Literarishe bleter · 1930-05-30 · 22 (30.5.1930) · p. Seite 411

זײס 411? (317; 22 .1 נוסX0x72 ססרזזרישזז'? זיך א פאבדיק אױסבויע;, גויט ו־״ן פפעציא?יטעמ און יעבן א נומן מאנ. — הונדעדמ טויזנט׳ עפעם צו פעמ. נאדני׳במ פעם. פאד דעם, זאהםמ אויפדעקן דעס דוראנאװ־ ,נ־;, פאדלאנגםטו פופציק טויזנט דובל. נו, דאכ דעדכטו נאד אזוי; אזא פד־יז א־ז גאיני׳בט בנכ׳צא, דארט;, אץ דעם עני;, האכטו, דובט זיך, א כ־א; פ־נ,־־ אויפ; או־נ. פופציק טויזנט א־ז צופ־ל, דאם גערט זי־עדם א־ז ־אך קרו־נ־־ם נעלט, טע; דאד- דאך אפגעב; א היבב־ז אט ראז א־אפ אויף פ־נאונצװאנצ־ק װעט טע; דיד — א פ־נפעדל פאר א קאפ׳ — עך, א צענט׳ע רעדט דאכ: ־ואם פא־א קעפ. פ־נפאונ־ צװאנצ־ק טויזנט זאג א־ך דיר פעסט ־צו, אז טע; װעט ד־ר נעב;. כויד האט דאטיטקאװםק־ אליין געזאנט אט אפ־לו כוארג;. א־צט זאגםטו, גד־־ט זיך עפעם אויף דובאכאװ;, א־; טאםקװע. עד א־ז אנגעטעדקט, זאגםט־ו, אזוײי — ־א — נו, פאד ד־באםאװ;, קאנםטו או־ך קד־נ; א פופצ; טויזנט. נ־יבט אזו־פ־ר, װי פא- דודנאװ;. ער האט װ־ינ־קעד פאדד־נפט;, נא־ דאך װעט דע; דיר געב;. או; אויב דו װעםט ז־ך צוא־־ר;, װ־ עם באךאדי־ צ־ זיי;, װעט כ־ע; ד־ד נזעד נעב;. או; װע; דו זארםט נאך א־; אנדע־ע עדטע־ א־־ך א נ־יטטעד טו;, װעל; ז־ך נאך א דר־־-פ־ד ענ־נ־ם אפזוכן. או; א־; טיכ־ך פון א־י; ־אד קאנםט־ צ־נו־פקראפ; ד־ינע הונדעדט טויזנט, בנאטנות, םיא־ז דאך נעלט; - או; או־ב טע; װעט זיך דעדוו־פ;-. גאפאן האט ז־ך צעראנט כו־ט א קװ־ט־טיקר. ־ - פון װאנעט װעט צע; ז־ך דערװ־םןני װעג; ד־ר װייס; נאר דאט׳טקאװםק־, דודנאװא או; דעד קייםער אר־ין - או; טעד קיינעד נ־־כ־ט. א־; אפ־לו װען נאך עטעצעד װייםט. א־ז װאס״ ב־י ז־־, א־; דעפאדטאטענט, זאנ איך ד־ר, װערט דאם ריין אפנעארבעט. םיא־ז דע; א נ־־עם ביי זיי? װיפ־ל זענע; דאם ׳טוי; דודבנעגאננע; דורך ז־־עדע ־ענט, או; װענ; װעטען האט ״ען ו־ך דערװוסט׳■ אט ד־ יעדעק װאדף אװעק, זאנ א־ך דיר. פארװאם טר־נקםטו נ־׳םט, נא, ד־ ל־פ; באנעצםטו? טד־נק. — און דאך קאן טע; דודבפאל;; — - װאם זאגפטו צו א־ם׳ או; װען אפ־לו עפ זאל זיך טדעם;; זע נאר, װי ער האט זיך דאם דער׳טדאק; אויף טויט. יטפייע; װילט זיך טיר אויף זייערע דעװאלוצ־עפ. אט נעם ט־ך — װי ד־ יטפאנע האט ט־ך דאפ גענוטע; אי; מויל אדיין. אט דער נרינאריעװ או; פעטדאװ האב; עפעם א געזעל׳םאפטלעכע קאמיפיע פארטראבט, א געד־כט; די עםער; און עפדעקעם ביל;... םילוינט ז־ך זיי מיך אפיטטופ;, פון די ארבעטער אװעקנעטע;. ליינפט, איך װעל ז־ך ג־יםט לאז;. או; אויף זייער נעריכט, אויב עפ א־ז יטו־; ־א אזו־, װעל א־ך נ־יכ־ט נ־י;. פו; בײזק־יט, פו; קנאה נעטט ז־ך דאם ארץ. או; אט האםטו דיר א; ענטפעד; גיי או; קאנטדאל־ד און דיר װעט עם נאך לי־בטער זיין. דו ביםט א פארט־י-טעגטיב, ד פאדי-■־ נ.ו־בט ד־ר הער זיך אויף צו קװעטשן. נו, איבער די הענט, א; אדערו־ף באקוטפטו, װי דו האםט פארלאנגמ — פופצן טויזנט, און אדבעט א פויזע. א־ך האב נעװארט; עם װעט א קלינג טון דעו יםל־פל א־ן יםראפ. נאד דער ׳םראם האט ני׳טט נעקלוננע;. — אוטזיםט האםטו טיך אהער פאדפ־רט. עפ איז קארט, זיצנדיק אין פוטער, אן ליכט, דער װיי; קריכט ני׳םמ א־; הארז אריי;. דאם אלץ תאט טען נעקענט אין פוטעד אויך — ביי קױבא; אדע־ קאנטאנע;*)... א ליכטיק קאבינעטל, א װארעמס, אויםטער; א נרעזערע פאטעדאנצן־בראנם;, פאר; עם;... װו איז דא רער טואלעט-. -- אונט; א־ז דער קלאזעט־. . אט, זעםטו, א־ן דעם פרט איז אויך אוטבאקװעפ. ר־פנ ז־ך דא איבע- ד־ טרעפ. — קום, איך װעל דיר װייז;. און דאם טאל האט אויך דער שלאם נישט נעקלוננע;. עפ האבן א הילך געטון הינטער די װענט די טרימ, װאפ האב; ז־ך דערװייטערט או־ף ד־ אנדערע טרעפ. או; עם א־ז װייטעד טו־ט, יםטיל א־; דער זוטעד-װוינונג. קו־ם-קוים שארכעט דער וױנט א־ן ד־ יטו־בן פון דער אויבעריכ־טער נאלערייע. די טריט זענע; ׳טוין אונטער טיר, אויף דעם אונטעדיעטן *) צװ״ יאפולערע רעםטאראנען אין פעטעדבורג. — איבערז. גאדנישט איבעדגעב;, װי זיי האבן מורא. איך האב זיי װענ; דיר אזוינפ אנדערציילט... או; העם פרייז נעהויבן. אט דאם, זאג א־ך, א־ו א צע־טטערעד; טיװעט דיר גוט באצאק, אויב דו װעםט אייננ־י;. — ארויפגעב; מיינע? — הויבפט שוי; װירעד א;. װעטע; װעםטו ארו־פנעב; — טעדאריפט;? װאפ פאד א שאד; װעט דאפ בדעננע; דעד פאלקפ- זאך-. א־; װאכ באשט״ט ז־יעד אויפטונ זיי הדנענע; עפעפ א נו- בערנאטארל, — זעצט טע; באלד אװעק א; אנדעד; אויף זיי; אדט. דער קרוי; א־ז דע; נ־שט אלצ־ינם, װעטע; ז־ צאלט געלט-. עפ װעדט נאד א צעטוטלעניש א דאנק דעם, און בלוט, — אבעד ק״; ז־נע; האט דאם נישט. אט האםטו אקא״שט־ געדעדט װעג; פאדראט; איז דאפ דע; פאדראט- אז טע; נ־ט ארו־ם א טעדאד־סט, ראטעװעט טע; א לעב;. - א״נפ דאטעװעט טע;, או; דאם צװ״טע ברעננט מע; אום... או; װאם װעט ז״; מ־ט דעם, װאם טע; ג־ט ארוים? — עפ װעט נארניש־ט זיי; — האט גאפאן א־יל־ק איבעד- גיעשלאג; — װי דו װעפט נאד אדױםנעב;, װעכטו זיי תיבף מודיע ויין: אזוי או; אזו־, טשפ־דט, הי־םט דאם, נאך, איך האב װעג; דעם ידיעוח,- ראטעװעט ז־ך, ק־נדער. די אכראנע װעט גארנישט ־אבן דאקעג;: ביי ויי א־ו דעד ע־קר, דעד .*טענטאט זאל נישט צו- ־בטאנדקוטע;. און נישט דאפ, אז זיי זאכ, עמעצן אוטבדענגע;. ־ דו ליינכט, פאפ. אט קאנםטו ט־ד אפ־לו א־ן די אוינ; נישט קוק;. לייגפט; װייפט גאנץ גוט, אז טע; װעט או־פהענגע;. — נו;, און אז מע; װעט אפ־לו או־פתעננע;, — תאט נאפאנם שט־מע, ארויפפאדערנד־ק א שיפע געטו;. — אויף דעם איז עד דאך נענאנגע;, אויף דעם תאט עד ז־ך דאך פאדטשפט. דא א־ז קיי; אוטבדעננען נישט פאדא;. נאר א ך זאג דיר, מיװעט נישט אויפתענגען. צו װאפ דאדפ; זיי דאפ׳ — א, װען דאפ זאל טאקע אזוי ז־י;, װאלפטו גאר אנדעדש מיט ט־ד נערעדט. װאלפמ מיר קיי; נעלט נ־שט געבאט;. — געלט? װאפ רעדםט־ו, טאדט־;; װענן געלט האט דע־ עדשטער נישט א־ך דעדמאנט. אז איך תאב זיך פאד דיר אזיפנע־ דעקט, האםטו באלד געזאגט: ״װיפיל״? מארטי; האט זיך שװער צעהוםט. עפ האט א קלאפ נעטו; א שטול. — װארט צו, איך װעל דיר אנד״ב; די פלייצע. עך, דו; — לאז ניעמאך; וזיפ־ל?... די אכדאניקעם האב; שוי; אזא טנהנ; מיט פוםטע הענט נייט איד נישט אויף אזעלכע זאכן. או; דו אליין נעמםט קיין געלט נישט, הא? — געװיפ נעפ איך נישט. און א־ך דארף ראם גארנישט. א־ך האב פאר טיין בוך, א־; או־םלאנ־ גענומען צע; טויזנט, בדודעדל, ביז אי־ן קאפ־קע. — או; נאך פופציק טויזנט פדאנק, װאם פאקאװ האט פאד די אדבעטער געגעב;, — נעהער אויך צו די צען טויזגט? — נא, נא... לײכטער אביםל, מאדטי;. — װאם לייכטער? דאס, ברודער, איז א פאקט. צי דען האסטו אל״; נישט נעגעבן טשע־־נט־ב־נע; א רעװאלװער, ער זאל שיםן פעטראװן דערפא־ װאס ער האט דיך רעװאלירט אין די צייטוננע;, אז דו האםט צונענומע; דאם נעלט, װאם מען האט דיר נענעבן פאר די אדבעטעי _ — רעװאל־דט? נעשפיגן האב א־ך אויף אט די רעװעלא- ציעם. װאם א־ז אזו־נם א צ״טוננ; אדעד א ״דישע, אדעד א פאר- קו־פטע. אזוי װ־ א קורװע. עפ איז נאר א שאד דאם נעלט, אנ־ש־ט װאלט א־ך נעקויפט װעלכע איך האב נעװאלמ. לאז צורו, טאדטי;, דעדםם־ גארנ־שט צו דער זאך. — ניי;, דו זאנ מיר מאקע, װיפיל האםטו באקומע; פו; דער אכראנע? —• טיזאנט דאך דיר, או איך האב נישט באקומען. און איך האב ויך גאדנ־שט גענויטיקט אין דעם. אויף די אפטיילן האט טע; געגעב;, פאד דעם בוך — אויכעט... װען איך זאל דארם;, װאלט א־ך נענומע־ עם איז נאר ק״ן בושה נ־שטא אין דעם. און אז ד־ װעםט נעטע;, װעםטו זיך אויך נישט שעםען. און דו באטראכט זיך נא־ או־ב דו װעםט נאר שכל האבן קאנםטו אין משך פון איי; ־אר הונדערט טויזנט פאררינע;. באקוםםט אזא אפותיקא — קאנםטו