Literarishe bleter · 1930-05-09 · 19 (9.5.1930) · p. Seite 347

זײכ 347 6^?'ססר^רי^ס <י?עכ7>ד ײם 19 (314) יראדיאירט אויה כאעדרײ אופנ־ט. אט האט א'ר דא עשאעכע אזעאכע ״נאטעם״: טײ, טי״א, טעי, טעה, טהע, טהעע, טהיי■ װוינינין, װאנוננ, װאהנוננ. װאהניננ, װאנינ, װאהנינ, ײאניי!; טדיקאטא״גי, ט־ייאטארזיע, טריקאטאיצ; צובייכע;, ציבײכי;, ציבײכזנן, צוכייכ, צובײכעכטכ, צוב״- כעביז; טייא, טעא, טעהא, טהעא; ציאכטעם. צאכטעכ, ט״טאכטע־• וואװ״כט, ווור״טט, יואריעט, װאר״צטי; צוקערװאדנ, ציקערװארנ, צוקערװאריג, צוקערװערנ, צוקע־- יוערק; פ״אטיר, פאאטער, פאאטיער. פאאטע, באאטעה כיאיז פיעוט צו באװונדער;, ,יױ די אנאניטע ׳כיאדן-מאאערכ ״באדײכער;״ אזוי די ײרייכע ארטאגראפיע טיט אזעאבע ארינינעאע ״פיאפארביקע״ נרייזן... אי;;ייעט באײז דער אויםאײנ װע־ט אזוי אוטירחטנותדיק פא־קייפאט. אויך די װע־טער ניפא האב; נייטט קײן בעכערן טזא. אט האט איר א פאר טוםטער;: ״אװסארבעטיננ פין קראװאטין״, ״העיריננ״, ״ניטע בעהאראוננ״ זנוטע באהאנריוננ;, ״געזעאיכאפט צו יכטיצע; אייטע קינפערטארענס״ ןידזיכיקע כאכ). ד• װערטער ..־עפעדאציע״ או; ״אפעראציע״ װער; אפט פא־ביט; או; כ״כאפ; זיך קאטייכע קוריאז;. באיכטעאוננ—הייםט א־־ױ טעדצאא ״באיכטע- א*ן זןל א *^גי*^*,{* 5י*<**£ אוי.,' אהכעיכ: ״בעיכטעאוננענ״... ער א־ז, אפניס. זײער נוט אינ- פא־מירט װענן רער נײסטער דעפארכ אץ ראטנפארבאנד העברעייכע װערטער טיט פוא; ײדייכ; אויכאײנ האב איך נעטיראפ; באויז א״נכ: ״ק״אעכ״. אםוך קע; איך טיך נייכט אפהאאטץ צו ביעננע; פואע. נענויע קאפ־עכ פון א פאר טיכטער-יכיאר;, ״װאהרע פע־יא״: ״בנעהב אהז ציא ײ״כ■; קייאעם״ ןםטאט״כע), ״א־ך נעב האי פאריכ״רענע קאם צ■ ײ״כעז״ זפאױיעו. ״ב־אנזי־א. פאבריק פ־אטיעי אין רעפעריער זיאבערץ ניאטץ ןנאאעװקי), ״טעה ט־טינע־ צ' ביייינע פ־״זע; א גאוז ביער א גדוז קװאכ ו נענ״כעו, ״טי־אך אץ ט־טונ;״ ובאניפראטז־נאכ) אץ ענראעך — א ״כיאדא פץ ק־אבטאאנע גאכ װאכ איך ניב רא איבער אות באות: אכט ונ נ ברופנ־ק ארבעב זאפ יכװאטע; זאפ 'אך '**יע '"'^פיצ* באנזאעט ט־ט ־אזינע א פא־צ־ע װעטפאאך א פאיציע נרא״כאאך א פא־צ־ע אעבעאאך פי״כ טיט כאיכקעאאך א גאאז טה־י א נאאז ביער א פאעיכא אעטאניא־ע ו=ןה קומ=) _פאראאג 2. קאעצקיז, װאחפע_ — ער׳כט דערשינע;: — יערב לעשצינסהי צרוישן _ל־״עבו איז טריט צע• יאר ײדי פ לעכי איז םאװידט־רוכלאנד פרײז 50 7 גילין קאאפעראטיײ ״ביכער״, װאר׳כע א־וב אי רעם איטײי״כ; ײדי׳כ. אי דעכ פויאי׳כ;, — פונקט אזוי נע״כעט עכ אויך אויפן נעביט פץ נעררוקט; װארט און אויך אויך — ײדי״כע יכיאד; אץ ײאחשע. אבער דא ״כאקירט עכ א םך טער אז רער ״װאװ״ אײענט ז־ך ״או״, װײסן זײ יכוץ מײאװײז, ־• װאר״כעװער ײדי׳כע ׳כיאוץ-טאאערס, ארער די קרעטערם, װאכ יכ־־־ב; אאיץ זײערע ׳כיאד;. זײ װײס; אבער נאכני׳כט, אז דער -אזיקער ״װאװ״ װערט באנוצט באויז, װען דער ״או״ איז פונם ***•*%♦♦•* ♦ אײ ה•**?**••6י^ן 1*^21 *צ1יייי'ב12 ץךך ןי^ןך עא פי ,־וב ט־ט א; ״א״. באנוצ; ז״ פארן פויאייכ; ״או״-קאאננ, ״אב ־א־■־ ב״ זיי אײננטאעך זיץ א; אאך ןיטיט א קטץן, דעב ״איו, װאכ א־ז ביי ז״ באטת א; ״א־״ אץ אץ רעזואטאט קוטע; א־״ב אזעאבע אויפ״כריפט;: ״איך נעב אץ״ ואניכטאט: ״א־ך נעב ׳<״,. ״איך נעב אוהן״ אץ א״ך: ״א־ך נעב אהן״, ״טיטונע;׳•; א ניוז ביער א גייז קװאב״. ־אכ איז א טץ ״כעטנז פץ פויאייכן ־ע־ זעאבער נעטייכ איז אבער אויך פארא; א••,■' א; אנדער איפי אןריער״כ נעיכא״עי־ט״- דץר איטווייכע־ או״ טיטן פװאייכז א ־אב איז יכוץ נאר קאטייכ: ״זאפ״, ״פאריכידענע זאפץ״ אנ״כטאט: זופ, זופ;), א־ע־ װאב װעט א־ר זאץ או•■־ אזא ־כיא־ א— א־בעט א״ב נאט אץ בייי5•;״ ןאיך ארבעט או־כ ניט אץ ביייקו.״ װ״ניקער קאטפאיצירט אץ פאנעט־יכ בא־עבטיקט. איז יר־א ניײז: ״ר״ניקט דאכ געזובט״ ןגעזיבטו, אדער ״פרוזיר- אניכטאהאט״, נא־ װיאד זעט או־ס א ״•יאדא א•; כאטע טיטץ רז״כיקע ׳אכי דאנרלכ־בובעי■,, ע** ויײסט, דער ״אינטעריגענטעד״ ..ביבעי־ לדארעי,/ אז ט״טיײבט נייטט ״ביךיי, נא** ב ו ך. *טרייבט ־עד אויך א־; :־ע־צאר ״בוכעי״; דער זערבער פערער — ב״ ״קונכטאיכע נייטען־־, אנטטאט יז י נ כ ט ר ע כ ע אינטע־עכאנט איז א ״כיאר ןפ־אנצ״כקאנער נאס) טיטז ״א־ט ״פ־ײזע;״ טיט א צירה אונטער רי צ־וײ װה;. די כיבה דער- ב״ א־ז. װײזט אװב, אזא: אוטבאװוכטזיניק איז ער אכיט־אירט :ע״א־; ט־ט ־ע־ ייט״י״כע־ אױב״בפי־אד פץ ניעװיבע װעדטער א״ אננעהויב; באניצ; ״פ־״ז;״ אניכטאט ״פראאז;״. ער ט״נט אבע־ אז אװ• רער; טאקע די פו־אייכע ײר;, האט ער זיך געטאיט א■ אי־נ; פיכטי אז אויב די פויאייכע אײענע; ראב ״פרײז;״, איז עב כיב־טא ב״ רי ״איטװאקעב — ״פייעיץ״;פונט װי פיא־ייכ— פיע״כי) אץ איכ א־טפאנ־רט דאך טער האב איטװייכע. האט עי צינעיכטעאט צו די צווײ ײה; א צירה ־אכ זענע; ה־ פאא;; פץ א פארקהיפאטץ אכ־טיאיר; זיך בא־ ״יבטז־ניק א־עי א־טבאװוסטזיניק, א; ד• עאעטענטארסטע ידיעות. ״• אזײ א ײרי״כ װא־ט רארז אויםזע;. א באזױרע־ יאפ׳טא פאר ז*ך — אץ דאבט זיך דאכ יכייע־כטע—א־ז רער ענץ טיט דער אאטער א־טאנ־אפ־ע ארער בע- בע־ נעזאנט: אאטע אדטאנראפיעכ װאם פא־ אן אויסאײנ זעט טע; רא - י״יײ^ ד־ צענדאיקער יכרײע; זײ אראפ פץ די ׳שיאד;, נאנץ אפט באזעצן זיך אפיאו עטאעכע טיטאטאי אװי־ אי־ז אײנציק; ־.״־־ נאט—אעך האט רא א ־•רבא־יכ-יכע־יעבע רעטאראי־ז־רנ־יקע י״־קינג אויך אונזע־ פ־עכע אא־ץ, ט־ט איר האאב; טוץ א־טא- נ״אפיעכ -א א״יי ד־ יכיאה;. קענט איר נאך נא־ אפט טהעפ; אזעאבע ״ע־ײ•, װ־: ״דיא״, ״ציא״; די איבאייכע ..־״-ענדז:נע;: ״קדעאץ״ י״־יי•׳ נאריד־ *טטעהינכ,, פעד״עידעני זופין פעליצידענ* ״יײ־צ*;•־, ״קרופכאיך בייט קא״טי״. אוז ני״עכ באויז ענדוננען, נאי א***■**:!; װ^ןרט א* *עיכ נויטיקײכ־ ניװעאב,, ״נײ־ניעפינכ״. ניבעיס״ א א.: אניכטאט ״טב״-אדער , ם״-ענרוננען — ץ. אטיכך ־עביו״. ״געיעקץ״. אפאבטיאפ; דארט, װו טי־א׳־•־ זיי נײכש: ביכ—ה״ ןאני רארק נאד קזטע; א; ״ע״). ״םעזאניב-נײהײטץ״, א ײבא־זיכ נעטט א; חתונות אץ בדיתין״ ביװעיט נאך אז־ך באנ־צט ־ע־ ״ח״: .־אאעװעס״. ״ידען. װיאט איר ז־ץ צ־פ־ידע;. ינב זאי ענק ז״; איחטינ אץ יכטיב״ רי העברעייכע װערטעך װאס ־׳:•עז א•; ״ר־יכ, װער; עב-ארצ״כ פארנ־״זט: ״קאכ״ (כאיכ). - .טיתיכ״, . יזאיתםי• דער ״ה־ װעיש נאך נאנץ נעיכטאק ׳ —בז ־א־ט װו ער איז אחאזטץ אייער*ק: ״א־הר-, ,.פערואהן״, 'א־אה- די ״אעד״־ענדוננעז פץ טערצאא װער; רא נע׳כריבז: ־*־״. ..־אי״. ״אאד״ ןדאכ אעצטע — עכט װא־יכעװער־יכ,׳, װי: ־"־ע־־־כיכאיד״, ״יעבעאאך״. ״קאיםקעאאד״. פא־א; אװך א װארט נאאעפקעס״ (גאיעװקעס). א כך װעי־שעך די אטט״נסט; באנוצטע, פאפואערכטע, ײעח