Literarishe bleter · 1930-06-20 · 25 (20.6.1930) · p. Seite 467

ליסעד #רישע ״.?עסעד נום. 25 (320) מ;ײפ 467 —?} רחטנות, זאגמ זי?.״ א רחםנות? און דער עולם האט געקנאקט יןזדערן און געראכט פון איר. עמעצעד האט א נע׳טרײ נעטון: — קרוינט זין און א־ן דער זעהבעד צ״ט האכן זיך א •טאקה נעטון קעפ א־ן םיטן דעד גרופע. א ־אר הענט, װאס זענען געװו־נט צו ה״בן יטװערע םאסע, האבן געטון א ר־ס-א־אפ רעם אהטםאד־יםן הוט פון רעד םו־דכ קאפ, ז־ך מיט א־ם צעװיגט אװך דעכטס און או־ף?־נקס און אים א שליירער געטון א־ן נאענמן דנ־עפעד דעד עוהם האט פארגעסן אן דער םויד און כיט א פר־יהעכן נעהעכטער ז־ך א יאז- נענעבן נעענטער צום װאםעד קוק;, װי רער הוט עװ־טט״ די טויד א־ז יטטי־ן נעבהיבן א־ינע אליי;. אויף א־ד אנטבהויזטן קאפ האט דער װ־נט א ישויבער געטון די ׳ש־טערע האלב-גראע האר — קורצע האהב-אויפגעפאהענע האר, 1ואם דערגרי־כן קו־ם צום האהז. ד־ םו־ד האט געװיינט. א־דע פארקנייטיטטע באקן האבן באװ־זן ז״ער ראדע םאנערק״ט, און רענסטםאה האט ז־ך ארו־פנעװױ;, אז א־ר םויה א־ז ז״ער ברייט — א םויה, װאפ װי־נט אוםאפהעננ־ק פונם פנ־ם, און עם א־ז או־ר רעם אוםאפהענג־ק פון נארנ־יטט א רחםנות. עם א־ז קיינעם פער נ־יטט אנגענאננע;, װאס הו־ן אט רעם ברייטן װ״נענדיקן םויל זענען נאך פאראן װיינענד־קע אוינ;, א װ״נענ- ר־קע דיקע נאז און בכהל — א פנ־ס. זײער געה־ט און ני׳טט םיט- אםאה א־ז דענסטםאל צו דער םו־ד פאםעלעך צונענאננען א״נע־ א םיטהװוקםיקער ױננערםא;, אניטטאט א באנריסוננ, ז־ך צו א־ר אוםז־כעד א ׳טאקי געטון, נערעדט א־בע־ א־ר, אפנ־ם, ז־ גע- טרייסט, זי אננענומען אונטעד דער האנט און פאםעהעך, װ־ םען פ־רמ או־ף א לװיה ד־ נאענטםטע קרובה פונם נעיטטארבענעם, ז־ אפגעפירט צו א״נער פון רי קודצע אקעננקוקנד־קע ׳טטאט־נאס;. יאנא נר־גארעװ־טיט האט נ־יטט געװאלט קוקן א־ן יענער זייט, װייל די װוקס און די באװעגוננען פונם ױנננםא;, װאם האט אװעקנעפירט די םו־ר, זענען א־ם געװע; זייער קענטהעך, װ־ דעי װוקס או; די באײענוננען פון זיין װייבפ קרוב־ם. ער, װאם ׳טהעפט זיין קעדפער אהיים, װי םען ׳טלעפט אה״ם א בענקענדיק ק־נר — א יתום, האט א־צט, נאך הוץ רעם, נ־׳טט געהאט ק־ין מ־נדםט; װילן צו באנעגענע; זיך א ם־ט באקאנטע. זיין פנ־פ, ײאם א־ז נע- ײען אנגע׳טטעהט אקעגן דעדנער א־; ם־טן םיט־נג, א־ז רער־בער נע- װע; אביםל אננעיטטרענגט, װי ביי א םענטיט;, װאס װיל רעדג־־; רעם ׳טכל. נאר אב־פעהע יטפעטער, װען ער האט זיך ארומגעקוקט, א־ז טוי; רעד ױנגערםאן װ־דעד נעהאט נעיטטאנען זייער נאענט העב; אים — נע׳טטאנע; א־ן נרו־ם צעטראננק״ט, װי א פארגעסענער או; איבערגעהאזטע־ זי־ן הענגלעך און םאגער פנים א־ז יגעװען נ־יטט פדייט נעגאהט און האט דעריבער אויםנעזע;, װי איטיק. זיין פוטער; ה־טל םיטן פוטעדנעם םאנטל זענען נעװע; פו; יענע, װאם םען קא; ז״ א״נצ־יטיק אננעמען ם״ פא־ יטטארק ר״כע, ם״ פאר יטטאדק אפגעקוםענע. דעד םאנטל א־ז נאך דערצו נעװע; בד״ט-פאנאנדער- נע׳טפיליעט, כאטיט עפ האט נעכלאזן א נענונ עםעדיקער װינט און דער ױנגערםא; א־ז געװען אב־סל אננעבויג; און האט זיך געהו־קערט. װי פון קעלט. ד־ אונטעריטטע פון ז״נע צװיי יטםאלע בלאע ל־פ; איז געװע; אנגעבוינן און האט אנטפלעקט װ״םע, לעננלעכע או; באזונרער־חנעװדיקע צ״ן — די חנעװדיקע ציין פון ־אנא נר־נא- דעװיט׳טעס װ־יבס ם׳טפהד,. די גרויסע און קדוםלעכע םזרח-׳טפאהט; פון זיינע טונקה-נרויםע ערנפט-צעטראגענע או־נן זענע; א־ם נעװע; פארויטלט — פון נ־יטט ־טהאפ; א םך נעכט אדער פון א םך נע- ראנקע;, װאס יטט־פ; ז־ך או־ף איינםאה אהע צוזאםע; אין םוה אריין, — זי־נע אוינן האב; נעקוקט םיט ז״ער נאנצעד אפנק״ט און מיט זייער נאנצן צעטראנענעם װונדער צום רערנע־ א־; ם־ט; הויכער נעדיכמער קעפעדיק״ט, נאר א־ן דער זעהבע־ צייט האבן זיי ם־ט װונדע־ גע־וארפ; בל־קן או־ך אויפן ארום־ק; הערנר־ק; עולם, געכאפט פון א ׳טכ; א װארט און א־ם באהר נעיטװ־נד או; םיט װוגדער באקוקט פון קאפ ב־ז ד־ פ־פ. א־צט האט צום עולם נערערט א כעסר־ק-נרו־פער םאנםביה א־ן א נרויער כעםנטע - א יט־נעל; א קי־עפט־קעי־ ..־וננ םיט ב״נעד״, — אז םעז װעט רארפ;, װעט ער ז־ך גע־טװ־נד פאנאנדער- יטפיל־ע; און װעט פארן עוהם א־ן ד־ אוינ; ם־ט א־ין םסוכענע־ כאװענונג צערייס; אויף זיך דאפ העםד. דער ױננערםא; האט געםאכט א; אנ׳טטרעננוננ, פארקרוממ די קין-באקן און אויפגעצוינ; אן אויער, כדי נייטט צו פאראיר; רעם מיט אוםצופרידנקייט האט יאנא נר־נארעװיט׳ט אין יענעם ב״טאנ באמערקט: אװעקםאכנדיק פו; ז־ך דעם ׳טכה, פילט זיך זיין קערפער זעהבסט׳טטענדיק, ױםטובריק, אױפגערענט, אקוראט װי צוזאםע; ם־ט ,־־ באהיטעװיקעם האב; זיך א־ן ׳טטאט אד״ן אוםנעקעדט אהערי־י גי־ק;; זי־ן פרוי, אױוא אבראםאװנא - או־ך; זי קא; יערער דגע אנקהוננען א־ן טעהעפאן, אין ט־ר, אר״נקוםען א־ן ׳טטוב. אזוי איז עם נעװען א־ן יענעם טאג: — דער ׳טבל — א קהונער; דעד קערפער - - א נא־ כדי צו דערװייזן דעם קערפע־ אז ער א־ז אומזיםט או־פ- גערענט, האט יאנא נרינארעװיטיט אים, דעם קערפער, אננעטון א־ן א קורצן פוטערנעם לייבל און אין א פאר יטטױול (קה״רער, װאם זענען א־פ פארבייב; פו; אנה״ב םההםה, װען ער האט װ־ אן א־נ- ז־טעניער געאדבעט אויף א פאבריק). ער האט ז־ך ם־טן קערפע־ אװעקגעהאזט אין גאם אט אזוי,.װי םע; האזט זיך אװעק ׳טפאצירן םיט א קינד — א; ׳טום װילן, נאר פיטוט, כדי צו דערװ״זן דעם א־נעװייניקסטן אויפנערענט; ױם-טוב, אז אי; רער היים א־ז נייטטא אויף װאם צו װארטן — קיינער װעט דארט א־; טיר נייטט אנקלינגע;. נאר אי; יטטאט האכ; אוםז־כטבא־ע קנו־ק-היכט נעק״טלט ם״ דעם ױם-טוב, ם״ די םענטיט;. יעדערע־ באזונדער א־ז רארט נעװע; א נארני׳טט, א פוםטער ־אדער-קנאקער, און אהע צו- זאםע; — ערנסט א״ װיכטיק, פ,־ה םיט באיטהאסנק״ט די ׳טטדענג-װארענענד־קע בליק;. אויף אלע פהעצער האט םע; נע- ם־טינגט לאננ, האנג. די לופט א־ז נעװען ה״זער־ק. או; ב־־טאג, װען רי הייזעריקייט האט ז־ך ׳טוין נעפ־לט א־ן יער; ײינקעהע, האט דארט ־אנא גדיגארעװיטיט; ז״ן קערפער נאך אה־ז, װ־ א ק־נר, נע- יטלעפט פו; איין מימ־נג צום אנדער;, נעגלויבט, אז עס א־ז םענ- העך; אויף א״נעם פון די מיטיננע; װעט אין א לעדערנעם לייבה םיט פארפלאמטע באק; ׳טמיין א־; דער הו ך א־װא אבדאםאװנא און װעט האלטן א רעדע. — פארװאם דען ני׳טט?... די גרו־םע הבמומ... —■ א פא- ה־טקאםן... , ראס האט דעד קערפער ז־ך אונטערנעהנפעט צו יאנא נד־גא- .־עװיטיטעם אומצופר־דנקײט, צו ז״ן ארט טראכט;. א־ם האט ז־ך נעראכט, אז ער ה־נקט — אויף אזוי פיל א־ז א־ם געװען יטװער ז־ך נאכצויטלעפ; נאך זיין קערפער פון א״; פהאץ צום צװיים;, פ■; איין מיטיננ צום אנדער; — זיך נאכיטלעפן ם־ט פארדריסלעכעד או־פגערייצטקײט, נאר א; כעפ. או־ף יעדן פהאיז האט ער דעב קע־פער באװיזן, װי מען באװייזט א קינד; — נא זע: איײא אבראםאװנא איז נ־יטטא — וואס װיהםטו נאך? — ב־סט דאך יטוין מיד. — קופ אהי־ם. דער קערפער איז ׳טוין װ־רקלעך נעװען ם־ד און האט ז־ך אונטערנענעבן. עס האט נעהאהט;, אז ־אנא גרינעראװיטיט זאל א; נארנ־יטט זיך אוםקער; אהיים און זיך דארט פארנעםע; מיט רעם זעהב;, םיט װאם ער האט זיך פארנוםע; פריער — םיט זוכן דעב לאך, דורך װעלכ; ער האט פארלויר;. נידעדיק אויפן ברעג פון דניעפער, װוהי; ־אנא גר־נארע- ־ו־ט׳ט א־ז פארקראכ;, האט םע; או־ך נעם־ט־ננט. רער נרו־סע־ עולם, -— א קורץ-הייבהדיקער, א; ארעם-באיטטױוהטער, א יטטאלע- :עד או; דאס װאםעד א•; רניעפער — או ך אזעלכעם; נ־׳טט נע- פדויר;, נאד קעלטער פון אייז; ערטערװייז איז עם געקנייטיטט, עד- טעדװייז — נהאט, יטװאדץ, יטװער און בה״-פהיפ־ק. א ביינאכט־קע פ־נםטערנ־׳ט אי; איר ׳טויפ, אן א יטאטנדל ארום ז־ך, אן א םינד- םטער אפ׳טפינלוננ אין א־ר טיף. רעם םיטיננ האט געבלאז; אן עפעד־קער װ־נט א־ן פה״צע. יעם דניפער — אויך. א; אפגעט״לטע נרופע — ברענ-ארכעטער. ױננװארג און נהאט אזוי פר״לעכע יארער-קנאקער — האט ראדט ארוםגערינגהט א; עלטערע ב״זע םו־ד, װאם איז אנגעטון, ײי א נלהם א פאר- זעסענע טאכטעד; ארעםלעך און מיט פאריטטויבטע יטטרויס- פעדער; אויפ; פארצייטיקן ברייטקאנטיק; הוט. — װעגן װאם רעדט זי? — האט מען זיך דערפרענט. — ײענן דער נעװעזענער קייםערי;?