Literarishe bleter · 1930-06-08 · 23 (8.6.1930) · p. Seite 432

4?יססר^רי&ס 3?1200 ו.וס. 23 ע<31> ר׳ייס 452 * ב י י ע ב י כ ע ר סאנועריאליפטייגע פראגן ױ דער עװזןלוגיע £ון דער ײדישער רעליגיע; ארבעםער־באװעגוננ: א. עירזשניץ — ״בונד״ און רסדא״פ עדב דעם דווייטן פארט״־דוזאםענפאר; ש. אײנזאפם— דעד עעאנאמישער רןאםף פון די האלצארבעמער ביזן 1905־ט; יאי; אבא לעװ — די ״דישע ארבעפער־באװעגונג אין םינםק ביזן יאד 1900; מ. הער — א. ליבערמאן, פ. אקםעלראד און ל. פארטאװ װעגן דער ״ײדן־פראגע״. — ליםעראטור און שפראך: י. דאברושין — גװיי גרונט־אויםגאבן פון שלום־עליכמס ״קל״נע מענטשעלעך מיט קליינע השגות״; י. נוםינאװ — א בלעטל שלום־ עליבם און א קאפיטל פ״טערבארגער ליטערארישער חאנדל; שלום־ עדיכם־בריוו; אנמערקונגען (ש. ניעפאסניאטשי); א. גורשט״ן— א נייעד װענדפונקט אין דער מענדעלע־פארשונג; א. זארעגקי — די םעטאדאלאגיע פון גראמאפיק. — לםון• קוסען מאטעדיאלן און דאקומענםן און כדאניק. וש ניו־יאדלו, פראיעקט־ארבעט פון גראדואיר־קלאם. אוםפארטיי־ אישע ארבעםער־םיטלשול, אונטער דער רעדאקדיע פון י. א. דאנטש. ארדיםגעגעבן פדן גראדואיר־קלאם, ניו־יארק, 1930, 144 ז. ״דאס בוך ״ניו־יארק״ — שרייבט ׳. א. ראנטש ■— איז א רעזולטאט פון א פראיעקט־ארבעט, אין מ״ן לימוד פון יידיש און קאספאזידיע. םיט דעפ גדאדואיר־קלאם פון דעד אוםפ. אדב. מיטלשול (נאװ. 1929—אפריל 1930). דער קלאם באשטייט פון 15 שילער... אין עלטער פון 15 ביז 17 יאר, נמעט אלע היגע גע־ בוירענע... דאם בוך איז דער ערש״ער פדוװ פדן זעלבסטשטענדיקער איבעם פון שילער אין ״דישע שולן דא אין לאנד״... די ארבעטן זענען: געשיכטע פון ניו־יארק, װי םען פארט אין ניו־יארק, האפנם. פאליטיק, בילדונג, דאס ארבעםעד־לעבן, אין א פאבריק־ געב״דע, דאס וועלטל: ניו־יאדק, צייטונגען, געשיכםע פון יידן אין ניו־יארק, קוני־א״לאנד, ניו־יארק אין דער ״דישער ליפע־ ־אםור, קאאפעדאטיוון, די געשיכםע פון די אומפארם״אישע ארבעטער־שולן. ןן}| ר. ק. שעריף — םוף פון װאנדערוננ (פיעסע אין דר״ אקםן און זעקס בילדער). פון ענגליש מ. נעלענבערנ, ווילנער פאר־ ■1אג פון ב. קלעגקין, 1930, 130 ז שעײפס דראמע האט אויף דער םדענע געהאט אזא מין דערפאלג. ווי יעמארקם בוך ״אויפן םערב־פראנט ק״ן נ״עס״ האט געהאם אין דער ליםעראטור. גל״בציימיק שפילן הונדעדטער טע־ אטערן אט די פיעםע. װאם איז געשריבן מענםשלעך, אויפריכטיק, רירנד. סיבאט״ליקן זיך אין דער פיעםע בלויז מענער. און די אקגיע קומם־פאר אויף איין ארט. — דאס םאבם די פיעםע גרינג גום שטעלן אויך פאר װאנדער־םדופעס. ןש לארד אלפרעד טעניסאן — הענאך ארדען. יידיש דר. א. אייםען. פארלאג בידערמאן, ניו־יארק, 1930, 64 ז. דער אוםדעדםידלעבער דר. א. אייםען ברענגט אר״ן איין װערק נאבן צװייטן פון דעד ענגלישער דיבםונג. דער בעסעיער יידישער לעזער איז זייער דאנקבאר דעם דר. אייםען. — ״אלפרעד פעניםאן — שר״בם דער איבערזעצער — רעפרעזענםירט און שפיגלט־אפ מער װי װעלבער אנדערעד דיבטער די ענגלישע ראםע פון דעם 19־םן י״ה״. טעניסאן איז געבוירן אין 1909 און נע־ שטארבן אין 1892. — ביזאהער זענען דערשינען פון דר. א. אייסען פאלגנדיקע איבערגעזעצטע ווערק אין בוך־פארם: לאדד ב״ראנס ״דעד געפאנגענעד פון שילאן״, אמאר באיאם — ״די יובאיאס״, לארד ב״ראן — ״יידישע מעלאדיעם״ ןןןן ש. ניארװיל — די םכשפה, דראמאםישע פאעמע. 1930. 16 זייםן. וש ד^ם בית־הכוקדש םצב ירו׳עלים ובנין אריאל.— אין צוו״ ם״ל. — הוצאת םפרים יצחק ברייזבלאט, װארשע, יא1 ו. ןןןן ספר שבט יהודה (צוכםרוםה יהודהם) סו״ ספר האבן מיר געדרוקט: א) גזרות ת״ח ות״ט; ב) םסעי־הצלב. — פײי איבערגע־ זעצט פון יהלו״ס. — הוצאת ספרים יצחק ברייזבלאפ, ווארשע, 200 ז. ןןןן דער עננלישער לערער זיך אליין צו דערלערנען ענגליש אן דער הילף פון א לערער אין א קורצעד צ״ט. פון נ״ם (רעדאקטאר פון ״הצפירה״), נ״םטע פאיבעםערםע אויפלאגע. פארלאג ׳. ברייזבלאם, װאישע, 1980, 98 ז. ןש א־כ־װ פאר דער נעש־כטע פון יידישן טעאטער און דראםע. רעדאקטאר דר. יעקב שאצקי, ערשטער באנד. ״דישער װיסנשאפטלעכער אינסטיםום. טעאטער־םוזיי א״נ פון אםתר דחל קאטינסקי. ווילנע— ניו־יארק, 1930, 536 גרויםע ז״מן. דער דיקער, ש״ן־ארויסגעגעבענער באנד איז געס״לט אין עטלעכע אפט״לונגען: הקדםה, אפהאנדלונגען, מאסעריאלן צו דער געשיבטע פון יידישן טעאטער, בריוו, רעצענזיעס. אין דער הקדםה װעיט אנגעװיזן אויפן צושטאנד פון דער איצםיקער יידישער טעאטעײפארשונג און םיווערט געזאגט: ״בדי צו צענטראליזירן די ארבעם אויף דעם געביט פון דער ״דישער טעאטעד־פאישונג. האט דער טעאטער־מוז״ א״נ פון א. ר. קאסינםקי ב״ דעם ״ווא באשלאםן ארויפצוגעבן יארביבער אונטערן טיטל ״ארכיוו פאר דער געשיבםע פון ״דישן טעאטער און דדאמע״ די פראגראם פון דעם ארביוו איז: פארעפנטלעבן קאנםטױקטױוע ארבעטן, ווי אויך ױיע םאטעײאדן, װאס האבן צו םון םיט דעי געשיבטע פון דער טעאטיאלער קודסור, דראמע, שוישפיל, טעאטער־קריטיק, טאנץ. געזאנג א. א. וו." אין דער אפט״לונג ״אפהאנדלונגען״ קוסען: ש. עיגםט — טעקטסםן און קװעלן צו דער געשיבטע פון טעאטער• פאױו״לונגען און מאסקאיאדן ביי יידן; ׳. ל. ליפשיץ — בדחנים און לצים ב״ יידן; דר. ׳. שאצקי — צו דעד ביא־ ג־אפיע פון דעם ״דישן האנם־װאורפט יעקב בן מידבי ריז; דר. ־ גלאנץ — א באײבם פון א בן־דור וועגן דעד פ״ער־ ־עבער פראצעםיע פון די פראגעי ״דן דעם 24־םן אפריל 1741; ז. רייזען — די מאנוסקייפטן און דרוקן פון איציק אייבדה קאמעדיע ״ר הענאך״; איציק אייבל — רי הענאך אדעי װאב טוט מע דאמים; דר. י. שאצקי — וועגן אהרן האללע־ וואדפזאהנה פיעםן; דר. י. שאצקי — די יידישע אויםגאבעה פון דער דיאסע ״מלחמה בשלום״; דר. י. שאצקי — אן אחשורוש־שפיל םים 100 יאר צוריק; דר. מ. ווי ינרייך — פיר אומבאקאנטע טעאטעדשטיק פון םיטן 19־םן י״ה; ישעיהו גוםםאן (י. מ. פינקעלשטיין) — די דײי שװעםטער־קינדער; דר. םאיר בן אבדהס הלוי — די ״גרויםע שול״ אין בו־ קארעשט אין דער געשיכםע פונם יידישן טעאםער; ב. וויינ־ שם״ן — די ערשטע יארן פון יידישן טעאםער אין אדעה און אין ניו־יארק; משה שמארקסאן — םאםעריאלן פאי א. גאלדפאדנם ביאגדאפיע; ח. נ. פישערמאן — גאלדפאדן אין ליבם פון זברונות; ש״ס ראםאן — דער יעפערטואי פון יידישן טעאטער אין בוקארעשם אין 1877; דר. י. שאצקי — גאלדפאדנס א םטאטום פאר א יידישער דראמאםישער שול אין ניו־יאיק אין 1888; דר. '. בלאו — גאלדפאדנם העברעישע דראםע; א. גאלדפאדן — דור בםלחמה; ׳. ש. — דעד ״די־ שער טעאטער אין לעםבערג אין 1890 און אין 1897; מ. אשערא־ וויטש — דוד קעםלעי; דר. א. םוקדוני — זברונות פון א ״דישן טעאםעי־קייםיקעד (יידיש םעאטעי אין פוילן פון 1909 ביז 1915); שלום פערלמוםער — דער ערשטעי סטאםוט פארן יידישן טעאםעי אין אםעדיקע און ז״ן פארפאהער משה פינקעל- זײער רײד און אינםערעסאנם זענען די איבעריקע אפכײ׳ לונגען אינם ״ארכױוי,: מאטעריאלן, נײװ, י־עצענזיעס. — צופ סומ א זובצעמל פון פערזאנען און פיעסעס. דער ײווא האש אויפגעםון א גרויסע זאך, װאס ער האט ארויסגעגעבן אזא וויכםיק בוך, וואס ײעם זיין דער פונדאכלענמ פאי־ ײײמערדיקע םעאםער־פאחןזונגען. מידארף נאר װינשן, אז דער ״איבױו*, זאר מאקע זײן א יארבוך, און דער צווײטער זאר מאקע זיך גרײםן און ארויס באצײםנכ. 1*1 װיםנשאםטלעכע יארביכעי/ 1. 1929, אלרוםלענדישק װיםנ־ שאפטלעבע געזעלשאפט צו שטודיין די יידישע שפראך, ליטעראםור און געשיכטע. — אפם״ל פאי יידישער שפראך און קולטור ב״ם פעדאגאגישן פאקולטעם פונם 2־םן מאסקווער מלוכה־אוניװערםיםעט — הויפטװיהנ־ שאפט ב״ם פזלקאסבילד פון ר. ם. פ. ס. ר. — צענטיאלער פעלקעי־ פאריאג פון פ ה ה י — מאהקווע. 1929. 250 ז א׳נהאלם: פון דעד יעדאקציע. — ס. ליםװאקאװ — פון טעאלאגיע צו װיסנשאפם; געשיהםע: מ. הײליקמאן — די ״דן אין אנהויב רוסישער אונטערטאנשאפט; מ. א. לוריע ־־־