Literarishe bleter · 1930-05-30 · 22 (30.5.1930) · p. Seite 410

?יסעדיעדי׳עע ב?עםער נןם. 22;17ג) ןײס 410 אץ צעװײנט זץ־ װי א ביבער און ער באבם ארום דעם גיבור. און דער ניבוד פירט א?אקע טיט א טוציא װ״םע חצה, הענד? פעדער אין זיין מיצק. ער רערצײגט זיי קורץ און װיציין פון דער קראע, און דער עיקר פון זיין קאס,* מיט אירע פיקערס, פון די גרויםע נרינע זשאבעס, װו געהאהטן ה$ט ער יםבת, פון דעם באט׳עאן — דעם בעק-העזה און פון דאזאר חײם-עאזער. איז געקומען אים באגדיםן די פדינצעםין —?ןיבע-זיסע, און דערזען זײן מוציא חהה — איז זי גרײט צו זײן זײן כהה. און דערהערט פון הענדה-קרײער — נעמט רי הון און קײגט צװײ א״ער איז נעקומען דער מיניםמער און פאר פדײד אין הימה שיםט ער. הײ—נעקעבט, אין ׳עטןזט איז פרײקעך: ח״ב-יעקק װערט א םהךן פ. ם. איצטער טוט םיר $ון די?אםקע, העדט זעע אויפ רעם מוסר-השכ?, װײה די<זפ מע׳טההע איז אוים;, אויך די קינדעדקעך — די גדויםע. םארנע, כיקעבן, םיהעבט זיך מאדנע, צװישן װיקנע, װאריטע, נדאדנע, װו ב״ם גיבור חײם-יעק??ינן אקע רעכט אין פעק?. חײ—נעהעבט און נוט נעדרשנט. הײנט רעגירט ער שוין אין װארשען און רב הענדק קוקורעקו — בײדע װיהן נישט פארשפאדן נישט ק״ן שװערדה, נישט קײן שפ$רן, װי נעשװוירן װ$קט א יעדער, קעמפן ביז רעם העצטן פעדער. אוי, דב הענדק איז א כעםן1 . װיק אים נייפן, װיה איפ רײפ;, װען ער קאן, װאקט ער צעקעכערט אט דאם םענמשק מיט זײן שטעבער. אבער יעקה מיטן בערדק פאכעט כװאטםקע מיט ז״ן שװערד?, ,־אקט אין פיםק און האקט אין עק שוין און רב הענדק פקיט אװעק שוין. בא-בא-כאן האט זיך דערשראקןן יאנט זיך יעקק נאך א קװאקע. טפרדדן נעכאפט און זי באזאטקט. יאזרא, הינדק, נישט נעמאטקטן פיר םיך אפ צוריק קײן נראדנע, װו עם װוינט א פאקק א מארנע, גרויפ — אן ערך — װי א גענעץ און םיט שיפעדם ב״ דער נרענעץ. א,־ן רי קװאקע װ״נט מיט טרערן, טראנט גאקאפ דעם יאך דעם ינװעדן. און דב הענדק קקאנט פון װײםן: א,ײ, דער?עבט אזעקכע צייטןן װער זשע פקיט עם מיט געפיקרעד, נוי א װיכער װי א װיקדעת םיט די אויםנעשפריימע פאקעם רײטן יעקעקעם חײ?ות. זײ אנטקענן, אומדעדשדאקן רײט רב יעקק אויך זײן קװאקע. — װעמען זע א'ךן חײם-יעקקן — שדײט זײן חבר קוש-אין-בעקק. און ער ׳טרײט צום רב רב צדוק: װאפ פארררײט איר מיר א ספאדעק׳?אזט מיך נ״ןן איך װי? נישט װיםן פון קײן פז?-מוב;, בריתן1 נעמט אװעק פון ם״נע אוינן סיפ?עשק מ'?ח איך װי? נישט זוינןן בעפער, שטש?, רב שעפס?, בדעננט ארײן א שטארקן שנעפס?: און א כאפ געטון די?א?ע טיט א מוציא װ״פע ח?ה — האפ1 פון װינ ארוים דעד גיבוד רורכן פענסטער און — אריבעד. אקע ב?ײבן עטײן אן?שון. כאפט איםן כאפט איפ( און נישטא שוי;. בײ רעם דאזאר נדויפ דער הויך איז און דער הויף איז פו? מיט עופות, ראבע קװאקעם?ײנן א״ער און עס צײ?ט זײ הענדק-קדײעד. זעט רב הענד?: פיאר א פופתן דורכן הויף און צו די עופות?ויפט א נפש מיט א שװערדק און איפ טרײפ?ט זיך ראס בערד?. — העד נאד, דח אװעק פון דאנע;1 קו-קו-רעקח האםט פארשטאנע;* ברעננפטו מיך ארײן אין צאד;, דאן דערפי?םטו םײנע שפארןן — ביזט א מיפש, קוקורעקח — ענטפערט?ופטיק חײפ-יעקק. און — א צי אדוים דאם שװעדדה און — א טדייס? מיטן בערד? — היט א״ך הינעח מאכט א װארע. א נעפעכט — עם נײט א פארע. און דער גיכור חײם-יעק? ס. ר. ם ס ם י ס? ע װ ס ק י דעד טדאגישעד ב א ל א ג א ז (א קאפ׳סל בון דאםאן ״אויסן בלוט י) דאם זע?בע און צו דעם פיר איך טאקע דאם, װע? איך דיר זא;;, איז דער ריכטיקםטער װענ. און אזוי, אז קײנער זאק גאדנישט פאי■ מאנ;. א פאציא?יםטישן צוזאמענקעבן — דאם האט די אינטעיי׳ נענץ אויםנעטדאבט, די אנפקודעדדיקע; ז״ האבן שוין נישט אוי ■ װאם צו שטײן, א חוץ װי אויפן קאפ. און א נאמען האבן זײ עכ צונעטראכט: ״פראקעטאריאט״; דאם װאדט, הערםטו, איז א האק■ זיקם, א ײריש װארמ, זײ מיר מוח?, מארטין. מיר זענען דאך מים דיר ברידער, א ײנגערער ברודער; כאטש דו ביםט א ײד, און אי־ א פאפ. ״פרא?עטאריאט״. מימ אזא װארט דארף מען א הונט רופ״ נישט דעם רעכטנ?ויביקן ארבעטער. — נישט מיר, נאפא;, דארפן עפ מיט דיר װענן םאציא?יזם דיסקוטירן. — פון םײנעטװענן, דיםקוטיר נישט: דו א?ײן האםמ דא,־ אנגעהויבן. האקםט, אכראניקעסן און אמפערן זיך איז טאקע נישםג־ז װאם. זײער זאך איז א?ץ אײנם א פארשפי?טע, הער זיך אויף צי דר״ען, מארטין. װעםט אויפהערן, װעםטו דײן נ?יק נעפינען. י — אויף װאם פאר אן אופן? ־— זײ האבן פאר דיר שטארק םורא, מארטי;. איך קאן דײ (םײ) — װאפזשע איז, אז אין רער אבדאנע? זײ װינטשן אויך נישט קײן שקעכטפ דעם פאקק, ראפ פא?ק אקײן טשעפען ז״ נישט. זײער אײנציקע זארנ איז ■— םיזאקן נישט זײן קײן אויפ- טרײםקוננע;: אט פון די אויפטרײפקוננען היטן זײ אפ. פון די שטע- דער. איז דאכ דען שקעכט? װאם פאדא זינען א־ז דא אין אט דער שטערוננ? — װי בײ װעמען. װעםען עם ברעננט שאדן, און דעם אר- בעטנדיקן פא?ק? — הער אויף צו האקן װערטעח דאם ארבעמנדיקע פא?קן ער װעט א?״ן פון זיך נישט נײן בונטעװען. נעם און ניב דעם פויער אבים? מער ערד, פארק?ענער אים די שטײערן, װעט ער דיר אויף דורות אין אקער אװעק, איבערן הא?ז, און װעפט אים פון ארט נישט ריח. דער ארבעטער דארף אויך נישט קײן םך: א הוםפה א צװאנציק-קאפיקענע א טאנ; און ער איז שוין צופרירן. און אויב א רוב?? די אמעריקאנער האבן דאם טאקע נעטון; װעמען איז פון דעם א רעה אדויסנעקוםען? מי?עבט זיך בש?ום: דער ארבעטער און דער בא?עבאם. איט?עכער פאר זיך. בײ אונז דארף מען אויך