Literarishe bleter · 1930-06-08 · 23 (8.6.1930) · p. Seite 431

?יסעד&דײ׳שע בלעסעד 013. 23 (318)׳ זײס 431 נן;. פ. ק א ן ( ה י? נ ע װעגן ײדישן רעװאלוציאנעריעזי הרײזל אין װילנע פון יאר 1876 פ. נאראייטאװ דער באװוסשער ״דישער ארשיםט צו זײנע גאשטעפילו אין דעמ טעאטער ״נאװאשעי״ אין װארשע, םיט דעם ״ווניס׳' פײערצעכע פרע״יערע פרײטאג דעם ס-טן ױני. 1. לײב דאװידאװיטש — ״לעאן״, ״צאיעװםעי״ (א ווונק אוין• דאװידאװינדס: פון דוד הםלך), ״סאנדלער״ און ״סאנד״ (העברעײם: םנדלר — א שוטטער. דאװידאװיםש האט זין־ אויסגעלערנמ •גוסטערײ). 2. אריה בן־ציון קלאטשד,א — ״סוס׳' און ״קאבידעװסקי י (העברעײס: פוס — א פערד, א קלאטשען דעסגלײנן קאביליא אין רוםישו. 3. מאיר בן אברהס בארעל — ״אטשקאוויטיס״. 4. הירש בן פנהט װאנעל — ״גארבונאװ,'. 6. םשה בן ח״ם װ״נשט״ן — ״עינאװסקי״ (העבדעיש: עגב־ א װײנטרויב). 6. מיראן2) בן יצחק זונדעלעװיטש — ״מיראן״. 7. קאפל בן הירש אבראםאװיטש — ״דיעדושקין״ (רוסיש: דעט זײדנס — אפשר פון אברהם אבינו?). 8. יאסל בן הלל טריװאש3) — ״סורגוטשעװ״ (רוסיש: םור־ גומש — טריפװאקס) און ״יורידיצקי״. 0. ראזע בת יירל נאטעק — ״רוווינא״, ״ראזאנאווא״ (קאםבינא־ ציעס פון נאמען און פאםיליענאמען) און ״סוםאננא״ (רוסיש: סוסאננא — שושנה, וואם עם באמײט אין העברעיש א רויז). 10. משה בן אליהו װאלפסאן ״באראן״ און ״גינסבורג״. 11. אהרן זונדעלעװיטש ״ארקאדי יעסעוויטש״. 1) זע: 8. קאן, ״די צעשטערונג פון ערשטן ײדישן רעװאלוציא־ נערן קר״זל אין װילנע אין 1875" (רוםיש) אין ״יעװרעיטקי װעסט־ ניק״, לענינגראד 1928. 2) אהרן זונדעלעוויטשעס ״נגערער ברודער. 3) דער איצטיקער םעניאר פון די העברעיש־״דישע שריפט־ שםעלער אין װילנע. אין צוזאםענהאנג םיט דער נאטיץ פון דר. מ. בערקאװיטש ״א פאד באמערקונגען צו די היםטארישע שריפםן״ אין די ״ליטערארישע ב־עםער״ נומ. 19 װעלן נישט ז״ן אוםאינםערעסאנט די עטלעבע ידיעות, ■■אט קוםען װײטער. זײ שטיצן זיך אויף ארביװרםאטעריאלן פון דער ־■טישער אטראנע אין ײילנע װעגן די ״דישע רעװאלוציאנערע קר״ז־ ־•;־, װאם האבן דא עקזיסטירט אין די יארן 1875 און 1876. אין ערשטן קרייזל פון 1875 (אנגעפירט דורך א. ליבערמאן און א זונדעלעוויטש) איז בכלל נישט געײען (אויך נישט אין דער פערי־ :עייע פון קרייזל) נישט קײן קלאטשקא און נישט קײן קלאטשקי. אין צוו״טן קר״זל פון 1870, װאס איז געגרינדעט געװארן דורך ל״ב דאװידאװיטשן, איז אײנער פ:ן די טעטיקםמע טוער געײען דער ס׳ב־יאריקער אריה בן־ציון קלאטשקא. נאנדעם, ווי דאװ-דא- ..•מש האט פארלאזט װילנע, האמ קלאמשקא איבערגענוסען די אנפירונג מ׳טן קר״זל און אלם אזעלבער האט ער געפירט א קארעטפאנדענץ מימ ל בע־םאנען, דהײני ער האט ליבערמאנע• (אין 1876׳ איגפארמירט װעגי גאנג פון דער רעװאלוציאנעדער פיאפאגאנדע צװישן ••דן און געבעטן צ-שיקן פון אויםלאנד ליטעראמור, ליבערפאן װידער האט אים צוגעזאגמ צו;אלארגן דעם פראפאגאנד־ע־מאטעריאל און חאמ א־ט אין בדױו פאד־ ־■;עיט, אז די ״ײדן װאבן אויף פון שלאף״. דער זעלבער קלאמשקא האט זיך, וו״זט א־יט. געחתםעט אין ־דביעיש קליאצקי און אין ד״מש קלאטצקי. ק״ן צוױ־סער מיג אן ענ־ לע:ן נאמען איי אייד אין צװייטן ײילנער קרייזל נישט געײע;. דעם ד״טשן בריװ צו ליבערמאנען, אונטערגעש־יבן א ב קלאמצקי, װעגן ײעלבן דר. בערקאװיטש דערציילט און איז משער, אז עס האט אים אנגעשריבן אן אנדערער םיטגליד פון דאזיקן קרייזל םיט אזא נאםען, האט אויך מן הפהס געשריבן דער זעלבער קלאטשקא, װאם עם באװ״ימ אויך די אונטערשריפם: א. ב. זענען די ראשי־תיבות פון אריה בן־ציון. עכ ל״גם זיך, אגב, אויפן שכל, אז אריה בן־צױן קלאטשקא האט זיך גע־איפט פארענטפערן פאר ליבערםאנען, מחמת םוף כל םוף איז קלאמשקא א־ויס פון קרייזל נישט שטארק בכבוד. או דאװידאווימש האם אים אנ־ פא־ט־וימ צו קויפן םם פאר מייז און דערמיט אפרוימען דעס פראװא־ קאטאר מרדכי גלאבום, ײעםען מען האט חושד געווען, אז זייענדיק א מיםגליד פון קרייזל, האט ער גלייבציימיק געדינמ אלם שפיאן אין ־ע־ פאליצ״, האט ביי קלאטשקאן פארפעלט מוט אויםצוםירן די שליחות א-ן אפשר צוליב דעם איז דאם צווייםע קרייזל אױי מיאום פארשים גע־ ״א־ן אין דער צ״ט, װאם די ליקװידירונג פון װילנער קרייזל פון 1875 ־אט זיך פארענדיקט מים א פיאםקא פאר דער זשאנדארמעריע, און דער שעל פון דער װילנער אכראנע אנגלארעס האט אפילו באקומען צוליב ־עט אן אויםר״ד פון דער ״דריםער אפט״לזנג" אין פעטערבורג.1) דער ווילנער אכראנע זענע געווען באקאנם די פס״דאנימען און ד• צוגעמען פון די אנגעהעריקע צום קר״זל. קלאטשקאס חחיםה . ־:ההדם, גבאי שני לרי יוחנן״, וואם דר. בערקאווימש ברענגט, איז אין די מאטעריאלן פון דער אבראנע נישט דערמאנט, און דעריבער דארף דען רעכענען, אז זיין דאויקע אונטערשריפט לויטן שליםל פון א״ח :"ש איז נישט געווען קיין שטענדיקער פםיידאנים. אין די מאטעריאלן פון דער ווילנער זשאנדארמעריע פארן יאר ׳'׳"18, ײאם זענען מיר באקאנט, ווערן געבראכט און אויפגערעקמ :א־גנדיקע פסיידאנימען פון רי סיםגלידער פון צװ״סן װילנער קרייל א־ן די. מימ װעמען ז״ האבן געחאט פארבינדונגען: ״אונזער געזאנג״ יעײן דערשינען א זאטלוננ פון סך לידער: 25 פרײהײט־לידער, 12 '-־עי פון ארבעה, 30 םוארװײלונג־און װאנדער־לירער, 4 טרויער־ לידער. א•; דער זאטאונג נײען ארײן די שענםטע און נײעםטע לידער. ׳9 זײטן. פראכט־אויםנאבע. 1.60 זל. פדעםע־קאמיסיעם און בוכהאנדלוננען באקומען ראבאט. םיט באשםעלונגען זיך װענדן: •"3 .זח ,3 3>81זװסת3זנ11\) ,3״\$23ז3)\\ ,"£57£8£״ געלם דורך פ. ק. א 21.266