Literarishe bleter · 1930-05-16 · 20 (16.5.1930) · p. Seite 369

107 369 0"1 4 ל'םפר$ר'שס?ל^םסר גוס. 20 (5^3) ל י ד ע ר אין קי?ן, ןזנהויב־װינטיק; סעפסעמבער, ׳סװימען *),־ונטיקע, רויק, פאר מ״ן בריק אין װ״ס און ציען- און מײן געדאנק נײט-אום אויף קאנג־פאגאננענע װעגן, אין באגדאוסע קברים, װו םע רוען די — װאם האבן מײן שטיצ?עבן װי א ציכטיק נאצדיק פאדעם, רורך דער װעהט — דורכגעםירס... און פאר די טעג און ױננט — װאם אין װײט — מײן האנט — װי פאד רעד װן, פארט יטטיה אר־בער מײנע אויגן... ־אדן — װארק;, היכטיק װ״םע — נראע. פײנר פריענד־קע פאר א הארױאנט א גרו־ע;, פײנר װי אין גארדיק פראם, װען צו דער נאכט די זון נעמט רונד זיך נײנן... נױ־יאדק, 1929. 'שר$ל $שעגד$רף ן?סםבסרב דער סו־יגעפוז״מײן פרײבט. דער פרימאדנן א פריריננדיקער, א מיררער, א קירער, איך נײ זיך ראנגזאם אזוי איבער גאסן יטפאצירן. מענטיטן יטפאנען אוערכע שװײננדיקע, רויקע און יטטירע — אפי׳טן פון װענט נאר ׳שרײען און זינגען מיט קארירן. װאם זעע זאר איך מון, װען אפישן םאנע;, װי תמוזדיקע ראנען, נעם און ענײד פון אונז די םרײדן, װי פרוכטן רייםע* איך שט״ װי פאדביטופט. םונװאנען אזוינפ, פונװאנען האט זיך נענעמען צו אונז אזא ר״כקײט, אזא שםע>■ און פרוצים—פון אפיע;, דעקראמירנריקע עוכפאםטע און פעדפומע;, פון אפ״טן מיט ראכנד־קע פא־אצן און מופקורארנע אטרעטן האב איך דאם װײנענדיקע קור פון מיין פר״נט פארנומע;, ,אפ װ״נענד־קע קור אויפ א ׳םװארצנעדאמטן טויטנצעטר. און אויםן צעטר יטטיימ ארץ אזוי קראר, אזוי ישאדף און קארט. זאר איך שרײע;, אויפקראגן פאר זיבנפאכן שדעק א,ין צער״ אן אטרזנט פון א פראקאט װארנט מיך מיט א פויםט בארד, א פאיאץ איז גר״ט םיר ארויפצויטטעקן א צונג דעדםאד. װ־יצ שרײען מעג א מענט׳ט אין גאפ, װען ער א־ז באטרונקע;, א קינר װ״נען, װען עם האט א שפירצײנ, ארער א מטבע פארוירן. אזא מענט׳ש װי איך, דארף נאר דעם קאפ אדאפז־נקען א,ין שטיר נאר מענ ער ארויםישעפטישען; צום באדויער;. טיף אין מיר נאר הויבט עפ אן עפעם צו װיינען און קראנ;. װי ברוטטראפן יטפריצן אפ םינוט;, רינען אויפ די ינזעהן. איך רויף פארווירט איבער נאםן און נאך םיר נאכיאגן פון ארע װענט שװארצע אותױח, װי קרעכצנדיקע קדאע;. א. בערגער / גי7*יז>דק געסז פון נױ־י$רק דרום-נאםן םון נױ-יארקן םקראדן בײ די האפן-ברעגן — נאםן — און הענגנדיקער שטאר פון בריקן נאענט אין?ופט... גאםן — פארטן פאר אנקערד־קע יט־פ;, פאנען פון דער גאנצער װערט. דרום-גאפן פון נױ-יארקן װי ריב איך האב אומצונ־ין אין אייערע װינקרען, דורכגענג, בײ די װאםער-ברעגן און פירן אין דער רופסי: רעם אתרבן ריח םון די םק?אד;, םון קאװע, איננבערן און םערן פון די יאװא-אינזרען, דזשאמ״קא, פארטא-ריקא, און פון נומי םרישן פון דער װײטער קאננא, געבראכט אהער בײ אט די ברענן. און נאענט אזוי װערט מיר די װײט די װונדעררעבע, װאם קוםט אהער אויף שיפן-קאראװאנען םיט פארביק-װײענדיקע פאנען פון ארע אינזרען, רענרער פון רער װעצט, צו די װינקרען, גרויע, ענגע דרום-גאםן פון נױ-יארק... פ^סטאראק־1 ־ע־ טאג פארנײמ. און דורך די אםים-פענםטער, הויך אין כרא-װ״ס אויפנענאננען פצאם, ־ע־ פריער װענוס-שטערן, םרידרעך רי־כט אװנטיק אר״ן... ־י הענט פאררײנט. — דיין מי פון טאנ פאדנאננען מיט דער זו;. אין יעפע — םיין פאפיר-קארב איבערםירט א־ן מיד מײן שטערן צו רער שויב זיך דריקט א־ן יעטירער רו. איך קוק אראפ: ־־;אסן — בײטן שװארצע אויפגעאקערט אין א פער־ אי; אייעדיקע שטראמען — פינטרדיקע קעפ. אין עיגעץ פון בערנ און טאצ יעטיינ; טיט דעם אװנט אויף אין װײט און ציען- ד־ט דעם פאםטוך — צוריק אהײם די שאף. פוז בריװ הי־נט. םןף און מיט װאם קען איך די קרעכצנדיקע שטימען פארטרײבן? א־ן טאג םון םײן געבוירן. כיקע, זיי נ״טט װי פא־אצן א־בערראכ;, א־בעריער״ען װי אטרעטן ־א־ן — י װײ מיר, תמ־ד באגעגן איך אויםן ראזן פנים םון רעבן ױי ריכטיק-װײםע און דינע נרויע װארקן דעם שװארצ;, װיינענדיקן פראםטער םון א טויטנצעטר.