Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 6 (1930)
- Issue
- 21 (23.5.1930)
- Date
- 1930-05-23
- Page
- Seite 389 (sequence 9)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 58% known words query
- IRI
…/4795427-8801021-8802078--05566-4800730- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
זײס 389 י?'ססר׳ורישס בלעסער נ{0. 21 (316) * א; ע־ן-תרע-אפעפרעכעניש, א׳ צײז־פאררעדענ״ע פו; רער טויזנטהעפצנדיקער פרעטע-כזכיצפח: א טונקעניש פר; גיאשנדיקע פעדערם, א פיאפרענייצ פון ׳עלײכײקע קרוכוע דײלער, א פאכעניש פון רעצםע-ני-יעסן־כרעטרעך. רער נאפט-ריח פון פרישע אותױת-פארכ כאטויכט װי א נארקאז. דע; ־ע־ט זי אײן די אײנכעשפאדטע — זי איז קיאנק... ז■ תא־כס, זי גרויכסי; די נאר צענ־סט זיך א־ר, כ־ז סישפאדט איר אן או; סישרײע ארויס א— תײזעריקער רו.־* װי א םטיכיע, װי א ראיוינע םיז אײז נואסז־כו׳עונעת: ״כירתשהן״ ראס הײםט — אי־, ש־טא־קע דענטשן פאלש אויי5 יעטא־קע א;; כ*ז כיאכט — ^ייין _ װעט אויפקודע; דערװייר, און שטא־קע־ ־וע־; פא־ כײדע תערדישע כאזינטע... ראס א־ו רער ציר, רע־ אײביקער צי װערבז קײכער פון ד־ קעטפע־ שטרעכט נ־שט, א־; קודט נישט װירנריק צו איס סיא־ז ראס אלטע דיטל פון א4ע ־ארעקסאנדעדס. קאײ־ם-דאננוסעס א־; באנאפארט־עט סיא־ז צינייצ או; סיא־ז יצסא־ק סע שט־־ט פא־ש־־ב; שווארץ אויפ ווײס און ר־יט אויר ש־װארין א־; דער געשיכטע א־; ד־ רעדהויכענע און קלונע קו, רי דענטשתײט, לאזט ייך םיח ־ע־עס דאל. הײכט אן פון ארר-כית, אץ ־עדער דוד פון סינײ אט שטיי איך רא אין זאנ ־אס אזײ אפן, א־ן כיתאכ קיין ד־־א נייצט,- דען וועט דיך ניש־ט־ פא־שירייען נייצט פארק־־צן דיט די צײן און זאי4 א־ך נאר א קרונג טון דיט ר• ש־פאדן: ״רי נאציע א־ן געפאח״ רא; װערט א װיםטער טינ־ר, װי אין קינא װע; דען שרײמ; ״עס ירענטן״ ־אן שטײען אלע אוית און שרײען-מיט: ״נעפאח״ ק א א פ. ״ביכעױ װ א.ר ש ע נןןך אין א קלײנער צאל עקז. זענען איבערגעבליבן צום םארקויף רי ביכער םין באריםםן שריםםשםעלער יעהב װאםערמאן שהלאפז פוז ל־־עבז 2 בענדער פדייז 12 גיל ד דאס הינד פרז אײראפא ■רײז 8 גילדן די מאסהעס פח ערװיןרײנער ■רייז 7.50 גילדן פאראאנ ב. קרעצקין. פרצעם בריװ אוז רעדעם צונויפנעקריבן און איבערגעזעצט פיט אן אדײנםיר און הערות נחמז מײזיל־1 סיס עילרןר אין םאקם־םיליען)" — פרײז 8 גילדן — געבריין איז א װערט-פיריםטער אין אײן שװארצן פראק :אד מיר אלײן האבן געירשנט א?ע פארבן פון פארקיבטן אינר־ק ביזן הורטײ-פאװיאן. די נראע שטאט איז זשעדנע נאך קאליר;, ־זיר בײזע נײנעריקײט, שפײזן מיר. הוראן די װייבער, אונזעדע שויז־טראכים, פאט־ען ברא־וא צום טאקט פון אונזערע נעפאדקדװעטע פערר, צום קלאננ םון שפארן זירב^־נע. ז״ אק ־ן דיט טרערן אין די צארטע אוינז שיקן אונו זײערע אויסגעװאקסענע זין, די ״ט-ױערצ־־נעגע ר־עטינען צו פאצן אין רעס ״פעצד פון ערע״... און שושקען צו די טעכטער ז״ערע: ״מע־ פר־רט; אזעלכע דענער רוינט צו פאננען״. סירענצױםן א־ך זאנ: עס שארט נישט. פון צ״ט צו צ״ט דוז דער דירער טענטשהײט ביצוט נעראזן װערן, פון שייס און פון װוירטאנ װעדט זי קארפורענט און אטעמט שװער, אםטמאט־ש מ־ט א פײח און פויר און שרעפעדדיק פרוידערט זי. אין הינעיפרעט, פיט שעדקעכע ריבעראקיזם, הומאניזס, איזס, זי װערט טרוימעריש און װײך, דעגענערידט און נאר זי װאלט זיך קװיקן מיט עקזאטישע אידעען-אנאנאםן פון ד• װײטםטע יענרעד ראן מוז מען זי פארהארטעװען דיט ש־װעדע כ־א־ש•־, די פײכע נערװן דיט האדמאטן־בדיר פארנרעכ;, און ש־ראנן אדערן; זאר פר־סן אײה תער עי־ איר נעריכטע שװארצע כרוט; װען נישמ באקוממ די דאכט אפאפלעקסיע איך יין דער רופא פון דער אפנעשװאכטער דאכט,- זי שיקט פ־ך דיטן ש־װערד פארוים, ער איז מײן זיכערםטער ראנצעט, צו אױפשנײד; די םקרעראזע, נראבע אדערן בײ דער מענטשהײט. איך טו עם מיט א קאלטעד רײדנשאפט פון א מײםטער-אפעדאטאר.. ד־ היסטארישע, םארהולטײעװעטע מענטיעהײט האט זיך ריכ צ• הי־ר;. איכעררעבן דעס זיסן ציטער פון געפארן, זי װײנט און אאזט טראדפײטן שיארן, װען זי גײט צוס אפעדאצ־ע-טיש, דעס גדוים;, דו־עז. װי א שראכמפערד. פיר דימ שטעכר־דראט ארן ג׳־אבנס. זי װארפט ארײן אראפ, און אן א פיצר כישיה. אאע קרײדער, ארע צ־רוננ פון קואטיר: די כונטע קרוין פ־ן קונםט, רעם כראװן נאיטר פון נערעכטיקײט. די רויםישע שנײ-װייםע טאנא דיטן רויטן זוים פין ראניק ארן נעזעץ. כ־ז סיירײכט אין כאדיזן הע״ר די צען דאא נעװאשענע יי־שה-העדד פון אידשורד און פדן כאריכ;. ר־ אײך א־אפ . און ארס-נאקעט ר־גט זי אין כעט ז־ך: נעס און שנ״ד דיך ניכע־ דיט הערדנדוט, דו ריבער פערדדארשאר; ד*■־ גײעז צו פאיזיבטיק, װי די פראפעםאח, די־ שינײדן ט־פע וװנדן אין איר זאטן רײב און ־וארטשען נראברעך■. ״צו נעזונטי״ ד*ר ־ײבז אײן דיט פורװעד און דיט בריי, ב־ז סיהויבן אן צ־ אײטערן רי פר־שע װונדן.. אזוייקו־ירן דיר זי װיפיר דיר בארארפן אין װ־כקען-אינטע■' קרונ, אז שדײען טאר ידען נישט, עס קאן פא-־ש־אטן... יא. יי ש־װיינט אין בענטשט אונז אירע נרויסע ר׳עטע־ עס טו־עפט. זי ׳ספאיט זיך אײן: ״א־ך װיר נישט ניין, איד ביז נעזונטן״ ־אן ברײבט אונז נאר א״ן אויםגעפחװטער מיטר — היפנאז.