Literarishe bleter · 1930-06-20 · 25 (20.6.1930) · p. Seite 466

ליעעד*רישס 1001773 נ*ם. 25 (360) זײס 466 * װענם שוין אויך נישט געװןזקט װיםן, פארװןזם איז די דינסט פון אים אװעע דעדפאד, װאפ זי האט נייםט נעװאקט כק״ב; פיט אים אײנע אק״ן אן א ״׳שוסר״ אין דער װוינוננ־ דערפאד, װאם נקבות — װעד זיי זאק נישט זיין — האב; בבקק פיינט יענעפ מאנסביק, װעטען די<זט װ־־ב װארפט אװעק. צי אפעד נאר דערפאר, װאם זי איז א־נעװייניק נעװען אנ- נעװייטיקט נייעט װייניקעד פון יענע אקע, װאס פאדװארפן אין ד• ברויט-ריייען זייערע קעפ צו□ דורכפקיענדיקן אעראפקאן, און האט קיינסאק אין איר קעבן אויף קי־נעפ ני׳שט געהאט אזוי פיק האפע״ נונגע;, װי אויף דער גייער צומרעטנדיקער מאבט. אין רי ער׳עטע טענ האט יאגא גרינארעװיטיש אפ־קו װי געהע- ריק נ־־טט באםערקט, או די דינסט איז פון א־ם אװעק; או־ף אזוי- פיק איז ער דאן געװען בא׳שעפטיקט מיט מאבן װאס-װײניקער בא- װעגוננען, כדי צו ז״ן װאס-װ״ניקער קאםיש. א געםיק איז בײ אי□ געווען אזאו דאם, װאם די צוריק-קומענדיקע מאכט רופט ארוים מיטגעפיק ביי דער באפעקקערונג, דאס װאם אים האט אװעקנעװארפן זײן װייב און דאם, װאם ער האט אויפנעהערט צו שוײב;, — דאס אקץ מי׳םט עמעצער אוים אין איין קנויק און ׳םעפטיטעט א־□ רערבײ זײער נעשװיגד נקייך אין אויער; — א פקאנטער, יאנא נרינארעװיטש... א גרויםעד פקאנטעח... ער האקט רעריבער אין אײן ענטפערן — ׳עוין צופיק פאמע- קעך און צופיק רויק; — גארני׳םט אזוי די טעיטה... נארנ״שט אזא פקאנטער... און אין נעפקדיקן דרויםן פרעםן דערװייק נקימישיקע װעריפ דעם דעגנדיקן הארבסמ, און איבער דער יעטאט פקיען אקץ באמבעם. — דאפ איז געװען אין יענע מענ, ײען פון ׳שטענריקער קעקמ אין זיינע פאד־םטױבטע פוםטע צימערן האבן אים זיינע הענט אנגעהויבן צו װערן פאדנקױוערט, רויטקעך, װי נע׳שװאקן, און אק״; האט ע אויך אננעהויבן צו װערן רוימקעך און פעטקעך און ׳טמויביק-נע- יםװאק. זיין קערפער האט רא;, אװעקמאכנדיק פון זיך דעם שבק, אננעהויבן זעקב׳עטענדיק הנאח צו האבן פון דע□, װאס ער איז דא אקיין — אפיקו אן א דינםט — און װאם צום פקאנטער אין ׳עטאט קוקט עד דודך זיינע דוױכיעטאק־קע פענםטער, װי בנבה. װי א גנב תאט ער געבראכ; קעםטעקעך א־ן זיין פארדומפענער קיך, װו עפ ׳עמעקט מיט מ״זן-קויט און מיטן קעצטן קאננ-ני׳עט-ארויסגעטדא- גענעם עמער מיפט. מיט פויקע גע׳עװאקענע פיננער האט ער נע- ׳עפאקטן רי בדעטעקעך אויף דינע ׳שטעקעקעך און נעהייצט מיט זי׳ ביי זיך אין צימעד דעם קאמין. און אז זיי האבן זיך צעברענט אט די ׳עטעקעקעך, איז ער געזע□! אקענן מיט א נעפיק פון א פאד- װאקסענעם װיקד;, װעםען עם איז גוט נאר דערפאר, װאפ ער איז פאדװאקסן און װיקד. זיינע ברעמען מיט די נרו־סע טונקעקע הארן- בריקן זענען דערביי נעװען אביםק אונטערגעהויבן און די פאיוארנטע קיפן — צוזאםעננעקיינט און אננע׳עטעקט, װי אויף א פייף צו טו;. — ער האט נעהאקטן ביי נעפינען דעם קאך, דורך װעקכן ער הא״ פארקוירן״ די קופט האט געפקאצט, װי די קעצטע באמבע. אין ׳עטאט איז ארײן א נײע מאכט. יאנא נרינארעװיט׳עעפ פנים — א פראגעצ״כן; — באק׳עעײיקעם?! מיט א מאדנער יעמחה איז רי דינםט אויפן דריטן אדער פעיטן טאנ נעקומען אפנעמען אייניקע פון אירע פארנעםענע זאכ;. זי האט נעבראכט םיט ויך אירם א חברטע, גערערט מיט איר אין ק־ך הויך, פרײלעך, אקוראט װי יאנא נרינארעײיט׳ע איז ני׳עטא אין רעד ה״ם. ז״ערע קו׳5ות האבן אים אויפגעװעקט פון א יעװערן בײ- טאנעדיקן ׳ע5אף. געדאכט האט זיך; די דינםט האט חתונה; איר חברטע—אויך: בײרע נעמען אײנע ביי רער אנדערער אונטערפירנם. דער טאנ װי אומיםטן — א קויטערער, א זוניק-פראסטיקער ק״ריקנײערישע ׳עעהן האבן מיט פארקײגמע הענט זיך געדרײט קעבן דעם ױם-טוב פון פרי׳ע׳-או־םנעהאננענע רויטע פאנען. אין ׳עטאט האט מען געטומקט מימ נרוים פאראד — אן א פקוידער פון קקינגענדיקע קקױםטערס — פויזעם פון װינט א.־ן פון זוניקן פראםט און טרערן פון מוזיק — װייטע, קאננזאמע טרערן האבן באגקײט צו קבזרה די געפאקענע קרבנות. אין די גאםן האט מען נעמ־ט״נגט. זײנער א נעדאנק אין יענע טענ; — דער פאראדאקם איז אייגנטגעך ׳עטענדיק א קאגי׳עע זאך, נאר ער װערט אפנעקײקנט דורך דעם ארומיקן קעבן, װאם ני׳עט ׳עטענדיק װיק עם װיםן פון קאניק. איצמ אבעד, װען אקע יסורות זענען אויפנעטרײםקט און קיין װירקקעך קעבן איז ני׳עיטא, איז רעד פאדאדאקם אן אככאקוטער אמת — יעדער פון די ארומיקע מענטשן א־ז איצמ פונקט, װי ער, יאנא גרינאדעײיט׳ע, נישט ק״ן אמתער פענט׳ע, נאד אן אמתער פאראדאקם. דער אויספיר; — אין א צײט, װען פיק מענטשן זענען פונקט, װי ער, נע- װארן ני׳עיט מער, װי פאדאראקםן — אין אזא םין צײט, אז מען פארקירט א דרייערק, איז נענונ, אויכ מען נעפינט כאט׳ע דעם קאך, דורך װעקכן םען האט דאם דרייערק פארקויר;. ער, יאנא גיגארעײיט׳ע, איז דאן נעװען בא׳ע־עפטיקמ זוכן דעם קאך... יאנא גריגארעװיטש איז געװען צופרידן, װאם די נעבקיבענע רינםט האקט אונמער די נעמיטקעכק״ט אין זײן װוינונג. זי טומ א־ר ארבעט אן װערטער, װי גקייך עם איז גארנישט ני׳עט געשעען. ז־ גײט װי פריעד אקע פדימארנן זיך ׳עטעקן א־ן די קאננע רייען נאך ברויט און נאך אנדערע קעבנפ-מיטקע;. די ׳עטאט אין יענע טעג; געקע, ׳עװארצע אוקדאיני׳עע ״װארעט׳עיקעם״*) טראנן זיך א־בער א־ר אפ און אויף נײע גקאנציק-פאדדריפעטע אויטאמאביקן. אויף באקעבמע גאםן זענען טראטואדן פוק. גדויע דורכנייער פקיםן דורבויפ אין געדיכטן געמ־׳עי. מען יעטעקט זיך אפ אויף ־צו קוקן מיט ׳ענאה-אוינן, װי אויםגעגיכטערט נאך א בײזן ׳ע׳קאף; — האםטו דירן — באנײס א קאן. — מזיקים. — אומ׳ע־טײנפנעזאגט; אויך מ־ר עקסעקענץן... פאדװאדפנדיק, װ־ ־צו ׳עיהיטה רי קעפ, קוקט מען א־ן די קאנ- נע ברויט-דײען צו אז אעראפקא;, װאס ררינז׳ע־עט הויך א־ן קוי- טיקער קופט. מען חוזקט. מען ׳עפייט קקעק. עפ האט דעיעסן שקעכט ברוימ, פלעקן בקןט־, אקע מאק הרוניפ זעען אויף פר־מאדגנדיקע גאסן; רי ׳עטאט האט דערעםן ויך אק״ן: — אקטער יעקייע — ׳עטאטן... װער עפ קומט, דעד מעקקט זי. רעדצו נאך — דער טיפער אסיען אין דרויםן. ני׳עט עפ רעננט, :ישט עכ שנײמ.הויקעפקיםיקײט.קק״נעפיצקעך ק״כעץ פארקקעפן די אוינן, מעקן אפ די ׳עיארפע קאנטן אויף די ראג;. קורץ; א נומ װעטער פאר יאנא גרינארעװיטשן, װאס ׳עאקקט זיךאין װינ-׳עטוק בײ זיך אין רעד היים און איז באעעפטיקט מיט... זוכן רעם קאך, דורך װעקכן ער האט פארקוירן: — טאקע צוריקגערערט: פארװאם האב איך, יאנא גרינא־ רעײימ׳ע, איצט אויפגעהערט צ ױערײבן?... נעשריבן, גע׳עיריבן און אויפגעהעדט — פארײאם?... און אין א פאר װאכן ארום האט יאנא נרינארעװיטיען אװעק- נעװארפן אויך זײן דינפט, — אװעקגעװארפן עפעם ז״עד פמצים, זײער ׳ע־טום, זייער פארעק׳ענט און זײער בדוגז, װי א דינםט קאן... נעװען איז ראפ פונקט אין יענער װאך, װען צו דער שטאט האבן אננעהויבן צוצוטרעטן פרי׳עע פאקקן פון א נ״ער מאכט, און איבער רער שטאמ זענען נעפקױגן רי באמבעם, און אז זײ האבן אויף א װײקע אויפגעהערמ צו פקיע;, האט םען אין די קאנגע רײען, װאפ ביי די ברוימ-קראמען, פאריםן מיט האפענוננ די קעפ צו יערן דורכ- פייענדיקן אעראפקאן. און יאנא גדינארעװיט׳ע, װאס איז דענםטמאק נעװען אינעװײניק פאר׳עטײנערט און אזוי נקײכניקטיק, אז ער האט נ־׳עט געקײענמ קײן צײטונגען, נישט גענאנגען אין דרויסן, ני׳ע־ט נע־עדט מיט קײנעם און נישט געװאקט װיםן, װער די נײע מאכט א־ז (כאט׳ע ער האט זיך אננע׳עטױםן, אז דאס זענען די באק׳עעװי- קעם) — יאנא גריגארעװיט׳ע האט פאר׳עטײנערטערהײט אין אײנ- *) היטדען מיב א-א*;ערא:געכע עקן•