Literarishe bleter · 1930-05-30 · 22 (30.5.1930) · p. Seite 404

ז״ם 404 בזם. 21 (3/7) נסס£3מס008. לייםער^רישע בגסם&ר >:הרן צײםלין / װארשע ק^דיעאהסקי / ה$ר-םע דעם װאדם - קינםטלעדם ליד ד. בערגער־אנע זױ א: אודעטיקער פאריבטאט-פריז־רעך ױאכ גארט יטכורים או; אנדויידט פדאםטיטוטקעפ, װי א; אוטעטיקעי פאריטטאט-פייזירער צװ״כ; ריטען און גאיטעסעד קדאציקן, וױ א; אוטעטיקער פאדיעטאט-פריזידעד, * װאם חיצוטט בײנאכט נינאנטייטע װאנצעט . או; זארכט אין די זונטיקם קעפ פו; םטדוזיעעם טיט חזיר-יכטארציקער פאטאדע — אזו■ גײ א־ך אום צװייט; װערטער, װערטער, ר.״ך כײנאכט צװייםן ׳כרעננעס פון װערטער, יםטעי צו כײטאנ פאד זאץ-קאםטנם װערטער, און בעטי כײ גאט ראם װא־ע װארט — או; יכטא־כ א־; טײ; תפירה א נייכט-דערהערטע־ מײן פאפידענע גבדיה רוד ־ע־גע־בא:•■ -י<ט איז א־כערגענאנגע; טיין פאפירענע בריק אט ר־, װאם איך ג־י א־כער א־ד צו ט״; גריק) א זעכציק־עריקע פדוי, (יכוי; זעכצ־ק געװיפ) ט־ט רערפ־ארענע, כא־װעםע פ־ם. ט־ד האכ; נעט־אפ; זיך, א װײרע נעכל־כ; רארט יכטײן, א־ך נראט אזוי, װ״ר א־ך האכ נ״כט געהאט װו צו נ־־;, או; ז־ האט נערערט װי צו ט־ר או; צו זיך, װענן כ־ו־ט, װענן ־ארץ, װ־ענן יכ־ך. ט־־; פאפ־דענע ב־־ק, א־ך האכ זי נעבױט װע; נ־יכט נא־ רעי ה־טר ט״ן אוינ האט געכרו־ט;;־; ר־ זו; א־ז נעװעז; א נארדענע רא־ או; א־־ א־ינצ־קער װעג צו ר־ פ־ם ט־ינע ג־אר נאכטער: מי א צעדרײמער תרי;, א; ארט-כהורדיק-םיפיריטי׳כער, ־א, װ־ א תרין א פאראנאיקע־ װאם, אז ער װאיכט זיך צום פרעפ און װייכט רי הארטע פיננער אן װ״פ; האנטוך — זעט ער ברוט אויפן װײםן האנטוך, או;, יכטאט כדו־ט א ראכ;, רעדפירט עד אין ז״נע הענט א קאפ — אזוי נײ איך אום צװי־כן קעפ פון װערטער, אפנע־כניטענע קעפ פון װערטער, װערטער, װערטער, װערטער אויף װערמער, או; בעט־ר כײ גאט דאפ װארע װארט — און ־כטארב אין ט״ן תפירה א ני׳כט-דעדהערטער מאי, 1930. האב איך פארטראכט זיך א יכטוב או; א בעט או; נארדענע טעג, און צע׳כטערנטע נעכט, האכ א־ך פארטדאכט ז־ך א טא; או; א קרוי;, או; פרירינג; גדי;, און זוטער; ברוי;. האכ א־ך פארטדאכט זיך א װענ או; א בריװ, או; א בװאריק; ים, או; א ריכט־קע ׳כי- האכ א־ך פארטראכט ראפ געזאנג פון ד־ כאנע;, או; כרו־ע ט־אטדאז; װער װײם זײ פ־; װאנע;. נא־ כ האכ נ״כט פארטראכט רי יכ־ך פא־ רער זעכצ־ק־ע־־קער פו זענע; טיר ה״נט דא גע־כטאנע;, געיכטועםט אזוי, זי װענ; יכיך, אז עם פר־דט א־ד רי ב״;, א•; א־ך גראט אזוי, װײא א־ך האכ נ״כט געהאט װו צו ג־י;. א ה ר ן סארקןהאר-סע ה א ד א װ יי ץ 3 ע ד עפעם א טארנעם יכטײכר רופט ארוים ד־ דאזיקע האפענוננכ- פורע יכורה, װאם איז רער רעצטער ׳כטאדקער אקארד פון דיכטעדכ געזאננ ״א־ך האכ נאך פ־ר ־צו האפך — אויף װאמ אויף װעטע;. או; װאם נײט עם אונז אך באטת, עם איז רעכעררעך, אז א טענטיכ זאר זיך פאר אונז אזוי אפ; רעניטיטיר; מיט זײן תטיטות, טיכ זײ; נאױו; נרויכ; אץ זיך, ארער — אויכ איר װילט — טיט זי־נע ױגנטרעכע אײנרײדענייכ;. די ראזיקע ׳כורה איז אבעד אזוי פרייכ, אזוי אפנהארציק און אוטטיטרכאד, זי איז אויף אזוי װײט האדטא- נ״כ טיט בער האדאװיצעט איטפורםױוער נאטור, — אז איר װערכ ארודכגענוטע; פון א װארעם געפיר. פון דער דאזיקער או; פון נא־ א םך ענרעכע ׳כורות קוקן אדױם צו אײך אפענע, פאדחידו׳כטע אויגך ראם איז די נעװארדיקע קדאפט פון האראװיצעם ריד, — װאם עם א־ז רער אויםדרוק פו; כאװונדעוננ, פון תמיטותדיקן ני־- ניר און נרויב;. דער ראזיקער הירויכ, דאס צעעפנטע אוינ, דער פאא — װי נײ דאם איז און װי פרייכ אי; דער ײדישער דיכטוננ, װאכ פ־רט כםדר א פארביטערט; קאטף סײ טיט די נאטוד-ערעטענט;. כ,, ^*יען כייין סיעל^צ^ילעכן א־ך חזר איבער: א קוא פ ר; די כערנ. װײא צו א קוי פון ד־ בעדג איז געגריכן כער האראװיצעם פריטיט־װער נעזאנו עם איז אזוי רײכט עפ צו צעיכנײדן או; צעגרידער; או; אויפצ■ װייז;, אז עס איז נייכט בירדערי׳כ, נייכט פארביק, ני׳כט ריטטייכ. נ״כט ״כרוטען-דופטיק״ און ני׳כט ״׳כטעטערריננען-רופטיק״, װי זי־ כרוט-ארעטע נאטור-כירדער פו;, א יכטײגער, רײב נ״דוס — אױ־ א ריריקער-דיבטער פון דער רעצמער צײט־; עם איז ני׳כט פערזנאר־ 1. יכוי; צעז ־א־ א־־בעד. ז־נט כע־ הא־אװ־ץ האט א־; דער פא־טארע־ניזידטער ײרייכער פאעזיע אד״ננעבראכט רעם טהיהד־ק;, פ־־״ב; װ־נט פו; ז־•; ה״טראנד קארפאט;. צװייכ; רי ױנגע נאריצ״כע ריריקעד, װאם פא־נעטע; הײנט א; אנגעזעענעם א־ט אין דער י־ר״כ־ער ד־כטײננ, א־ז כער האדא- װ־ץ א טע־קװירדיקע רעריב־״נונג. א רײנער נאטור-דיכטעך א־ז ער א־ננאנ־צ; פרײ פו; די רעקארענט״כע א״נפרום; פו; זײן צײט- ר־כטונג. האראװיץ א־ז אר״; א יכטיק רויע נאטוך נעזונט, פרי־, א־טט־טרכאר און — טוט־ק, טוטיק כ־ז גאך צום ער׳כט; טאר האט א ײר־-״־ער ריכטע־ געילאזט הע.־; כ־י אונז אזא באנײםטערט; נע- •כ־־־, אזא פרייע; קור פו; די כערג, װאם הירבט פונקט אזוי נא- ט־ריעך, װ־ ראם גערו״כ פון א בארג-יבטראם, א; יכום זארג פא־ רעזאנאנם, א; יכום טורא, טאטער װעי־ט ז״ן קור־צער, פדײעד ט־נוטן-געזאנג אונטעדגעהערט או; פארפ־קם־רט... דאם א־ז א פ־ײ- ה״ט־, צו װעיכער אונזעד ב־ז-א־צט־קע נאטור-ר־כטוננ האט זיך זערט; רערהויב;, — און אי; דעם ציגט רער גרויםעד כוה פונם ריכ- טעך װאם א־ז אי; זײנע עריכטע רירער װי־ט פו; באעררײ איט־ע- רא־״כע נופהאות. דער װײסער ידליאך, דער װיימער יגדיאך יינצ :ריימ גאך פאי מיר אפן... העי! — חא1 איך האב נאך פיל צו האפן1 (״מארגנגאנג״)