Literarishe bleter · 1930-05-30 · 22 (30.5.1930) · p. Seite 407

ליפער ס ־•£־1 1נלעסעד נזע. 22 <317) <״ע 77>^ פארטיקע, הונדערמפראצענטקע װערט;. דאפ איז זײער פיצ פ?)י דער אנערקענוננ פזן קאראװ־צעם טארענט, — אבער נאך צי מיי־ ניק פא־ דער ל י ט ע ר א ט ו ר, צ,־ װעריער ער געהער... און רער דאז־קער יעטארקער אנוננ װערט אזוי אפט אונטערגענראב; פון האראוױצעס;אטידרעכער אוטנעצו־טטקײט — דערפון, װאט ער א־ז נ־יםט טםונר צו באהעו׳טן זיך און זײן ריד. װען מירײענט ארורך אזערבע וידער װי ״װארר־אוטעט״, װערט קואר, אז הארא- װ־ץ הערט-אויפ צו װ־רקן ט־טן טאטענט, װען ער הערט-אויפ צו ־ער; ט־ט דער ־םפ־אך פו; ד־ חוים־ם. ר־ ׳םט־טוננ ווערט או־הנע- רא־ם;, או; ראם ו־ר װערט אבםטראקט, קארט און טוכקר-טאט, װ־ אויםגעיאיםענעד א־ם. האראװ־צן קר־־דט נ־יםט -ער אבםטראקטער םענט־טענט, און זײן נויר א־ז יםוין אזא, אז רעי ראזיקער זיםאנר פו; א ״צװײטער קאטענאריע ״םטיטונג״ — װערט נייםט ב״ א־ם, װ־ בײ פ־ר ד־בטער, צו קײן ריד פ ון דער צװ ײטער קא־ טענאריע, ני־עךט עם װעדט אוים ריד, או־ם נעזאננ. רואס ־מטייען המיד אן א *צמירה מײנע האי־צנםמיין,־.׳ איײן איז דירך זײ מײן אומהס צעי און װ־ר ז־ך פון ארט נ־״םט ר־ח... ו!> ו״ץריאת-דםע״) עם איז ביא־ צו ציט־רן ר־ עטיעבע פעיזן דערפאר, מייר ר־ פאייםע אםאצ־אצ־ע, יאם פוםטע, אנקעדנדיקע ״בירד״, א־ז צו טרעפ; בײ האדאװיצ; נאנץ אפט. טערקװירד־ק: פון א״ן זײט דער א ־ ט פ ו ר ם , ד־ פרײע נאטור. און פון דער צװ־־טער ז־יט — דאם ר־בטער־יםע װ א ר ט, דער א ו י ם ד ר ו ק פון דעי עטאצ־ע, װאם דא־י דערגר־יכן אזים צ־ם אהרצן און באװוסטזײן פון רעזער, — װאקרע; זיך ב־ידע בײ בער האראװיצ; אוץ־ די צװ־י ז־־טן פון דעד װאג־םאר א־; קענען ביםום אופן נייםט דערגר״כ; דאם נו־ט־קע נר־־בנע־ו־בט... זאי ד־ דאז־קע װיכט־קע דעריםײנוננ נ־־םט דעצ־ד־רן אנטים״דן װעגן דער נאנצער קוטענדיקער אנטװיקרוננ פון האדא־ װ־צעם יםי־נעם, ״םטארקן טאיענט, — זאל זי נ־יםט װערן דער פאטום פון זיין אזוי-צוזאננדיקער ריר־יםער יםאפונג. נרוים ט־ נעהארעװעט נעװארן א ראננע תקופה, זינט טענדערע־ טוכר-םפרים אן. דער צ״טװ״ר־קער אונטעדגאננ פון דער דאז־קער טראדיציע איז נעיםע; א דאנק דעם אנפר־ם פון ױננע, א־טפורפױוע בחות אין רער דיכטוננ, וואם האבן טיטנעבראבט ט־ט ז־ך ז־־ערע ראקארע ד־ארעקטן או; האבן נייםט אײנטאר באעװרט ד־ ־םפראך א־ן רעם װערטער-יםטורעם און װערטער-װאקבאנאר־ע פון רעם;ר־נבערנ-טארקיים-פעדיאד בער האדאװ״ן נ״ט נאך ה״נט ט־ט ז־ינע אטאריקע צײט-חבר־ם. און אין יאר סזזסו, פונקט װי א־ן חיץװ, א־ז צו געפ־נען בײ א־ם א יםירר יםרעכטע גאר־צ־אניזטען און םתם בא־באריזטע;. װאפ האבן נ־יםט קײן יםום או־םז־בטן אר״נגענוטען צו װערן אינם רעקםיקאן פון דער ײד־יםער יםפראך. אז־־, א יםטײגעד, ראט דאם ריד ״דער ארטער דוד״ א־ננאנצן א דײט׳םטערייםן זאצבוי, או; עס איז פיםוט פײנרעך צום ר״ענע;. ״און קוקם פון זײדנגאניק, װי װידדע װאד־ז זיך װעלצן״... הוץ: ״און טאכםטו ז־ך או־פן װעג״ןן) און יםװע־ װ־י- ט־ט־ק, ענטראננ, ױיכצן, פאעם אזן נאך א םך. אבער נייםט ברױז דער ארנעטײנעד ר־טעדאד־״םעד ר׳םון.— או־ך ז״ן פערזענאעבער םטיר פירט ז־ך באעװרט און פארװארראזט פון זײן טייםטער יגװיפ, מײן געזאננ! װי א :אדנװאפעי הזװיפ אין װידד־אײגענע ייעגעפ! (״פיעדודױפ״) ״װירד-א־ינענע ברענעם״ זאר עם ז־־; אזא טין טריצה׳■ ־עדנפארם יםטי־ען ד־ צװײ עפ־טעטן אי־־ בײדע ז״טן פונם פא־ב־נדונגם-צײב;, אויםנעדרײט ט־ט; דוקן אי־נעד צום אנדער;: ז־• דערקענען ז־ך נייםט. װא־ום ז״ ב־רדז צוזאטעי א יםרעכטע, פאריםע אםאצ־אצ־ע, א ני־םט-געזען, נ־יםט קד־םטאריזירט בירד בעד האראװ־ץ פאדטאנט נ־יםט ד־ פע־קײט צו פא-־טור־ר; דאם א־ז זײן נרו־סער הםרו;. טען קעז דעדוו״ר נ״םט זאנן, אז ד־ ב־ז-איצט-דערים־נענע ׳םאפוננען פונם ד־בטעד זענען ארײן א,־ז פא־ ז־ך ג א נ צ ע װערק. נ־כער זענען ז־י נאך אריז א נ ו נ נ. א־־־ע־ ג ר ש 1 ן ע?? 7 עד ע *נע ו / ןן י? נ ע * דעד וױלנעד לײכט־טוידעם האפ ױידער געשײגט♦ טראבוה. װ־פ־ר ריבע א־ז ארײננערי־נט א־ן אזא עקספאנאט, װערכ; טע; האט נ־יםט געװארט פאד־םטעקן א־; א העפט א נעװײנרעכ;, נא־ טאקע װײזן דעם עחם קראד און דײטירעך. א גרענ־צנר־קן א־ינ- ררוק האט או־ך נעטאבט דער ארבאם-זאטרונג פ־ן ׳םפ־יכװערטע־ אונטעד דעם נאטע;: ״יםדה ״ם־ינדרם טענה-ר־םוך. אגב. ט־ט װאם דערקלערט ז־ך אט דער יםט־אם פון פארקם- ט־טרעבק״ט־. װערבעד האט ז־ך ארײנגעד־ם; א־; דעד ״ד־ים-װערט- רעבע־ יםזר, װעריע א־רע יםונא־ם פאדיםירטן פא־ א־ר נ־־יםקײט׳ אטת, ד־ ײד־ים-פ־אגראם, װעלבע א־ז אננענוטע; געװא־ז א־־י דער רערער-קאנפע־ענץ א־ן רעקאטענד־רט יםטא־ק, טע; זאר ־עם ערעטענט ארײנפירן אין ײד־ים-ר־טוך אבעד ד־ זערבע פ־אג-־אם -־עקאטענדירט נאך אנדערע װ־כט־קע זאב;, װ־ פאר־ם״- דענע גדאטאט־קאר־יםע א־בוננע;, װעריע װע־;;־אד ״םװאך דורב- נעפ־דט אין רעב;. די םיבה איז דא אן אנ־ערע: טיד האבן דא צו טון ט־ט פ-־ובטבארעד װ־רקוננ פון די פארקרא-־־םט־יםע זאטרער- קרײז;, װערבע האבן זיך א-־גאניזירט ארום דע־ עטנאנראפייםער אפט״רוננ פון י־ך װיםנים. אינטס־טוט. רא קען טען װירער פעםט־ ־םטעח א נ ע ז ו נ ט ע ה ׳ם פ ע ה פ ו ן ר ע ד ק ו ר ט ו ר - ם ב י ב ה א ו י ־־ ד ע ם ר ע ב; פ ו; ״ם ו ר. 5. אבע־ ד־ קורטור-םב־בה וו־רקט נ־יםט נאר ט־ט אירע פאזי־ טױוע טאטענטן; עם ראזן זיך יםטארק יםפ־רן אויך די נענאט־װע טאטענטן א־רע, באזונרערס װארפט זיך אין די אויגן דער מאנג? (=-־ף) 4. ט־ קערן ז־ך אום םפעציעל צ-־ם "ר־ים-ריטוך אויםער ד־ א־־בנרעדטאנטע ארבעטן, װערכע זענען אור־־ דעם אדער אויױ יע■ :עם אופן פאדיונדן ט־טן רעבן פון דעד פדעםע, דאדפ נאך א־־ם- נעטײרט־ װערן א נײער צװ־־נ פון ארבעט;, װעריע האבן ז־ך אוײ־ ־־ פייערדיקע או־םיםטערוננען נ־יםט נעראזט טעדק;. ד־ הײ-־אריקע א־־םיםטערוננ אין װירנע האט זיך או־םנעצ־־בנט ״ים $ יעפע פ א ר ק ר א ר י כ ט י ׳ם ע א ר ב ע ט; : זאטרונגע; פון פארקם- ײע־טרעך, גר״כװערטרעך, פארקס-רידעך פארקםט־טרעבע בדבות א־ן קררות, רעמעניים;, װע-־טער-יםפירן, קרײנ־םטעטרדיקע צונעטע- :־־םן — ראם אחז איז נעזאטרט נעװארן םײ פון ריטעדאדי״םע ײע־ק, םײ פון דער א-־וט־קער רעבעדיקער םב־בה נעװײנטירעך רופן א־ו־ם בײ אונז ד־ קרײניםטעט־רדיקע הבטות און ־צונעטענ־־םן א נעיעבטער צוריב זײער באג־ענעצטקײט, אבעד װען טען זאטרט ־ײ צו:.ײזי א־; א נרויסער צאר און טען גיט נאך צו דערק־ערוננען צ־ ז״ — באקוטט זיך ״םוין א; ערנםטע פארקרא-־־םט־יםע ארבעט. אזיי האט־ די קל״נע ים־־ר פון יאיםינאװקע צונע״םטערט עט־רעכע י־נרערט־ אזוינע ראקארע צונעטענייםן טיט־ א־נט־ערעםאנטע דעד- ריע־וננען צו ז״, און רוזיםאנ־ האט נענעבן א־בער סס;י דעטעני׳םן אט־ העננט־ אויפן ײאנט א טאבערע, ײאם יםט־ערט פאי א זאטרוננ פ־; יםפריכװערטער װענן פאריםײדענע בער־טראכות, טיט זײע־ע ב־לדער; ד־ גרוים פון רי צײכנוננען קוטט־ אויס פראפארצ־אנער צי דער צאר ׳טפריכװערטער װעגן יעדן אײנציקן פון די בער־