Literarishe bleter · 1930-05-09 · 19 (9.5.1930) · p. Seite 343

/ײ• 343 יסעד/>די׳78נ בלסםסר 011. 19 (314) — װי אװי׳■ דער ׳עוסצער :זאכט •;)׳ך, און א־ך ־;)ר״ב בי- כעך דער שוסטער-װעט סיר געבן עיך, און איך איב ביכער. — אז איר דאיסס יעיך, צװ״פה א־ך נישט. אבער צי דעד ־עוסטעד ראר־ אײערע ביכער — א־ז :אך א סראנע. עס איז דאס טאי — דער ריכטיקער בראנדעם. א ב״ס־קע ת׳טובה. אויױ א ־עטוציקעד קאפענהאגענער גאס יעפאצירט בראנדעם דיט טראצקי;. בראנרעס איז אין התפערות: — א־ד זעט׳■ אט ראס איז נעװען רי געטא. ר■ יידי־עע נעטא. א ו; פ ו ן ד א נ ע ט זענען ארויכ זענען אזערכע גרו־סע ײרן. דער ־טריפטיטטערעד גארר־טטיט א־ז או־ך פון ראנען. י אין, בכרך װאס פאך א רארע ״דן יטפ־רן איצטן װי נרויס זײ זע- נען נעװארןן אט תאט איר טײן ברודעך עדוארך — פינאנץ-טי- ניםטער א־ן דענעטארקן געארג בראנדעס האט ק״נטאר נייטט באהארטן דעס יטטארץ, װאס עד האט א ברודער א טיניםטער... טראצקי איז נייטט איבערראיטט פון דער ״דייטער ״טאכט״. עד דערטאנט פארזיכטיק בראנדעס;, װי שרעכט עס רעבט זיך טי- ריאנען ײדן א־ן רוםראנך דער צאדיזס װירדעװעט. ני־טטא קײן רעכט. באגרענצוננען אין די ישור;. פא־־אן א תחוס הטויטב. א־ן פעטער- בורג, טאסקװע, קיעװ, אין די דעדפער טאר קײן ײד קײן דר־סת הדנר נייטט האבן. טרויעריקע נעיש־כט;. בראנדעס הערט זיך תחירת אויפטערקזאס צו. דערנאך טוט ער זיך א יטטער אפי װערט אין כעס. כאפט דעס יטטעקן אין רךאפט טיט א־ס אויפן טדאטואך און — ױננערטא;ן איר הארט טיך אין דער אטתן פא- אזא טין נאך אז איר םײנט, איך װער נאויבן דאס, װאס איר דערצײרט טיךי איך זאר אײך גרויב;, אז אין קיעװ טענ א הונט יא ז״;, און א ײ ד נישט? איר טאכט חוזק פון דיר?ן— ...װאם טומ גאטךי אין א פא״ יאר ארוס איז בראגדעם טסכים צו טאכן א ר״זע איבער רופראנד, און צו אײענען דארט רעקציעס. די טאסקװער און די פעטערבודנער פדעסע גרײט ז־ך טקבא פניס צו ז״ן דעס פראטינענטן א״ראפעעך ארע הכנות זענען געטאכט. טיטאטאר: די צארייטע רעגירוננ גיט בראנדעסן נייטט קײן א״נרײזע- דעררױבניש. ער איז א אויסילענד־יטער ״ך ער קאן א־ן רוסראנד נייטט זיין. ...א. טראצקי, װאס האט דעטארט שוין נעװוינט אין בעררין, האט זיך װענן דעם סקאנדאר דערװוסט פון די צײטוננע;. עד האט אננע״עדיבן א קורצן בריװ בראנדעס;, און אין ברױו האט ער צװי׳טן אנדערן געשריבן: — צו נרויבט איך חי בראנדעס, איצט, אז אין קיעװ טעג א הונט יא זײ;, און א ײד ניישט?... בעדליז■ םארלאג צ♦ קלצ צ ק י ן אלע װערק פױ ה. ל י י ו ו י 9 הינטערן יטראם ןערגעץ װײט, הינטערן שראם, אין ׳טנײ, אויף די װענן םון םיביר א. א.) —4 דער נורם (דראטאטי׳עע פאעםע אין 8 בילדער) 5.60 ארעטע םרוכה (דראטע אי] 4 אקטן) —4 באנקראט (ײאפע איז 3 אקטן) 3.50 יטאפ (דראטע אין 4 אקטן) 3.50 שטאטעס (דראטע איז 4 אקטן) 3.50 היר׳ט לעקערט — גרײט זיך צום דרוק קײטן (דראטע אין 3 אקטן> — נר״ט זיך צום דרוק רידער פון אוםקום — גרײט זיך צום דרוקי פרײז פאר ס בענרער 24 נירדן. געבונרן אין פראכטבענדער 37.50 גירדן. אין רוקםום־בענדער 50 נירדן. 23 1ז1״\פ31א ,3׳\\523ז73\\ ,"ז6ו1פץ8״ .ב61£1ק5 ׳טוין נוט — האט בראנדעם דימאװן בארויקט. ב״ זיין גאנצעד שט״פק״ט, האבן צו בדאנדעםן געהאט א צוטריט אויך גאר ױנגע שרײבעך ער האט זיך נעלאזט קײענען פון פאעטן זײערע װערק. ער האט אפירו צוטאק זיך נייסט אפגע- געזאנט צו ישרײבן הקדםות. ער האט דעדטוטיקט און נעשטיצט. און הגס בראנדעס איז אין זײנע א־בערצײנונגען געװען פעקזן- פעםט, האט ער דאך געקאנט צוגעב;, אז ער האט א טעות געהאט. עם איז באקאנט זײן ארויסטד־ט• נאך דער בארפור-דעקקאראציע. אויף א אװנט אין קאפענהאנען האט בראנדעס גערײענט זײן נײ װעדק װענן ױרױס צעזאך נאכן פארטראנ איז עםעצן נעקוםען א געדאנק אין קאפ א פרענ נעבן בראנדעס;, װי ער באציט זיך צום צױניזם. בראנדעם האט דאן בפני כר עם ועדה נעהאט דעס םוט צו ענטפער;, אז ער האט צענדריקער יארן באקעטפט די פארעםטינע- אידעע. ער זעט אבער איצט, אז עד האט א טעות געהאט. ער איז נייעט געװען איםיטטאנד פאראויםצוזען די אנטװיקרונג פון דעס צױניזם. ער איז םער נייטט קײן קעננער פון דעם צױניזם. און ײײטער — דער פאר םיט זײן רעצטן בוך װענן יעזוםן; בראנדעס רײקנט, אז יעזום האט װען עם איז נערעבט. ער ר״קנט אויןך אז כיטה האט װען עס איז גערעבט. ער זעט אין זײ נאד א םיטאם, א רעגענדע. א ױננער רוסי׳טער פאעט האט טיט אים זיך טתוכח געװען װענן דעס, און געזאנט: — נוט, איז עס א רענענדע. װאם ב״ט זיך דע;? װאס איז דען דער חירוק? פענטיטן גרויבן אין דעם, — צוריב ,ױאם זארט איך בראנדעם, בײ זײ צונעמען דעם גרויב;? בראנדעס האט זיך פארקרערט, און געענטפערטי: — יא, איר זענט גערעבט. צונענעבן דעס נערעכט, און ראך אננעשריבן דאם בוך װענן יעזוםן. רער שםועם מיטן פאעט איז נעװען פאר דער דערשײנוננ פון דעס װערק. אין א מינוט פון הארציקער ׳טטיפונג האט ער װי זיך געראזט באא״נפרוםן דורכן פאעט. געזיגט האט זײן װיםן. און ער האט דאם בוך ארויסגעגעב;, און געהאט פון אים צרות אן א שיעוך דאס יעזום-בוך האט איס םמ׳ט פארביטערט די רעצטע פאד יאר פון ז״ן רעב;. םען האט קענן אים געהעצט — און מקרב נעװען זײן קץ. דאס ײדישקײט האט מען בראנדעםן ק״נמאר נייטט פאד- געם;. די טרײב-קראפט פאר זײנע פארביסענםטע פײנטרעכע קרי- טיקער איז געװען נישט א״נפאר ז״ן ײדישע אפשטאםוננ. * װאם בראנדעם האט רי רוםן נישמ נעקאנט מוחר זײן, א־ז נעװען די עובדה, װאם קנוט האפםון איז בײ זײ א נדור. — דאס האט איר אים אננעבראזן מיט נדרות, דאס זענט איר שורייק, װאס דער קאפ האט זיך איס פארררײטן װאם איז, עך האםםון? א חצוף, א פארשוין םיט שטארקע עמבויגנם, נישט כערן — אזוי פרענט זיך בראנדעפ בײזעד;, אז ער האט נערעדט םימ רוםן. אײנמאר איז האמםון געקוםען קײן קאפענהאגען און גערײ־ ענט דארט א פארמראג װענן ש ע ק ם פ י ד 1. עס איז נעװען א פורשטענדיקע םפרה — מיט בראנדעםעפ װערטעך ער האט װאכן־ראנג זיך נישט נעקאנט בארויק;. װי סט״עט עזות ב״ א האמםון צו קופען קײן קאפענהאנען רײענען ױעגן שעקספירן? םען דארף נעםען אין אכט, אז בראנדעם האט אננעשריבן אײנע פון די בעםטע װערק װענן שעקםפירן,און ער האט םיט רעכט געהארט;, אז װען מען קוכט אין זײן קאפענהאנען, און מען רעדט װענן שעקםפירן, דארף פען שוין האבן עפעס באזונדערם צו זאג;. ער איז דאך אויך, כירוע. געװען מיט טארםטאיען םחורק אין דער אפשאצוננ פו; שעקםפירן. װענן טארםטאיען און בראנדעם — נאך אײן עפיזאך בדאנדעם האט עם טראצקין ארײן דערצײרט בראנדעם רעדט םיט טארסטאיע;, און טארםטאי דערקרעדט, אז ער האט געפונען די ריכטיקע רעבנם־םיםטעם, די אמתע פאר־ מ,יר, װי םענטשן קענען זײן נריקרעך בראנדעפ האט זיך באצוינן צו טארםטאיען םיט א היבש ביםר פקעפטיציזס. ער הערט אויס און פרענט קורץ; — און װאם איז דאם פאר א םיםטעם? — נאנץ פשיט. מען דארף נישט קײן נערט. — — װי װעט מען רעבן?