם פון הארץ ראם אאטען רי נאםן א־נזערע פענזאעןן די פאעצער — אונזערע פאאיטרעםן א־־־ ר־ גאםן פוט־ור־םט־ן, פויקער און פאעטן״ן ײענן טאיאקאװםק־ם כאצ־וננ צו דער רעװאאוציע, זאנט ט־אצק־: ״ראם. װאם טא־אקאװםקי האט אננענוטען די רעװאאוצ־ע א־ז נאטידאעכעך װי בײ עטעצן אנדער׳ט פון די רום־יטע פאעטן. װ־יא ראם ׳טטאטט ארו־ם פון זי־ן נאנצער אנטװיקאוננ. אינטעאינענ- ט״טע װענן צו דעי רעװאיוצ־ע זענען פאראן נענונ ןני׳טט־ אאע פ־רן צום צ־י), און רע־־בע־ א־ז װיכטיק נענוי פעסטצו׳שטעאן און אפצו׳טאצן טאיאקאװםקיס פע־זענאעבע איניע... טאיאקאװםקי איז נעקוטען דורך דעם קורצערן װענ — דורך דער בונטארער פארפאאנ- טער באהעם. די רעװאאוציע איז פאר טאיאקאװםקין אן ארינינעאע. כא־-םפקדיקע, ט־פע איבעראעבוננ. ײ״א טיט אירע דונערן און באיצן האט ז־ ז־ך א ראז געט־ון אוי־ דעם, װאס טאיאקאװסק־ האט. אויט ז־־ן נאטוך פ־ינט נעהאט בתברית-היטנאה, טיט װאם ער האט נאך .) א קאפיטד פון פ. קאגאנפ נוך ״די נע׳עיבטע עזן דער רופי׳<ער ליטעראטור״, װאש גר״ם זיך צום דרוק אין פארלאג ב. קלעצקין. ׳ש״דנםטע יטפראכן זענען דא א־ן די הונדערטעך און א גרו־םעד שײל יידיישע ליטעראטור א־ז דאדט א־כערגעזעצט און צונעננלעך נעװארן פאד די םרעטד-׳טפדאכיקע ײד־׳טע לײענעך אכער אט ד־ ײדי׳שע אויםנאבן אײף פרעטרע יטפראכן װערן דודכוים געלײענט דורך ײדן. און זעאטן װען א נ־יטט-״ד באנוצט ז־ך דורך זיי, בד־ צ־ כאקענען זיך טיט רע,־ ײרי׳עער ל־טע־אטוך אבע־ איבערזעצונגען פון ײדי־ט זענען דא א־ן א נרויפעד צאל א־ן באזונדערע או־סגאבעכ. אין כוכפארם, ארו־םגענעבן דורך גרײםע פארי״אנן, און אט ר־ װעדק דערגײען יטוין או־ך צו די לעזער ני׳טט-ײדן. אין דײט׳ט זענען א־בערנעזע־צט — װעדק פון פרץ, יטלום- עליכם, טענדעלע, שלום איט (א 10—12 בענדעד), דוד בערנעלםא;, י. אפאטאיטו און אזו• װײמעך אויך אין רוס״ט איז רא ז־נט ־ארן א נאנצע ליטעראטוך איבעדגעזעצט פון ייד״ט. דער טאפקװער פארלאנ ״פאװרעטענ־א פדאבלעטי״ איז איו 1012 צונעטראטן ארויםצונעבן די װערק פון טענדעלע, ׳טלום-עליכם, פדץ און אנדערע יטרײבעך עם זענען דאן דעריטינען שלום-עליכטם 8 בענרעך פדצעם 4 בענדעך או־ך א צװ״ בענדער פון טענרעלען. או־ך ׳ט־לום איטם װערק זענען כיז דער װערט־ טלחטה דער־טינען אין רופלאנד אין א״ניקע ־וםי׳טע פארלאג;. אזו־ או־ך היחטבײנם, יעקב גארדינם, אברהם רײזענם און אנדערע. אין ראטנפארבאנד זענען די לעצטע יארן ארויס פיל ײערק אין רוכ״ט, אוקראינייט, ווייסרוםי׳ש פון יידייטע ׳טר״בעך אויפן ער׳טטן ארט גײט ראדט ׳טלוס-עליכם, רערנאך יטלום א־ט. א־ן רוםייטן זענען יט־־; ־א א־צט א־בער א העלפט װעדק פון יטלום עליכם אין דוםי׳ט. עם גײען ארו־פ אײך אײניקע נײע בענדער פון ־טלום א־ט. עם זענע־ אויך רעריט־נען אין רוםייט אײניקע װערק פון ־. אפאטאיטו, אברהס ר־־זען, דוד כערנעלםא;. עיזר װאר׳טאװסקי, *. ט. װײםענבערנ און אויך פון רי הײנטיקע םאװעטי׳טע ײד״טע יטרײבעך װי נארינעך :רשה טײטש. פערפאוז און אנדערע. — הכלל, אין רוסי׳ט איז דא א ׳ט־טיק ײד״ט׳ע ליטעראטוך װאפ איז ארויסגענעבן געװארן רירך נרויםע פארלאנן און לעצטנם — דורך טלוכה-פאדלאנן. ■£. ס. ק ז ס ]. ױ ל א ד י מ י ד מ װדאדיפיר םאיאקאװסקי רער בארײטנריקםטער און גרעסטער פאעט פון רער נרופע ״קעף״ (לינקער פאנט, — פוטוריםטן) איז בלי שום םפק װלא- דימיר טאיאקאװםקי, װעלכער האט נעיטאפן א רײ זעיטענע װערק (״װאלקן אין די הויזן׳־, ״מלחמה און ׳טילום״, ״די מיםטעריע א