Literarishe bleter · 1930-05-02 · 18 (2.5.1930) · p. Seite 334

׳•.־ל-עדזןדי׳ע־ע נזס, 8/ (313^ /״ש 334* נאכן טויט פוז װלאדימיר מאיאהאװסקי ״נוט״ און אנרערע א ר״ נאך-אקטאבעיי׳עע?ידער זיינע זענען די טאטע רייםע פון א?ע װערק, װאם ער האט אנגע׳טריבן, עם איז ק״ן סטר, ני׳טט, אז װען דער דיכמער זא? נעװען ב?ייבן?עבן, װא?ט עי געקאנט בי־קו״ען די באויזן אין זיין ׳ג׳אפן, װעאכע זענען נעװען א .־עזורטאט פון ני׳שט פורן באנעדען ־־ װעלט־אנשויאונג פונם פראאעטאריאט. עד װארט נעקאנט צוזאטען טימ דער גאנעער פיא- רעטא־ײטער?יטעראטור בויען דעס דיארעקטייט־טאטעריאליםטיש־ ׳טעפערײטן טעטא־ װעאכער װאאט גענעבן דעם דיכטער די טענ- רעכק״ט ארוטצוכאפן אין זיין ׳פאפן אונזער נאנצע װירקאעכקייט, ביי טיט א פראאעטארישער קראפט טאביריזירן די ברייטםטע אר- בעטנדיקע טאםן צו די אנטיטיידענע טראכט; פארן םאציאאיזם. טאקע צואיב דעם צי?, צואיב נרעסערן ערפאאנ פונם קאטר פארן ארנאנ״צן באנעטען די װעאט-אנ׳טויאוננ פונם פראאעטאריאט, האט טאיאקאװסקי טיט עטאעכע חד׳בים פארן אוטגעריכטן טויט זיינעם דעדקאערט װענן זיין װיאן אדיינצוטדעטן אין דע•' אםאציאציע פ־ארעטא־ייבע ׳שרײבער און ער איז אננענוטען נעװארן אין אירע ר״ען, דױ א״נעד פון די סאטע נאענטע צום פראאעטאריאט קינםטאער און אט האט טאיאקאװסק• איבערנעריסן זיין נעזעא׳שאפט- אעכן און פאאיטײטן װוקם טיט א רעװאאװער. טאיאקאװסקיס טװט זאגט נאכאטאא אאע ק־נסטאער, װעאכע װיאן אװ־־ אן אטת ני־ן האנט ביי האנט טיטן נרויםן קאאם, װעא- בע־ פארווירקאעכט דעם סאציאאיזם, װעגן דעם, װי פארװיקאט עפ א־ז דער קאטר טיט דער אאטער װעאט. ט־ט איר אינדיװידואאיזם. טיט־ א־ר העםאעכן קראטערן זיך אכער טא־אקאװםקים יעאפן רעדט ־ועגן ד־עם, אז דעד דאזיקער קאט ו* װעט זיך ענדיקן צו אונזער גינםט;. באוװ די קדאפט פון אזא רעװאאוציע. װ• אונזערע, האט נעקאנט פונם אינדיװידואאיסטײען בונטאר טא־אקאװסקי, װעאכעד האט אויפעהויבן א־ן אנהויב פון זיין ׳טעפערי׳ען װעג דעם אינ- דיװיד־אאיזם, װי א פא;, טאכן פאר א קינםטאער פון דער רעװא- אוציע דער אינדיװידואאיזם, װעאכן טאיאקאװםקי האט אפגע- װארפן, נאר ני־טט ביינעקוטען ביזן סו־, האט ז־ך געאאזט װיםן יטיט אן. אוטדערװארטער צעיסטערנדיקער קראפט. א־ן זיין ברױו פארן טויט ותנדט זיך טאיאקאװסקי צו ד־ ־אפאװצעם טיט א בקישה נ״סט האאטן אים פאר א קאיינטוטיקן. אבע־ באאשעװיקעס קאנען נייטט נייטט האאטן פאד קאיינםוטיק ז־־ז טאט, װי פ־־נאעך עס זאאן נישט נעװען זיין די פערזענאעכע א־בעראעכונגען, װעאכע האבן נעבראכט דערצו. צ־ דען האט ני׳טט נעשדיבן טאיאקאײסקי אין ז־ין או־סנעצ־־כנט איך נעװידמעט יעסענינס טויט, אז ״א־ן דעם דאזיקן אעכן איז שטארבן נישט ישװער, — טאכן דאס אעבן איז באד״טנד שװערער״. ט־ר נעטען ־אס בעסטע און דאס עכטע א־ן טא־אקאװםקין, — טיר נעטען זיין יסאפן, — דערונטער אויך די דאזיקע שורות זיינע. טיר זענען ז־כעך אז דער בעסטער אנדענק רעם ריזיקן רע־ װאאוצ־אנערן ד־כטער טאיאקאװםקי װעט זיין — װייטער פאנאנ- דערײיקאען דעם קא״ז פאר ״טאכן ראם אעבן״. מ־ר װעאן עננער צינויפ־טא־םן אונזערע רי־ען, מירן ז״ דערגאנצן מיט יענע, װעאכע האבן פעסט באשאאסן צו ניין צוזאטען טיטן ארבעטער-קאאס.״ בעת דער אװיה פון װאאדימיר טא־אקאװסקי האט צװישן אנדערע נערעדט אויך א. אונאטשארסקי, דעד נעװעזענעד ביאדוננס- קאמייאר פון ראטנפארבאנך צװישן אנדערן האט ער געזאנט: ״ק־־נער פון אונז האט נ־יטט נעקאנט נאויבן אין מא־א- קאװםק־ס זעאבםטטארך װען טען זאא אונז אפיאו נעװען זאנן, או ער א־ז פשוט־ נעשטארב;, װאאט אויך רעטאאט שװער נעװען צו פארב־נדן ז־־ן אעבנם-ב־אד מ־טן ביאד פון טויט, נאך שיװערער א־ז נעװען א־־פצונעטען דעם זעאבסטטארך טאיאקאװסקי דער ריכטער, -ער זשורנאא־סט. דער נעזעאשאפט־אעכער טוער איז נ־יעט באזינט. ער האט נעקאנט אין נאטען פון מיאיאנען שרייבן פאר מיאיאנען, ־וענן ט־א־אנע;. דער דאזיקע־ טויט א־ז ארויסנערופן נעװארן פון ־־־;-פע־זענאעכע טאט־װן. װענן דעם רעדט אויך דער ברױו, װעאכן ער האט א־בערנעאאזט, טדאנ־ש און נעבעכדיק קא־ננען זיינע שורות װענן דעם ״צעקאאפטן איבע-שיפא״ טיר ײי־סן, אז נישט אויף ק־־ן ״א־בע-שײפא״ א־ז ער נעשװוטען איבעד אונזערע שטורמישע ־טע;, — ער איז נעװען א קאפיטאן אויר א גרויםער נעזעאשאפט- אעכער שיו'״,״ װ־ אונדערע אייענעד א־ז שוין באקאנט, א־ז א־ן טאםקװע באנאננען זעאבסטטאדד דער אננעזעענסטער און פאפואערסטער סאװעט־שע־ ד־כטער װאאד־ט־ר טאיאקאװםקי דעד פא־שטאדבע- נע־ א־ז נעבוירן נעװארן א־ן ־אר 1803. נאך פאר דער רעװאאוצ־ע א־ז ע- פאפ-אער נעװען צװ־שן דעס ־ונגן רום־שן אעזער ט־ט זיינע אר־ג־נעאע, אפטטאא ש־״ע־־ש־ע פוטור־סט־שע א־דע־ באזונדערס בא־־טט א־ז טא־אקאװסק־ געװארן די אעצטע צען יאך װען ער א־ז נעװא־ן ־ער טדובאדוך דער ז־ננע־-באזינגער פרן אקטאבעך ז־ינע א־דע־ פאעטעס דענען געװען פאאקאטנארט־ק, ז־י זענען גע- װען א־ן ר־ט־ם, א־ן טעטפא פון דער רויש־קעך ברו־זנד־קער צי־ט. און װי זי־נע א־דעך אזו־ אויך זי־נע עפנטאעכע א־ו־סטרעטונגע;. ע־ האט נ־שט געש־אנע־ועט די קאאסישע ר־ס־ש־ע א־טעראטיך א־- בע־הו־פט ד״ קאאס־שע רוס־שע אידיק, און נאר א:•׳ א־רע חודבות האט ער געװאאט בו־ען ז־־ן ב־נט, דאש־־ק שאפן• דער סעקרעטא־־אט פון ראפפ (רוסאענד־שע אסאציאצ־ע פ־אאעטאר־שע ש־ר־־בער) האט פאדעפנטאעבט א־ן דע־ סאוועט־שעד פ־עסע פאאגנד־קע טעאדונגל ״עס האט ז־ך דער־באסן ,־,־. טא־אקאװסק־, טעאדנדיק דעד .־יז־קע־ טאסע אייענער זיינע, זיינע פ־י־נט א־ן הבר־ם פון קאטך און א־בעט, אז עך טא־אקאװםקי, דער רעװאאוצ־אנערער דיכטעך האט פארענ־־קט ז״; אעב; ט־ט זעאבסטטארך װ־יא זיין ״איבע־ ש־־פא האט ז־ך צעקאאפט״... עך װאס האט נעקעטפט א־; ז״ן ש־אפן קעגן אאערא״ נ־ש־ט־קע ״א־בעאעך־• און טשפחהד־קע קאטער- דדאטעס, ײעאבער האט אפגעגעבן דאס נע־וער פון ז״ן ק־נםטאערישן װארט דעם קאמח פא־ א ני־ יעבן, װו עס װעט נישט זי־ן קיי; א.־ט פא־ קא־־נע, פע־זענאעבע נעפיאן, — ער אאיין איז געפאאן א קרבן פ־; דער ז־ך קיאטע־נד־קע־ ר־אפט פון דער אאטער װעאט. ב־י דעם דאזיקן ר־זיקן ר־כטעך װעאכער האט נעד־פן ט־א־אנע; אי־בעטנד־קע צ־ם רעװאאוצ־אנע־ן א־בערטאכן דאס אעב;. האט נישט נעקאעקט קי־ן קיעפטן א־־־ א־בערטאכן זיין א־־נענעם ש־טאיי- פעדזעניעכן, טשפההד־ק-ש־ט־־נע־־ש־ן װ־נקא. .װאאד־טיר טא־אקא־וסקיס באדי־טונג א־; רער נעש־כטע פ.־; דע־ ־ע־ואאוצ־אנערער פאעז־ע, א־נם פי־אאעטאר־שן קאט•־ א־ז קאאאםאא אננעהובן ז״ן דיכטער־ש־ אעבן פון קאמוי קענן דער ביר־ זשואזע־ באאעבעסאד־קי־ט, פון אינדױו־ר־אא־סטיש•; פ־אטעסט קעגן דע־ פארנאיװערטקי־ט. באנאאקי־ט, העסאעכק״ט פונם נאנצן םורזשואזן אעבנס-שניט, אנפ־רנד־ק ד־ באװעניננ א־ן דער פאעז־ע פאר א־ר באפ־־־א־נג פין עסטעטיזס, פון די קאנאנען פון ־ער באאעבאט־שער איריק. פון ד־ טו־טנד־קע פענטעס פון פארש״רענע יסיא; א־; שואעביעך פונם ב־רזשואזן דעקאדאנס, -- א־ז ער פין ד־ עיש־טע טעג פון דער פ־איעטא־״סע־ רעװאאוצ־ע נעװא־; א־ר פא־ב־נ־עטעך ־ו־יא עד האט פא־שטאנע;, אז דער אטתעד װענ צ־ פא־נ־כטן ־־ באנאאקײט, פי־אק־־ט א־ן טיאיסקײט פװ דער ב־־זש־יאזער װעאט א־ז רע־ װענ פ־; רע־ פ־אאעטאר־שער דע- װאייצ־ע א־בערשא־סנדיק ז״ז ש־טודט־ש•; א־; ש־ארפן פדאטעםט קענ; ־עם ב־רזשיאז; ־עזש־־ס א־ן בירזשיואזע־ ד־כטיננ א־ן ש־טראם פון ־ער פ־איעטאר״טעד רעװאייצ־ע, האט טא־אקא־וסקי ז־ך דעדקאעדט פא־; ש־ײאי־צא־בעטע־ פ.־; דער ני־ו־סע־ רעװאי־ציע און וװ ע־ האט נע־ט־־בו א־; ז־־ן אעצט; א־ד ״ט־ט דער פ־אע־ שט־ם״. — ״דער ד־כטע־ האט א־־סגעאעקט ־־ טש־אבאטקע-שפ־יען ט־ט דעי גראבער ציננ פ־• פאאקאט״ ד־ טעבט־יע קי־אפט פ־; ז־־ן דיכטער־שע־ יסט־ם האט ־ע־ דיכטע■־ אפגענעבן דעם פאאקאט, ־עי אג־טקע, װאס האט א־יסנעאאכט די ־עש־טן פין דער פא־גאננענה־־ט אין א־נזער יעבז, ־־אס האט נעשטיאפט א׳^ע פאאכאײט פין דעי איטער װעאט, ־יעיבע האבן זיך נעפיי־יט צ־פאסז צ־ ־עי א־ט״ פ־נס פיאאעטא־- ־אט. אי־ע ש־־נא־ם א־; שעי־קע־ פון דעי פ־איעטאדישער ־ע־ואא־צ־ע. ־ע־ נאנצע־ ד־כטע־־שע־ װעג טא־אקאװסל־ד א־ז נעוזעז א װענ פ־ז אא׳ז ט־ער אי; טער ז־ך דע־נעענטעי־ן צי דע־ ־עװאאוציע. א־ן װאס טע־ ע־ האט זיך ־עי־נענטערט צים ארבעטע־-קאאס, אא׳ז ט־ט ג־עסערער ה־אפט א־ז ד־רכנעד־ונגעז נעװא־ז ז־־ן שאפן אדעאכע ־ועיק ז־־נע, ו־אס װעאן אי״ן אין ־ער נעיס־כטע פון דער רעױאאיצ־אנעיע■־ א־טע־אטו־ אאם א־דע בעסטע באעטעך װי ״מאחמה און שאום״, ״150 ט־איא;״, ״מיסטעריע בװ־״, ״אענין״,