Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 6 (1930)
- Issue
- 18 (2.5.1930)
- Date
- 1930-05-02
- Page
- Seite 332 (sequence 12)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 61% known words query
- IRI
…/4795427-8801021-8802072--05506-4800673- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
םד' $ר'/02??סםסר נוס. 8ו (313 וײם 332 * יער״שעד ׳צט״כא איז נעװעזן צונעקלעבט צו זײנע אוטעטירןע ^יפן. זי האט נע׳טװיג;: עװעד נעװעזן טיט זײן כארעדעװדיקײמ. אוטזיכט- בארער ׳כאטן — האט געעװעבט צװייטן זײ זײן אײכטער טא;. זי האט געבענקט נ־<זך טער עדנםטק״ט, #פנזזײט. און;•<זך א קורץ, אוטאנגענעם ׳שװ״נן — א שטועם. — אי־ זענט ערנםט. — טײן געװוינהײט. — איר װעט אטאר חדטה האבן אויך דער נעװוינהײמ. — ־א, ־א. װען א־ך ב־ן נאך א שייער נעװעזן — און א ׳םירער בין איך נעװעזן א פאײםיקער — פרענ איך כאדט אויך די רעקצ־עם טראכטן װענן דער פויזע. או־ץ א קורצער װיירע א־ז ער ׳עט־־ר נעװארן. ער צ־רט אוים א־ן אירע אוינן אדײן א נר־־כן באיק, ב־םעת ער ענדיקט ז״ן גע- ראנק. — א רעבן האב א־ך ביז א־צט נעפ־רט פון א פרײסיק;, ערנםטן ש־רער, און א־צט־ — עד צ־ט־ ז־ך ט־ד או־ם — איצט האט ז־ך ט־ר בא־בענקט נאך א כו־זע, א ר־יכט־ע, זארנראזע פויזע. ב־־ם נעזעננען ז־ך, האט ער א־ד נעדאנקט םארן באזוך. און ברוצר־ננ — ז־ האט־ ־עוין נעהארטן ראס ט־ר-הענטר א־ן האנט — דערהע־ט ז־ א־נטעד ז־ך ז־־ן יטבאסיק, צעצויגן קוא: —;ר־כט א־־עד ־ט־ינע שװעםטער. א־ז זי :אך ארץ אזוי יניניא־־ באינוטען ט־ט־ -אנדעזװע;? זי האט נעענטפערט ט־ט עפעס א ־טבאם. און ער — עטװאם טארט־ראכט, א־ראנ־־ג־: — ד־ ט־ענ האב א־ך נעהערט א זײער בײנעם פאראדאקם: ״׳בײנה־־ט א־ז א רוקפוס. אן װעאכן םיא־ז זיך ׳םװער צו באגײן״. חכטה א־ז א נויטװענדיק״ט, אן װערכעד טיקאן ז־ך אויסנעצ״כנט באני־ז. און פעםט־, ז״ער פעםט־ האט־ ער איר בײ די װערטער נע- דר־קט• ד• האנט... פאריטט־ײ;. כיכין דיין שוועםטער...״ א קאאטע קאארקײט רייםט ט־טאטאא א־בעד א־רע טח־ט־כות. א־ר ניבטה װערט אײדיק און האפ- נונגסאאז: ...שװעסט־ערן?... נ־כע־ א־ז ז־, א־רע, יענע־ס טאטע... םיקען א ׳עװעסטעד פאריעטײן א ׳סװעםטעך אבעד כיקען א טאכ־ ט־ע־ נ־־סט־ פא־יסטײן א־ר טאטען... 111. יסטיא. זי הערט נאר די א־ינזאטע קאעפ פון איר באאייד־קט הא־ץ. יסט־א, כאװעג־ננסאאז אר־ם: װי א־ד רעב־. ...־א. גרו־ס א־ז רער טהאך צװישן זײ. יארן. ־ארן — רערעך װאס יסאעפן או־ך זיך רי טאחטה ־א־ן — פארװײנט־ע אבאים, װאס יסאעפן ז־ך נאך דער טאחט־ נאך אן עגאה, װאס פידט־ אװעק טויט־ע, טענטיסאעבע גא־קן. זעאנעך פארווונרעט־ע, ארעסטאנטן. ה״טיאזע ־תוט־ם. גאט, װ־פ־א זא־נ א־ן קרכנות פאדעדט ראס רי ׳סא־ם-טזא- ד־קע טענט־־סה״ט־! א־ן פאוצא־נג: א טגפה רו־כט־ צו טאטע-טאטע קרוכים באהאאטן ז־ך, װי טײז א־ן ר־ אעבעך או־ס ב־רגעראעבע כאק־ועטאעכק־־ט־, װאפ רעראו־בט־ צ־ פא־זארנן ר־;אנצע װעאט. אנרע־ע ראגות: זי און א— ױננע ׳סװעסטעך נאך א ׳ס־אערין. און סיעי־־סט־ע טאא א־ן אעבן פאאט א־י א״;: סיװאאט־ נ״סט או־סנע- טאכט־. ײען טיצאאט אב־סא פאר רער אדבעט א־ן פאאקס-יסוא. פער־ זענאעך גא־ק״ א־בע,;■ ז־ וו־יסט־ אפיאו נ־יסס, װו דאס קבד געפינט זיך פון ־ענעם ױננן ט־רו־טעך װעטען סיהאט או־פן װעג קײן ,־ום- אאנר רע׳־־סאס; ראס ט־איטער... און װען זי האט־ ז־ך א־־טגעזע;: ראס אעבן האט א־ר טער צונענוטען, װי נענעבן, א־ז ־־ װעאט, פון ג־ו־ם גאיק, װאס זי א־ז פט־ור נעװארן די טאהטה. טיסוגע נעװא־ן א־ז גענוטעז ט־אנצ; א־; זײרענע זאקן יס־טי און טיסאראסטא;. ט־טן ־־טם פ־ז ט־אננא, ט״סא־אכטאז א־ז יס־טי, א־ן נערוועזן ״ס־טעד פ־; אוקס־ס א־ז א־ד •סװעסטער ר־ײ נעװאר;. או; זי? פון א װײט־ז טהאך האט־ ז־ געקוקט ט־ט־ א פרעטד; באיק א<יה רעם אעבגס-יסו־ם, װאס די טאחטה האט־ או־סנעיספ־ג;. א־ינזאם, פארנעם;, א־ז זי נעבא־ב; יסטעקז פון ־ענער ז־־ט טאחטה-צ־־ט: א אעבעד־קיעד א־כאיזס. ־א. ־א. ־א־צט יאריסט־ײט זי. א געדאנק יסטעכט־ איר טיט א דינער נאדא ארורך יעם טוח: אפיסר... ־ענץ צעטעאע פארן אװעקפאר... דאכט־סע; האט ער ראך נעטײנטי... ז־ זעצט ז־ך האסט־ק אוי,ך זוד־קע חרפה צעזעצט איר די ברוסט־. דעם בר־װ, װאם זי האט צו אים די טענ אװעקגע׳סיקט: ״א־פע קע; צו תח־ת-הטת־ם או־פװעקן א טענט־יסנם ניסטה. איבע א־ז ר־ ־נ־קה פיז נאיק״ קאוג? ״או; חכטה איז א נויטװענדיק״ט, אז ײעאכע־ טיקע; זיך אויסנעצײכנט באג־י;״. װיאדע א־ראניע עסט א־ר א־־ס ראם הא־ץ. םיצעװיאדעװעט• ז־ך א־ן א־ר א נ״סוגענע בארע־דענייס צו ב־יניק; זיך זי ׳סטעאט זיך פאך ז״ ז־צ; א־ן ״יאנטערא״. דעד רזיסאזבאנד קאאפט און אופ- ט־ערט ר־דעװר־קע סטעננעס פון יסיט־ס און טיסאראסטאנם. ער איז;־ט־ געיסט־־טט און א־־ענט פא־ פאר ראכמיסען יסטעאן פון איר כ־י־ו. ןע־ א־ז או־•־ אזו־פ־א ט־אקטפוא, אז ער פארכארנט איך א־רעס, נאטעזו. ראכט־יסע הערט און זופט אאננזאם ׳סאקאאאך פאוצאונג צעאאבט־ ז־ ז־ך ט־ט־ איר זארנאאז, אײכטז־ניק נעאעכטער א,־ז רופט־ או־ס: ״הערט־ אויך דעד קאפ טוט װײן איבן הײםט קויס־ז ז־ך טאנצ; או; ט־ר־נקען צוזאטעז ׳סאקאלאדן״ ער ׳סטײכאט צו א־ר ט־ט• ז־־ז װארעטען, װיצאערי׳סן יסטײכא און זאגט־: ״׳סײנה־יט א־ז א אוקכום, אז וזעאכן םיאיז זיך שװער צו באנײן״. ז־ נעטט־ זיך ז—יעז א־בער; צ־טעך בענקענ״ס או; קנאה ברע- נע; א— ראס הא־ץ, װע; ז־י זאאן דארט; אין א־כט־יקז, צעאאכמן קאפעע-הו־ז א־ד קו־א דערהער;: ״איבן הײסט־ אײדןן איבן הי־םט־ בענקע; צום א־ט־ע־נ־־־כבארז!״ זי װארפט א באיק אויפן ז״נעך• ־ס־פעט ז־ װ־קאט־ ד־ הענט־ ארום קאפ און א; אוטגעדואדיקע פראגע צעיסי־־־ט ז־ך א־; א־ך ״נאט־, װאם טוען זײ רארט־ן אזוי ראננח״ .׳\1 א קא־נג. םיהאדץ קאעטט זיך איר צוזאטעך ראכטיסע. א צװ־י- ט־ער אוטגערואד־קער קאונג, באנאייט־ טימ א קאאפ. אידע נייט טיט אאננזאטע טריט־ צו דער ט־ך זי עפנט. ראכט׳סע אויפט ׳סנעא אדײן. — - א־דע׳.׳ — א־; א־ר קוא קא־ננט נאיקאעכע שטיטונג. — ו־אס׳ — רערווא־ט־וננ. — נוט־; אװנט פ־נסטער נאןך• — ־א, כיבץ געיסאאפ;. ז־י גײען אר״ז פו; קארידאר א־ן ציטעך ראכט׳סע טאבט איכט־ק און נעטט זיך אעבעדיק ארוטפארע;.;•־ו־ס א־ז דע־ טהאך צװייסן א־ר און א־ד ׳סװעסטעך ־אך. ־אך — רעדעך װאס ״סאעפן או-־ ז־ך ר־ טאחטה. ־אח — ײײנענר־קע אכא־ם, װאס כאנאײט; ר־ טאהטך אז עגאה, װאס פ־רט־ ט־ט־ ז־ך א־ועק ט־ו־ט־ע, טענט־יסאעכע גא־קז... ־עד; טאנ פאענן ז־• א־ז דער זעאכער צײט צ־ריקקוטעז פ־ן רע־ א־כעט: א־־נע פ־ז יסואע, ט־ט א פאק העפטז, פאריסר־כ; ט־ט־ קינדע־־־סע. אוטנעהארכזאטע אות־ות, װאס ידיאבעז ל־ אויגן אייס; די צװ־יט־ע פון כאנק, ט־ט־ א; עאעגאנט, קאאיר-כענר־ק, באצ־רט־ פעקא: טתנות פ־ן קא־ענט;. או; א־כט־ר, פוא פ־־־ר א־ז נעװעח ־ענער ט־אנ. ײעז טיהאט־ א־ר א־ן ״סואע פא־געיסטעאט א פ־־יס־ז חבך ז־ האט ־ע־קענט־ ־א־ז א־ם א; איט־ז באקאנטן פ־; ־ענע ־אך א•; אנהו־כ טאחטה, װע; זי פאענט קיטע; או־■־ ראנספ־ראט־־־וע פארזאטאונגע; א־ז רעטפ־קע פאצ־אט־ז א־; פ־נצט־ע־יע קעאע־-יסטובע־ גא־ק האט זיך צע״ספיאט א־; א- ד,איצ;: זי האט־ כאנעגנט א טיענט״סז, ־ואס האט א־ר נע- בראבט א הא־צ־קן גרוס פון א־ר טאטע-ה־־ם — פו; אאטע, נאענטע, פא־נאנגענע ־א־;... פא־ פסח-פע־־ע;. כ־־רע באקוטעז ז־י פך א־ם א צעטעאע: ״כיפא־ א־ועק א־־■־ ־וס-ט־וב. כא־־כט־ נעזונט־״. ראכט־״סע האט ז־ך א־ראנ־יס צעיאנט אפ״סר יס־קן אים כאוטע;? ז־ האט־ נעק־קט־ א־; ד־ א־טגעיוטפע־ט־ע װערטער און נעי־־ענט צװ־״ס; ר־ •סו.־ות: ״ייהאכ אז א־־נזאטע ניסטה, װאס כענקט נאך װא־עטק־־ט או; א־בע: ייפאר א־ועק אוז כיהאב ז־ך ג־״סט ט־ט װעטעז צו געזעגגע;; כיב־; אוטרדײסט א־; כיהאכ טורא : זי װיי; ׳סר־פטאעך נעבעט;: האט איב זי ב;״,, *גע״טטײ־ ײן א: צו ז־ האט זי פא־בעט; צו ז*ד ער גנען. י•.— *•י*♦♦ ~ <<• <׳ זיך טיט א כיענטינגן, א עראזן צידעי פין זאפ, אפג אײנ אן צ־ד;־: זײז £2 יייי איזו ׳; א פרוי נייצט פי י צא־״טקײמ פו :ג די *עוין?א: האט װאס ־איכנ איז יזףי א יטטייז ױננער ען זײ נעזעכן. זענ־ ענכטעי־ עכ - אפענ טעיטױת, האט כבדר דע־־צי ־אסט ער ־נגענ פ :עױעזן אי ײן רע א־ן ז א ײכטן הוביאר פון .*ייךי ערעד ט גי עי־ הא דאםז. אנעק ר בארע- דע בדר־העולם, כויט צו דעם ״נט געױ: *טוין צו איז װאס דעװד־ק־־ט פ־; א־ינעם, װאס װיא ז־ך פארבארג;. א ברײטעך װיצ-