Literarishe bleter · 1930-04-25 · 17 (25.4.1930) · p. Seite 315

4זײס 315?יסעד^דישע 73זזםסר 011. 11 (312) פריער מיר װעאן זיך פארטראכמן װענן דעם און װ#ם פריער מיר װעאן פון כיחיסבות איבערנײן צ.י דעיעיס, ארץ בעסער װעט עס זײ;, און מיר װעא;, װי געזאנט, פארװאנדלע; א רער׳טײנונג, װאס גײט ק ע נ; אונז, אין אן אויפטו א ט ו ב ה אונז. דאס מײנט, פאר- שט״יט זיך' נייטט, או ד־ דארפן יסוי• נעכוען און פארקאאפן די טירן פון אאע ײדיישע טעאטעיס. נײ;, דערװײא עקסיסטירן נאך טעאטערס א־יי ארע "יפראבן, באטיע ארע בװטיטען זיך, אבער נויר דארפן האאטן אפן אונועיע אויגן אויך די נ״ע רעװאאוציאנערע איבע־קערענייצ;, װאס די נ״ע טעבנייסע דערפינדוננען בואבן. די םזרימטע פיעסע ״דער סויבע 10■■§■ לטוברת די ײדישע שול־ן שבר־1, דעם 26־נן 330 בײםןןנ (אי־ טןאטער לאמעכקי - $באזסנע גאס) דער ט1יבער ב ע ר ג ע?7ס א ן ביייעםז פון 0א גראסז ביי 3 גילדן די איבערגעבליבענע בילעטן צו באקומען אין די פאלגנד־קע ערטער: קןןאפעראסיװ *ניכער ־. נאלעװקי 2<> םאלקם־שול — נ װי.רדע 22 די ואנצע דרנס־ איז כאדט מט לטובו—ן דער זומעריקאלזיניע פון די ײדישע פאל־־ידכ-שרלן װ.ינץ איז נאר-נאר שאעכט. די ײדי׳שע אקטיארן צואויפן זיך קיין :ױ-יארק, װי פון א יברפה. װו-ז׳טע איז דער יירייצער עואם? דער ײרייטער עורס זיצט אין די קינא-טעאטערם אין ׳טעפט נחת. ער האט דארט פון כא-טוב: -ראמע, טדאגעדיע, קאכיעדיע, געזאננ, טאנץ —■ און װאם ני׳טט׳• טא צו װאס זאא ער נײן אין טעאמער און באצאאן א דאראר און צװ״ און דרײ דאראר;, אז אין דעס קינא כאפט ער א נרעםערע מציאה פאד סו, 15 און י־2 םענטץ דערצו איז עם נאך אונטעדן האנט און ער קאן זיך צו יערער צײט ארײנכאפן, בעת טעאטערם זענען באויז פאראן עטרעכע, צעװארפן דא און דארט אוןמירארח זיך׳טאעפן. אמת, סיאיז ארץ ברויז אויןי עננר׳יט, איז מירא. מיפאר׳טטײט דאך מער-װײניקער — װער מער און װער װײניקער נו, א אידא און א טענצא איז ראך אוראי פאריטטענדאעך, בקצור, סיאיז אאר״ט. אז רי םיאם-רעזיטיסערן מאכן נאך א קאנצעםיעאע דעם ײדײטן עואס אין מיאאזט די אקטיארן ארײנבראקן א ״די׳ט װערטא, איז עם אידאי וװיא. איך האב אין די ״טאקים״ (רעדנדיקע פיאמסז יטוין געהערט אזעאכע ײדייטע װערטאעך, ארײנגעפראכטן אין ריאראנ• ׳טאומ־אא, שאיס-מזא, מיטן קאפ אין דרערד, א װיפטער פאהיבא, אן אומגאיק, ׳טאאק, א כאאירע, װאם-ז׳טע דארפן מיר מערר דאס ײר״טע פובאיקוס, דערהערנדיק פאוציס אזא װערטא פון רײװנט א־אפ, צעקײכט זיך םון נעאעכםער און פײערט דערמיט א יטטיקר נצחון איבער די גויס, װאס װײסן אין רער רנע ני׳טט װער עס האט זײ פאר־טרײערט... סיאיז איבעריק צו זאגן, אז מיט אזעאכע נאר״טע און ביאיקע קאנצעסיעאעך קענען מיר זיך ביטוס-אופן ני׳טט באנוגענען. אויב מיר װעאן באצײטנם עפעס ני׳טט טון, כרי צו יטאפן ״די׳טע קאאננ- פיאמען און דערמיט געװינען אן אומנעהײערן פאקטאר פאר ײדי׳ט, יועט דער רעדנדיקער פיאם אין רעי פרעמדער יטפראך װערן א ׳ויכטיקער פאקטאר פון און פאר אסימיראציע — טאקע װ״א א ביאיק פארגענ־ג;, װאס דער ארעמםטער קאן דערפון נהנה ז״;, אבער צינאײך מיטן פארנענינן ײעט די אסימיראציע ארײנקריכן אין די ב״נער מיר קענען דא נ״טס דערװארטן ק״ן חםרים פון די גרויםע פירס-נעזעא׳טאפטן און רענירונגען, װאם װעאן פאבריצירן פיאמען אויז זײערע נאציאנאיע יטפראכן. אויב םיאיז אזוי ׳טװער ארוים- צוקרינן א ״ײדי׳טע ׳טעה״ םון דעס ראדיא, װעט עס אחאוטין אומ- מענאעך זײן פון דעם פיאס. מיר מוזן עם נעמען אין אונזערע אײנע• :ע הענט. נעװים איז עם פארבונדן מיט נרויסע הוצאות, אבער װען עטאעכע ״די׳טע טעאמער-קאמפאנ־עם, װאס יעדע פון זײ בא- זינדעי מוטיטעט זיך, זאאן זיך פאראײניקן און םאבריצירן יידי׳טע קאאנג-פיאמען, װעאן זיי, אויט מ״ן מיינוננ, זײן הצאחהדיק, פאיאן אויץ רער װעאט ארום צען מיאיאן ײדי׳ט-רעתדיקע ײדן, — װאס אזוינס האט נאך דאם ײדייטע טעאטער קײנמאא נ״טט געהאט. יער ײדייט-רעדנדיקער פיאס װעט װאנדערן פון אאנד צו אאנר, נרײכן אין די פארװארפנםטע װינקעאעך, װו, ײדי׳ט טעאטער האט ביזאהער אפיאו ק״ן דריםת-הרנא ני׳טט נעהאט, און אזוי-ארוס ײעט דאם ״ד״טע טעאטער אויפנעאעבט װערן אין א נײער פארס, נעװינען אן אומנעה״ער נרעםעדע אוידיענץ און צו דער א״גענער צײט ז״ן א װיכטיקער, אפ׳טר טאקע דער װיכטיקםטער, פאקטאר אינס אויפ- האאט און װ״טער-אנטװיקאונג פון דער ײדי׳טער יטפראך און ײדי- יטער קואטור בײ טײא װעט, מענאעך, אזא פראן אויםזען פריצײטיק און אפ׳טר אויך אביםא פאנטאםט״ט. איער מיר דאכט זיך, אז ײאס װאושעװעו נײ ײויש טעאטער ייוישעו טעאטעו־געועלשאפט אין װאושע ועו טױבער פרײטאג׳ דעם 25־םן אפריל 8.45 קוםס םןזר ייז האמיבסקיס־טעאטער יי ־— פײערלעכע פרעמיערע דר אמע אין 3 אקסן פוז דוד בעיגעל־־׳סאז אינפצעניזאצ-ע אין רעזשי דוד דהערמאן אין די הויםט־רןןלן: א. סאמבערג, קלארא םעגאלזןװיטש. דזר לעדערמאן, א. יאסמאן. אין דער םיעםע שםילן אויך ה. גןןטליב, דיאנא בלוםענםעלר, כ. גאיבאזש, רחל הזןלצער. א. װאיםשכאם, ש קןןן ס. גארבער, ה. םײנשטײן, ר. מארסאלאװ, ב. שװארעשכײן, י. אינװענדאזש אין מ פאזנאנסקי. דעקןןראעיעס ה. שליװני&ק. בוזיק ש. הײננערג, כאע^גר&םיע םיר רויסבי ם■