Literarishe bleter · 1930-05-23 · 21 (23.5.1930) · p. Seite 388

?יסחר^רי^ס בלעםסר %1ם. 21 (6\3};ײפ 388? באצויבערט םײנע שונאים מיט זײן קוק און מאכט זײ ׳טװאך סיט זײנע נוטע מידות. אזוי רײט א י ך דורך זידאערײ פון דעקאדענץ און אפנעצעבטע ראסן, און דורך װױואט-שאצן פון באנײםטערטע פואבאוטיקע און ױננע פעצקער — צו דער עוקונפט און זנום אעצטן זינן א, קװעאט נישט א;, איר אוחות-ברזזכער, איר, װעלט-באפרײער, װען מײן װאנן קערט זיך אויס, פון צײט צו צײט, אויך שײדװענן פון עפאכן; און הינקט און שצעפט זיך אויןז אײז ראד אין אײער רויטער פרײהײט-בראטע. •עדער װאנן-איבערקערעניש, צי רעכמפ, צי אינקס, דאס איז ענאר, — װארפט אפ די מענטשהײט אין איר האסט, איײ* יארן הונדערטער צוריק; פארכרויכט מער קראפט, בײם פאאן און בײם אויפשטײ;. װי ב״ דעם שטורמישםטן נאאאפ. ער טרובעט, דאכט זיך, שטאלץ דער אויםנענאיטשטער אײזא. כיבין פריי... א, םריי... א, — יא — א?? און די מאטע אויגן זײנע בעטן זיך: ״קומט, הויבט מיך אויףן און זאל א םוף זײן מיט דעם נודנעם ױם-טוב פון ברעכן כאים... און אאמיך פארן װײטערן״ ־אן פאק איך אים בײ זײנע אאננע אויערן. ער בריקעט נאך בײם אויפשטיין... כישרעק מיך נישט, איך װ״ם: עס איז דער אעצטער צאפא פון זײן שכרות. א״ן שפרוננ און א פארװארף דעם צוים, א דריק דעם פוסטן אײזא-בויך מיט בײדע קני, דער אטעם זאא אים אויםנײן, א קיצא מיט די שארפע שפארעס, זאא ער שפירן ד־ זיסקײט פון א יאך, דעם װײטיק פון א ציא... אין שנעא פארוים, פארויםן איך אאז נא־ כיסאעכװייז אים אפ. איך רײט און סיא — ע־ איז מיר דאנקבאר שימומערהײט איך בא״כ דאן זיצן פרײ און שפיא זיך מיט דעם צוים, דער א״זא הירושעט אונטעד מיר: , איך יין ז״ע־ גאיקאעכםטער א, יא — אן״ דאכ אױ די חכמה פון רער מאכט. נאי שאעכטע העי־שער הויבן אן פארקערטי: זײ הויבן אן פזן ר״טן אן א צוים, און כיכאעכװ״ז פארכאפן זײ בײם פאאק רעם אטעם. פא־שניידן שאר•־ די מויא-װינקאען ײיט א״זן כיז זײ װערן דעספאטן. דער קאפ דארט אײן, ד• קרוין צעװאקםט זיך; פארהאםט און מיאוס זייער טרייען א״זא. דאן װערן ז״ אראפנעשאײדערט און צעטראטן מיט דעד כיאטע, אזיפן נרויםן פעאקער-װענ, אזוי זאג איך. די מאכטן 8. דער פעאדמארשאא זאגט: (מאדם־קא״דונג; דאדערניזירע) סיאענצױם, איך רעדן ביבין אפן. נראכ ײי א פעאדפעבא, אוראאטי כין איך און עאעגאנט. מײן העאם — שטאא, און גאאד איז מײן מאנאקיי. כאטפארן נאאנציקע און רויטע עפאאעטן; א פארבן-שפיא פון ריטערצ״ט און מאדע. נעבאיט און אפנעבאיט האט די ראמאנטיק פון אאע דורות פארײעאקט װי באומען-בײטן, םארשװונרן װי פאזאנעם םון די װעאדער; כין איך ארויפנעשפריננען, איך מאכט. אן צוים און זאטא. אײן שפיצרוט אין דעד האנט: ״אײזא, פארויםן״ ער האט נעהירזשעט און נעבריקעװעט. געהארבט דעם רוקן, נעשאענגאמ װי א קאץ; םיהאט אים נישט נעהאאפן. מיט צעשונרענע זײטן, מיט א באוט-פארשוימטן מויא האט ער מיך צו א ישוב ארויםנעביאכט; מיך צו םאוכה-קרוין און זיך אאיין צו נרינע אאנקעס... ־ארטן האט זי אויםגעבאיט זײן נעפאםקעײעטע ארעסטאנטן-פעא אין נאאטע שײנע עפא-פאעקן... פרות פון זיכערקייט און זאטקײט אין ד■ שטאא;. איז מײן א״זא פעט נעװאדן און נעבייקעט ז־ך, נישט א״נמאי, בשעת רייטן, זיך צעהואיעט, מ־ך א־אפנעװארפן, מ־ט קאפ־טעם קויטיקע נעטראטן. אװעקנעאאפן צו די כרידער אין מדכרױת, געטומאט זיך מיט זײ צוזאמען אינם נרויםן שירעק, װאם פ ד י י ה י י ט איז זיין נאמען. און צוריק נעקומען אויסגעהוננערט און צעשונד;, פאי־אנט פון װעאף און ניפט-פאיגן, דעדיעמעקט אין שטויב מײן רייט-מאכטא, נעקנ־ט ז־ך. גערעװעט: ״שפייננ ארויף אויף מירן קום, ־אג מיך, שאאג מיך, אאמיר כ״דע אנטא״פן פון דער װעאט-הפקרות. ד־ װעאף פאר־אג;, מ־־נע מדכר-כר־דער צוימע;, גאיקאעך מאכן. נאר דו אא״ן א, מאכט, דו קענםט אונז ברעננען צום העככטן ציא, צום שענםטן נאיק, ־ואם אאע גוטע א־יזאען זוכן... ׳א — אי״ און אט שט״ א־ך דא אצינד נעקר״נט אין נעפאינאטן װאאקידיע-העאם, א־ך, מאכט א ט״זנט-־א־יקע דערפארוננ רעדט פון מיר ארוים; א־ן םיהעאפן מיר אין נרויםן כאר פרעהכ פיראמ־דן, ד• קאכעא-הארעא־עפן פון ככאם הורכות; ־ע־ או־כנעניאבעכע־ ־ם־ד פון פארום. ־י כ־אנז פון זייא װאנ־אם קאינגט צ־: ״נישט ־יאוט דעם א״כ־קז און כיאװן א־־זי 'פאי־שאעפן װעט ער א־־ך אין זיך אא״ן א־ן ט־פן זומפ אר־ין פא־מי־״ זיין פאאקםטימאעכער שטימע ק״נמאא נייעט ־־ פיאנעאויכטע זי איז נ־שט פון נאט עם א־ז די שטים פון אײזא-א״דנש־אפטז פא־ אן א־נטערנאנג.- ד• װײ-געשד־יען צײ־שן שטאא א־ן מדכ־ ־אם װעאן האכן כײדע און נישט קענע; .. ז״ן העאדן-א־מפעט און כירנעראעכע שרעק פי־ז פי׳אנטערנדיק און צען מאא צוריק; א־ן גאנצע דירות טומאען ז״ זיך אוי״ אי־ן א־ט. א־ן מ־זן שטענדיק אנהויבן פון ארהײכ״ א־ך, מאכט. פאי־טרױ נאר כייטש און שפארן. ז״ ש־פאאטן אי׳ע בחות-קװאאן או־ף ז״ פי־ז קװער, זײ פירן קורץ. ציכ העכםטז אוז צום בעסםן פונקט, — א־ז ־עח כערניקן פיר-עק אזוי ר״ט איך... און הינטער מיר אין ױאנן פון טרױמף. כאקרוינט מיט אארבער-באעטער. זיצט םײן םשנה. דער פראנרעס, און שםײכאט;