Literarishe bleter · 1930-05-09 · 19 (9.5.1930) · p. Seite 342

בל!!ם7ר .1ם. 19(314) /״ס 342ן^| *. ק? י נ ז);/ / נ ע ד? י / געאדג בדאגדעם עדדײ י#ד /ײ/;גיןיע) און טראצקי — •צטרעקט אויכ די האנט צו זײ; ברױו-טא••: בדאגדעס װעדט גא:ץ ןזפהענטיק. — נ״;,?מען-ה׳טם ניט טיר ניעט קײן נעדט פריעד. א־ך װעק דא; דעט ארטיקי זיכעד ני׳טט אנ׳ערײב;. איר װעט מיד באצאק נאכדעט. אבער — פינו־ הונדערט קרא;; איר זעט ד• ׳צדאנקע; מיט ביכער, מיט מײנע ביכער? אין איע ׳עפדאכ;. אלע װ״לע קומע; א; נײע אויםנאב; פו; פאד־עידענע רענדעד. או; םע; צארט ני׳עט. הפקר פו; װאנעט זאל איך קעבן? * עפ איז געװ־ס א־נטערעפאנט פאד דער נע׳טיכטע פו; דעד פ-־עפע, דאפ דאזיקע קאפיטל פ.י; רהבות אין די רופייטע צ״טוננע; עפ אז אומגעה״עד אינטעדעפאנט צו הער;, װי א ״רופקאיע םלא- װא״ באעליפט אי; א ׳טײנעפ פדימארגן אדויסצוגעב; א ליטערא- די׳פ; נומעד מיט ארטיקלע; פו; אײדאפעיעע פעדזענלעכקײט;, או; גיט א אויפטדאנ: -- ני־פט פאריײנ; קײ; האנאדאר;, נאר פרענן דעפ ערײ- בער: װיפל וױי עד או; אויפן אדט אויפ׳טרײב; א ט־עעק. או; װען א גערהארד הויפטמאן הערט אוים דעפ פארעלאנ, או; איז מפכיפ, או; דאדך ענטפערן אויף דעד באע״דענעד ׳טאל־; — װיפל קומט אײך׳. טוט ער אפילו ני׳צט ק״; פינמל מוט; אוינ, או; ענטפערט ז־כער: — פאר; אדמיקל׳ טויזנט מארק. עפ איז מ־ט פינף און צװאנצ־ק יאר צוריק. אבער ני׳פט דאס בין א־ך ־אוים;. װאפ איך װיל איצט, א־ז -אבעדצונעב; א פאד ׳פטריכ; ־עד כאראקטעדיפטיק פון געא־נ ביאנדעפ, — זײ זענע; געקומען צופ אויםדדוק א•; דער דער• צ״יונג טאקע פון איליא ײדאצקי;. או; אט די טעג, בײ א געלענענ- ה־יט פון א ־טמועס אץ בערלינער ״פארבאנד פו; רופ״טע ז׳נזורנא- ליפט; אץ ׳פריפטיעטעלער״ . עפ איז דריי ■אר זינט געאדג בדאנ■ דעפ איז גע׳טטארב;. א.ץ טדאצק־ אל••;, א נלענצענדיקער בעי- ־פמועפ, האט פערזענלעך געקאנט בדאנדעפ; אויםנעצײכנמ. אץ ד־ --•פעטערע יאר;, װע; ער האט יאדנלאנג געארבעט אץ םקאנדינא- װיע;, האט ער בראנדעפ; נאך נענטער דערקענט. אויך איצט פירט טראצקץ זיץ אדבעט — ער איז טעטיק אויפ; נעביט פו; ײדי׳טע־ נעזעל־טאפטלעכק״ט — אפט קיץ צפץ, או; עד איז א הײםי׳טע־ מענט׳פ א־ן דער סקאנדינאװי׳טע.־ ליטעדאטור. א־ז באקאנט מ־ט ד• פקאנרינאװי׳צזע עלטערע או; ױנגערע ׳טריפטשטעלער. אץ מ׳ט ״בדאנדעםיזפ א־ז ער אודאי מלא ונדו׳ט. איז עם א מרויעריק קאפיטל — אט די געשיכטע װי מע. האט בראנדעם; עקפפלאאטירט, ארויפגעגעב; זײנע װערק, פאראז־■ טירט אויך זיץ מה אץ געלאזט א־פ לײד; דחקות. מיט א ־אר פינף אץ צװאנציק צוריק האט עם בראנדעפ ־עדנפאלם געהאט ׳טטארק צו ־טפיר;. פאר׳טמט איז בדאנדעם דאך נעװע; פאר א בײז;, פאר א ״עפעדיקן■׳. אויםערלעך — זיכער. אץ פאדט איז ער נעװען א נעמיט-םענטיט. טראצקי קא; נ־־טט פארנעם; א םצענע, װי אםיפ דימאװ א־ז מיט אים נעקומינ צו בראנדעם;. דימאװ א־ז בטבע נישט קײן ב״׳ט;. דימאװ קא; רעד;, ער פארלירט זיך גי׳טפ־. אבער אץ בראנדעםעפ נעזעליטאבט פילט ז־ך דימאװ ני׳טט פריי. דעמאלט איז אויך נעװען א םיבר דערצו: דימאװ האט נעבראכט בראנדעםן זיץ דראמע: ״נױ״, א״ זי נעגעבן לײענען אץ געװארט אויפ; ״פסק״: װער װײסט, װאק בראנדעם קא; אמאל ״ארײנזאנ;״] — אז רײנהארדט פירט עס אויף, איז עם ׳שוין נוט, עם א־ז אץ קאב־נעט ב־י נעארג בראנדעפ אץ קאפענהאגע; ז־צט א ־וננערמא;, א ז׳טורנאל־פט־; א־ל־א טרא־צק־. עפ א ז א יאר פ־נ־ אץ צװאנצ־ק צור־ק, לאנג פאר רעד מלחמה. טדאצק־ האט א) או פט׳ אג *ו ■בראנדעפ;. ער א״ז געקומען אץ יטליהות פון ז־ץ מאפקװעד צײטוננ. דעד ױננע־ ז־טודנאל־פט א־ז אביפל או׳פנע- רענט, ער קוקט זיך ארופ, ער באטדאכט די לאבאראטאד־ע פץ רעפ װעלט-רענקע־ עד זעט: עפ א־ז מער װי א בא׳ט־ידענער צימע־ ני׳ט־ט ק־ץ ע־יטט- קלאפיקע זויבערקײט. ערטע׳ װ־־ז — ׳טטויב. ביכער זענע; א:גי<- װארפ; אויף ביכע־, א אומאדדענונג א מופטערהאפטזך דאם מעבל— פ־ט־וט־. ר־ פארהאננע; אויף די פענפטער — א־־נפאכע. דא ארבעט— נעארנ בי־אנדעפ. ־ט־וץ די גאפ, או־ף װעלכער ב־אנרעפ האט נעװו־נט־, האט או־פנעזע; מארנע. א טומלדיקע, קרעמער־׳טע, א; אומריינע,—־ װ-־מ ג־־טט ק■־; פראנט-נאפ. דודך ד־ פעגסטער האט זיך נעטראג; דעד רע־ט פונפ דרו־פ;-געפ־לדער רא אדבעט בראנרעס? ,׳2 ־אד כפדר האט עד אץ אט דעד װוינונג אץ אץ אט ד־ באדיננונגע; געלעבט־. האט ער קיץ אנדעדע, ק־ץ בעפעדע דירה נ־־טט געקאנט נעפינע;* טראצקי באװײזט ני׳ט־ט אומצוקוק; זיך, װי םיגעהעדט צו ז־ץ. בראנדעפ האט ארײנגערופ; ד• דינםט־, איר עפעפ אויף ניך אץ רעני׳ט אפגעזאנט, אץ אץ א פאר מינוט ארופ יטט־־ט יטו , פאר טדאצקץ א ־ט־םל מ־ט זויעדמ־לך. דעד ױנגער ז׳טודנאליםט גלא*- או־ם א פאר או־ג;. רײד; איז עד ני׳טט א־מ־טטאנד. זיץ ■טטומ< בליק פרעגט: — זו־עדמ־לךל װאפ עפעפ פלוצ־פ זויעדמילךך בראנרעפ לאזט ני־טט טראכמ;: — עפט, עפט, מאכט נ־־טט קיץ ־ט־הױת — א ײ ע ר מעט־ט- ניקאװ האט געהי־פ; עפ; זו־ערמילך. עס א־ז א פגולה צו לאננ-לעב,. עפט, טענהט נייטט1 ראפ איז נעװע; צופ עריטטן מאל, װע; ט-־אצקי האט װי עפ געתע-־ט צו זיץ טועפ טעפ געװע; ר־ געזעירטאפט פץ ב־אנדעט,, אץ פא-־זוכט, װאפ הײפט מיט בראנדעם; צו רײד;, צו פ־רן ׳טמו- עפ;, ארער נאר צו פאלעט־ז־ד;. ער האט אויפגעגעפ; ד־ זויערמילך, אץ געװארט אויף דעפ, װאפ עם װעט װײטער זײן. * — א־ך האב צו אי׳ך א בקיטה פץ םיץ צײטוננ ״רופקא־ע פלאװא״׳, א־ד זאלט פא־ אונז אנ׳טרי־ב; א; אדט־קל ווענן טאל- כטא־ע:. נעארג בראנדעם טוט א ־טפרונג-אויף, א.ץ א נע׳ט־רײ, א,ץ א בריל: — װאס, א־צט זאל א־ך א״ך ׳טרײב; א; ארטיקל* איצט. אץ פעריע;׳; איר זענט בײפ קלארן ז־נעץי איך זאל מיך אפ׳ט־ר, אװעקזעצ; אץ נאך אמאל איבעדלײענע; טאלםטא־ע;, אץ מאכן צוני׳טט מיץ גאנצע רו-צ״ט׳ א־ר װאגט עפ ־צו קומע; צו םיר מימ אזעלכעי פאר׳טלאגן?! דעד ױנגעדמא; האט אזא מץ קבלת פנ־פ נ־׳טט דערװארט. ע־ איז איבערגעשראק; אויף טויט. ער איז ככח אדויפצו׳טמאמלע; נא־; — יא... אבער... דא; קאנט איד דאך דעם פאר׳טלאג ני־טט אננעמע;. ׳ װאם? ני׳טט אננעמען? אויפגע׳טלאפ;: א־ך װעל יא אנ־ נעמע;. א־ך ׳טדײב א; אדטיקל פא־ אײך. װאפ צאלט איר דע;? אלץ — האםטיק. בנ׳טימה אחת. — םיץ דעראקציע האט מ־ר געהייכ; א״ך צאל; װיפיל איר װעט פארלאננע;. בראנדעס בלײבט א סיגוט גאנץ ׳טטיל. דא;: — אץ, אץ או איך װעל פארעה 500 קראו? — ב־ט־ע.