Literarishe bleter · 1930-05-23 · 21 (23.5.1930) · p. Seite 392

ליס9ר])ר'#ט 3?3ססר 1(ם. 21 (316) פון םאדנן אויף איבערמארגן... אדן צואיב דיר האבז זיך סיינע געיעעפםן אויך פאהאקם. עט האט א קגאק נעטון אוגטער דער ׳עארף פון נועבער דאב פעםט-אײגנעצוינענע ׳עטריקא. עם האט א ׳טאדך נעטון ׳טטרוי. — א פראפנציער האםטו? — אין םעפער נא... און װענן פאדראט האםט• דיר נ״״ט ג < 12 £ ׳>$ רט. ■— אץ װאס באשטײט מײן פארראט? עם האט א ק-לאפ נעטון דער ארויםנעצוינענעד פ־אפן. - אין װאם באישטיימ םיין פארראט? — האט נאפאן איבערנערעבנט. — םײן איניע פיר איך גאײך פון ער׳טטן טאג א;: װ־ פאין פאצק איז בעסער, אזוי גײ איך, אזוי רוף איך דאס פאצק. איך האפ נעםײנט — בײם קײםער. האב איך גערופן צום קײםער האםט נעזען. װאם עס האט זיך באקוםען? האב איך אים פאר׳עאצטן בין איך אװעק צו די סאציאציםטן. איך האב נעםיינט, אז אזוי א־ז בעםער האםט נעזען. װאם עם האט זיך באקוםען? זײ האבן צעטרענצאט דעם פאאקם כהות און אאײן זענען זײ אװעק אין די א״םאאנדם, אםפערן זיך אין די קאפעעי... איבעד א פאראנדאף. װעםעם פיאגראם איז ריכטיקער.. אין א םפאה האבן נעהאט א• די. אי יענע ־ועםעם פיאגדאם עס איז א ריבטיקער, דעם ׳עאאנט -< נייסט... אט איץ דעב באיטמייט די ריכטייזײמ... ריכמיק איז נעזאגט געױארן אין דער הײאיקעד יפריפטל ״װײ צו אייך, איר ביכעד־אײט און פדו׳טים צבועקזןם,׳. דעם בעים פעא טײאן זיי, אין ־אם פאי׳ק איגט יםוין א־נטעח יעד דורנאװא ארבעט דאס, הא אין זײ ׳טפיי׳ן זיך ם־ט ״.יטעםפאען: אײז קאםיטעט קענן דעם אנדעדן קאםיטעט איך האב פדויידט. װײםט דאך אאײן, זיי צי־ נײפנעםעז אינאײנעם. םעל זאיי םיט אײז נזדצאאםענער קראפט װיי *עדער פאפ האימ זיד בײ זייז פאדאפיע איז זאא עס כאמ״.• ז־־ז א פאיאפ־ע אז םיאיז נא^ע םתים איז זי־ אםפערן ז־ך.. האב א— זײ פא־׳םא1־טל — איז ביםט אװעק אין דע־ אידאנעי׳ ׳י- האט א ־4אי;עטװ א װ׳אז אװ א :י־אז וכיד קומטז פון רוםי- דוד רויכא װי עםעצע־ אנדער׳ע, איך, אםעא, אאם גאח, װײם װענן ־ענעד װעאט אזוינס, װאם דו װײםמ נישמן װיאםט, װעא איך דיר דעדװײזן דעם;אנצז װענ פון דער םענט׳עאעכער ניעמה פון זינט זי קוםמ פון דעד םאםעם בויך ב־ז צו רי יענערװעאטיקע ־אנאטקעם: אין װאם פא־ א טאג, װאם פאר א דאנאמקע, פימ װאס םען פײניקט די ניצםה... — אזוין הײםט עם, אז אויפן הימא, זאנפטו, זענען אויך פא־אן דאגאטקעם? און דארט זענען אויך פא־אן אבדאניקעם? — די, אאך ני׳צטן םאך ז־ך נ״צט קײן האדץ, םאדט•;,׳ דו גע־ענק םי־ן װאדט: עם װעט קוםען דעד טויט׳, װעסטו ז־ך. װ• א װא־עב ־ר־נען, ־אס נעזיכט פון טויט באהאקטן. עם װעט ד־ד ז־ין ״ײועד: האםט ב־וט אויף זיך, םאדטין, עם װעט דיד יצװע־ ז־ײ;עדענק םײן װאדט. — ״יװעד, זאנםטו? נו, און דו? אויף דיד א־ז נייצט נאד בי ט פאךאן, נאד עפעם — ע־נערפ, אט אויט דעם היםאיצן קא־ ־עים ־ײנעכ - א״־= ייעאכעד דאנאטקע זעצט םען אייז פא־ פא—אט? גאפאן האט־ א ב־יפע נעטון םיט נ־׳צמ קי־ן נוט, נעםאכט;עיעבטעדא ־- עם נע־־ענ־ט ז־ך װעםען, אט די■־. אם־צא. וועט :ארנ־׳צט כע־צע־ — םענ־. י־־ט זײער תירה, אאץ. א־ך. כדידעדקע, ,האב אײע־ ב־בי ביצעת א— בין אין אקאדעם־ע נע־וען, נעא־־ענט א־׳ א־־נ־נאי — - נ־. ־אי י־־ן. אז א־ך בא־־כ זיך. נ־ב;א־. ־ועא ־א־ך דאם נא־ א־־ ב־ז א־־־םנעפא־ן האיט א־ך א־ז א־־ן צ־טעדן א־ך האב ד־טי־ א־־םצ־ט־־נרע• — א— ־אב פא־ — ־א כי־ ציגעג־־־מ —- האיםט ־אי טאקע פ־ז עהאנאם־ען א־ך, ב־—עדקע ב־ז נ־יצט אז־• ־ו־ דו א־ד יאב ״ײז נעב־אבט ־אםט אננעה״בי צ־פ־י צו טר־נקעז נאפאז _ ••*^י*> -** ק* —* * •* ס •*♦ויר< ••*<£**■!•ה•*^ *א• ד־־־םי• ט־־ א יאפ םא־ט־• י־־נםט אפ פ־ז הײנט א־יה ־••־־;■ ס.; ז? זן; נ ע ד; ׳ מ זן ד ע ע װאדשעװעד גאםז ד־ םוהרים (.־וי ב״ א פך פון א־נזעדע ״ייטעראד״צע״ פרעאענענטן) .אונד״. עם װעדט צעקאייעטיצעט גאד אן רחםגות. אויןש א םך ״•־ידן יצדי־בט זיך עם נאר ״א־נד״. דאפ ד״ט׳צע װארט, ארוים- נע-עדט םיטן ײד״צ-פ־־י״צן פאנעט־־״צן ״או״ אױ־ א״ן ארט האב א־ך אפ־או נעטדאפן אזא םין פאדזעענייצ: ״אונד״. דער ״או״ איז. ם״צםעות, װי־נ־ק ,װ״א םענטיצן קענען דאך עם אי־ענען פאי אן ..א־״ן, יצטעיט טעז צ־ צום אאף א קםץ, װעט עם יצוין זיכער זײן אי־ן פאטאנדאפ־פט (נאאעװקי) נעםט און םאבט זיך ״צ־ידא: ״פאטאניאפ־״, םפתטא מיטן טראפ אויפן ״פי״, פיזאל *נגעז ^ײטײצער און װ־ געפעאן אײך אזעאכע ״דײז־דײטשע״ ׳צ־אד;: ״פאםטע צ־ יצוהע״ (נאאעװקי), ״זאקען אונד ׳צאאאען אונד האנדט״צוה״ (נארעװקי). ״דא א־זט צו בעקאטען דעק־ן אויף ט־יצען״ (פאװיע), ״װאהא אונד נאאאנטער־ װאאהדען״ (נאאעװקי), ״עם װידד אנגענוםען אארערארט בא׳צטעאונגען״ (פאװ־עו. .ר־נת הצדק אםב. פ־ד קדאנקע״ (װאאאװע), ״ט־־ עםפפעהאען עא הנ הפםה״ (נאאעװקי). ־א־ן אט ׳ציאדן םיט די ״ציאן״־ענדונגען: ״ג־אטויאציאנם קאדט־ן צו ב־אאינע פדײזען״ (נאאעװק־). ״עקםפעדיצ־אנפ הויז״ (נאאעײקי), ״עססען אין פאדציאנען״ (נאאעײקי). ײ ד י ש א ו י(* ד י ב געד טא נ יז םע ן. א;־ו־םע פראג זענען ד־ ארט־ע, אפנערעבטע דײט׳צםעדי־צ;, װאם רעבן נאך אזו־ פר״צ אױ־ ד־ װא־יעעװער נאםן, — פפעצ־ער או־ף נארעװק־, נעניצע און אנדערע ע־טעד, — און פארדאדבן ם־ט ז־־עד געיצטאקאאז־ק״ט דעם או־םזען פון די ׳צירדן. אט האט א- א־־ך א גאנצן צעטר װערטער: פאז (פון), אינד, פ- (פאדן, עט <עט קאטפאנ־ע), קונםטזײדע (םקען םײנעז.־ -עד זי־דע פ־ן קונםט...), ״אין ד־זען הויף״, ״׳צפיטצען״, ״פ־טצען א או;ד פ־עםע;״, ״־צפ־־זע הו־ז״, ״א־זט געװארען״, ״עהרן אונד קר ב־יטעהא״. ״אנצ־נע״ און נאך אזערכע אוםנערוםפערטקײטן. עם ׳צ־ו־באט און נ־־באט ט־ט זײ א,־־ף ד־ נארעווק־-יציאדן, פאדנט און א־ן ־־ ה־יף. און — װאם פא־ א צלה םים־ די טאפא־אותױת: ״קנעפף״, ״קנעפפע-. ״װאאאע״, ..״צטאפפע*, .,;־םט־״. ״אעפפער. נאפפעא, םעםםער״. ״עםם־נ עםפענץ״, ״װאםבעד״. אדעי־: ״עםםען״. ״ט־טטאנ״, ״קאפי־ װאיצען״, ..אריעררײ-, ״אאאעראדט״ און באע־א־־ טענאעבםטע װאד־אצ־עם, װי או־ף א ײעט-נע־ענ: ־וא־ע. װאהדע, װאאהרע, װאהרען, װאאהדען; ־ואאא. װאאאע, בויםװאא, בו־טיואהא, בויםװאה־רע; א־יװנמ, אײװאנט, אי־נװאנד,־ אכע;ד ברויט, אבענד ברו־ד, אװענט בראט — און אנדערע. זי־עד ־צאעכט האט דא אפנע׳צניטן דאם באאיבטע װארט בײ